VIII Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Katowicach
| liceum ogólnokształcące | |
![]() Siedziba VIII LO przy ulicy 3 Maja (2024) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Adres |
ul. 3 Maja 42 |
| Data założenia | |
| Patron | |
| Liczba uczniów |
605 (2025)[3] |
| Dyrektor |
mgr Maria Dłotko |
| Wicedyrektorzy |
mgr Anna Kafel |
Położenie na mapie Katowic ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |
| Strona internetowa | |
VIII Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie z Oddziałami Dwujęzycznymi w Katowicach – publiczne liceum ogólnokształcące w Katowicach, z siedzibą przy ulicy 3 Maja 42, na terenie dzielnicy Śródmieście.
Jego początki sięgają lat 60. XIX wieku jako szkoła żeńska, natomiast jako polska placówka zostało powołane w 1922 roku. Od 1901 roku ma swoją siedzibę w neorenesansowym gmachu na rogu ulic 3 Maja i J. Słowackiego. Specjalizuje się w nauczaniu przedmiotów ścisłych, a także ma oddziały dwujęzyczne z językiem niemieckim.
Szkoła potocznie określana jest jako pik – transkrypcji fonetycznej niemieckiego nazwiska Wilhelma Piecka, patrona szkoły w latach 1954–1990.
Historia
.jpg)
.jpg)
Historia VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie w Katowicach związana jest ze szkołą żeńską i sięga 1864 roku, co potwierdzają informacje z zachowanych publikacji z biblioteki bł. ks. Emila Szramka oraz pieczątka w zachowanej książce z biblioteki szkolnej[4]. W tymże roku została powołana prywatna Wyższa Szkoła Żeńska (niem. Höhere Mädchenschule), której pierwszą kierowniczką była jej założycielka Meissner[5][4] (bądź w 1872 roku – niem. Höhere Töchterschule, licząca 6 klas[6][7]).
W 1875 roku magistrat miasta Katowice przejął szkołę – uczęszczało do niej wówczas ok. 160 dziewcząt[8]. Prawnie podlegała ona Wydziałowi ds. Wyznań i Szkolnictwa rejencji opolskiej[5]. W latach 80. XIX wieku szkołę ulokowano w gmachu przy późniejszej ulicy Młyńskiej w Katowicach, wzniesionym około 1870 roku (w jego miejsce w latach 30. XX wieku wzniesiono budynek magistratu)[9]. W tym czasie nauka w szkole trwała 10 lat – kształcono w niej dziewczęta w wieku od 6 do 16 lat, a celem szkoły było ich przygotowanie do prowadzenia gospodarstwa domowego oraz do prac technicznych i ręcznych w oparciu o szeroko pojęta wiedzę ogólną[5].
Od 1876 roku szkoła żeńska działała wspólnie z prywatnym seminarium, które w 1899 roku zostało przejęte przez miasto i połączone ze szkołą żeńską. Placówkę tę określano od tej pory jako Seminarium dla Nauczycielek (niem. Lehrerinnen-Seminar). W 1900 roku współpracę z seminarium podjęła żeńska szkoła średnia w Katowicach[5] (niem. Mädchem-Mittelschule), założona 19 kwietnia tego samego roku[10].
W 1901 roku szkołę przeniesiono do budynku przy obecnej ulicy 3 Maja w Katowicach i przekształcono w liceum[8]. Ulokowano ją w gmachu z lat 70. XIX wieku, który pierwotnie był siedzibą Gimnazjum Miejskiego w Katowicach – późniejszego III Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza w Katowicach[11].
31 grudnia 1909 roku placówkę przekształcono w Wyższą Szkołę dla Młodzieży Żeńskiej (niem. Höhere Anstalt für weibliche Jugend), kształcąc od tej pory w systemie dziesięcioklasowym. W 1911 roku szkołę zreformowano w liceum i liceum wyższe (niem. Lyzeum i Oberlyzeum). Umożliwiono w niej ukończenie zakładu studyjnego (niem. Studienansalt) i zapoczątkowano kształcenie z zakresie programu wyższej szkoły realnej (niem. Oberrealschule)[12].
Po przyłączeniu części Górnego Śląska wraz z Katowicami do Polski, w 1922 roku zreorganizowano liceum i wyższe liceum żeńskie, które przekształcono w ośmioletnie Miejskie Gimnazjum Żeńskie. Jego pierwszym kierownikiem został Józef Wolff[13]. O powołanie polskiego liceum żeńskiego grono rodziców zwróciło się z petycją do katowickiego magistratu we wrześniu 1922 roku. Otrzymali oni odpowiedź odmowną, ale w listopadzie tego samego roku pod naciskiem Wydziału Oświecenia Publicznego i dzięki staraniom wizytatora Władysława Mieniaka rozpoczęto organizację polskiego liceum żeńskiego. Otrzymało ono pomieszczenia w starszej części budynku przy ulicy 3 Maja, z osobnym wejściem. 13 maja 1932 roku szkoła otrzymała sztandar i nadano jej imię Marii Skłodowskiej-Curie[14]. W 1936 roku szkołę niemiecką zlikwidowano, a uczniowie pragnący kontynuować naukę musieli korzystać ze szkoły niemieckiej w Chorzowie[15].
W latach międzywojennych prowadzono w szkole wiele działań eksperymentalnych, m.in. wypracowano wzorzec matury korelacyjnej[13]. Działało w niej m.in. Ognisko Metodyczne Języka Polskiego, zorganizowane przez nauczycielkę Mieczysławę Miterę-Dobrowolską[14].
Od 1928 roku funkcjonowała przy szkole świetlica środowiskowa dla dzieci z rodzin bezrobotnych, w której pracowały uczennice gimnazjum w ramach wolontariatu[13]. Działał także zespół teatralny – w 1934 roku wystawił Antygonę na deskach Teatru Polskiego w Katowicach (późniejszy Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach)[16].

Podczas II wojny światowej w katowickich szkołach uczono wyłącznie po niemiecku[17]. W tym czasie przy obecnej ulicy 3 Maja 42 działała wyższa szkoła realna dla młodzieży żeńskiej. W 1940 roku kształciło się w niej 360 uczennic w 21 oddziałach, a zatrudnionych było 11 nauczycieli. W 1944 roku liczba uczennic wzrosła do 584[13].
Zajęcia w szkole wznowiono 17 lutego 1945 roku według przedwojennego programu nauczania. W latach 1947–1948 w Polsce wprowadzono reformę nauczania, która doprowadziła m.in. do likwidacji katowickiego gimnazjum żeńskiego[7]. W 1948 roku Miejskie Gimnazjum i Liceum Żeńskie w Katowicach podzielono na trzy części[18]. Część dziewcząt przeniesiono do Szkoły Podstawowej i Liceum Ogólnokształcącego nr 3 z siedzibą przy ulicy A. Mickiewicza w Katowicach, która stała się placówką koedukacyjną, drugą część przeniesiono do gmachu przy ulicy B. Głowackiego, gdzie powołano obecne II Liceum Ogólnokształcące im. M. Konopnickiej w Katowicach, a dla pozostałych uczennic przy ulicy 3 Maja utworzono Szkołę Ogólnokształcącą Stopnia Podstawowego i Licealnego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Nr 2, której dyrektorem został Stefan Władyniak[19].
Szkoła stała się placówką koedukacyjną[14]. Do szkoły początkowo uczęszczało 336 uczniów w 9 oddziałach klas podstawowych i 404 uczniów w 12 oddziałach klas licealnych. W 1954 roku szkoła otrzymała patrona – był nim działacz komunistyczny i prezydent NRD Wilhelm Pieck, a tym samym czasie Polytechnische Oberschule w Halle nadano imię Bolesława Bieruta. Obie szkoły w kolejnych latach ze sobą współpracowały[19], a dzięki nadaniu szkole Wilhelma Piecka za patrona wprowadzono w katowickiej placówce naukę języka niemieckiego[20].
Szkoła w 1955 roku stała się samodzielnym Liceum Ogólnokształcącym im. Wilhelma Piecka[20], a w 1965 roku nadano jej numer „VIII”[21]. 1968 roku utworzono w szkole pierwszą na Górnym Śląsku klasę z rozszerzonym programem nauczania matematyki[22].
30 kwietnia 1990 roku zniesiono dotychczasowego patrona[20], a na mocy uchwały Rady Miejskiej Katowic z 12 grudnia 1994 roku liceum nadano imię Marii Skłodowskiej-Curie[23]. W 2010 roku ustanowiono i po raz pierwszy przyznano Nagrodę im. Teodora Paliczki, rozdawana jest ona uczniom wykazującym się wyjątkowymi osiągnięciami w dziedzinie matematyki[24]. 1 września 2012 roku liceum przemianowano na VIII Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Marii Skłodowskiej-Curie w Katowicach[7]. 17 czerwca 2024 roku odsłonięto figurkę beboczki o imieniu Ludolfina, którą postawiono przed wejściem do liceum[25].
Dyrektorzy
Uwaga – lista jest niepełna.
- Meissner (1864–?)[5]
- Mensch (?–1875)[5]
- Zollner (tymczasowo; 1875–?)[5]
- Schaumann (?–1884)[5]
- A. Seedorf (1884–1889)[5]
- D. Breuer (1889–1893)[5]
- Fischer (1893–1894)[5]
- Beckherrn (1894–1899)[5]
- Justus Baltzer (1899–1902)[5]
- Johannes Bünger (1902–1922)[6][5]
- Józef Wolff (1922)[6][13]
- Jan Pampuch (1922–1924)[6][14][13]
- Irena Wojciechowska (1924–1948)[6][14]
- Stefan Władyniak (1948–1953)[26]
- Maria Dyska (1953–1955)[26]
- Maria Perła (1955–1956)[26]
- Henryk Szczyrba (1956–1978)[26]
- Teresa Zając (1991–2007)[27]
Budynek


Siedziba VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie z Oddziałami Dwujęzycznymi w Katowicach mieści się przy ulicy 3 Maja 42 (róg z ulicą J. Słowackiego 35) w Katowicach, na terenie dzielnicy Śródmieście[28].
Gmach wzniesiono w latach 1872–1873[29]. Jest to obiekt murowany z cegły i tynkowany, wzniesiony na rzucie kilkuskrzydłowym (z modernistycznym skrzydłem zachodnim), zwieńczony dachem czterospadowym, z wieżyczką. Elewacje najstarszej części budynku mają artykulację pilastrowo-gzymsową, zdobione obramienia okienne, a w zachodniej, nowszej części kompleksu, dekoracją tynkową o motywach modernistycznych[30].
Gmach ma m.in. aulę, salę gimnastyczną, sale lekcyjne czy gabinet lekarski[29]. Aulę zdobi drewniany sufit i gzymsy[31].
Charakterystyka
VIII Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie z Oddziałami Dwujęzycznymi w Katowicach to szkoła publiczna, którego organem prowadzącym jest miasto Katowice, a organem sprawującym nadzór Śląski Kurator Oświaty w Katowicach[32]. Organami szkoły są: Dyrektor Szkoły, Rada Pedagogiczna, Rada Rodziców i Samorząd Uczniowski[32]. Dyrektorem szkoły według stanu na 2025 rok jest mgr Maria Dłotko, a wicedyrektorem mgr Anna Kafel[33].
Szkoła specjalizuje się w nauczaniu przedmiotów ścisłych[22]. Ma zaawansowany program nauczania matematyki i charakteryzuje się silną pozycją w naukach ścisłych, m.in. dzięki działalności dyrektora szkoły Teodora Paliczki, twórcy katowickich matematycznych klas uniwersyteckich, pracującym w liceum do 2009 roku czy Waldemara Zillingera[34]. Prowadzone są oddziały z rozszerzonym nauczaniem matematyki, fizyki, informatyki czy języka niemieckiego, gdzie abiturienci mają możliwość zdawania egzaminu państwowego z języka niemieckiego na poziomie DSD II[34].
Prowadzone jest Młodzieżowe Koło Wolontariuszy, a także organizowane są akcje charytatywne, ekologiczne czy edukacja patriotyczna, m.in. poprzez współpracę ze Związkiem Sybiraków. Organizuje się cykliczne wydarzenia propagujące kulturę europejską, współpracując m.in. z Uniwersytetem Technicznym w Chemnitz[22]. Szkoła ponadto prowadzi ścisłą współpracę m.in. Uniwersytetem Śląskim w Katowicach i Polskim Towarzystwem Matematycznym[22].
Dzięki wcześniejszemu patronowi, Wilhelmowi Pieckowi, szkoła znana jest również jako pik – transkrypcji fonetycznej niemieckiego nazwiska Pieck[21][34].
W ogólnopolskim Rankingu Szkół Ponadgimnazjalnych 2016 czasopisma Perspektywy VIII Liceum Ogólnokształcące Marii Skłodowskiej-Curie w Katowicach zajęło 115. pozycję[35].
Znani pracownicy
- Jacob Cohn – nauczyciel, rabin Katowic[36]
- Jerzy Kahané – nauczyciel religii ewangelickiej, duchowny[37]
- Janina Klatt – nauczycielka, ofiara KL Auschwitz[37]
- Mieczysława Mitera-Dobrowolska – nauczycielka języka polskiego, nauczycielka akademicka[14]
- Teodor Paliczka – nauczyciel matematyki, wieloletni dyrektor szkoły[36]
- Jerzy Stroba – nauczyciel, duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup metropolita poznański[38][36]
- Sergiusz Toll – nauczyciel, lepidopterolog[38][36]
- Waldemar Zillinger – nauczyciel fizyki[38]
Znani absolwenci
- Krzysztof Apt – matematyk i informatyk
- Barbara Chyrowicz – werbistka, filozofka, etyczka i bioetyczka
- Andrzej Dopierała – aktor[31]
- Piotr Fuglewicz – informatyk, pisarz i działacz społeczny
- Tadeusz Szymon Gaździk – lekarz ortopeda
- Kurt Goldstein – neurolog i psychiatra
- Anna Guzik – aktorka[39]
- Irena Hejducka – lekkoatletka
- Joanna Horodyńska – modelka i stylistka telewizyjna
- Jerzy Illg – wydawca, publicysta i krytyk literacki[40]
- Bożydar Iwanow – dziennikarz i komentator sportowy
- Marek Kopel – polityk, prezydent Chorzowa[31]
- Agnieszka Krukówna – aktorka
- Feliks Netz – polski poeta, prozaik, dramaturg[41]
- Sławomir Skrzypek – inżynier i ekonomista, prezes NBP[42]
- Wojciech Wojakowski – kardiolog[34]
- Wojciech Zieliński – chemik, rektor Politechniki Śląskiej[31]
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Data powołania Wyższej Szkoły Żeńskiej (niem. Höhere Mädchenschule).
- ↑ Data podana w dz. 1, rozdz. 1, par. 1 Statutu VIII Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Marii Skłodowskiej-Curie w Katowicach.
- ↑ System Informacji Oświatowej: Wyszukiwarka szkół i placówek oświatowych Ministerstwa Edukacji Narodowej. VIII Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie z Oddziałami Dwujęzycznymi w Katowicach. [w:] Rejestr Szkół i Placówek Oświatowych [on-line]. rspo.gov.pl. [dostęp 2025-04-01]. (pol.).
- 1 2 Szymik-Kozaczko 2008 ↓, s. 9.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Barciak, Chojecka i Fertacz 2012 ↓, s. 557.
- 1 2 3 4 5 Abramski 2000 ↓, s. 35.
- 1 2 3 VIII Liceum Ogólnokształcące: Historia szkoły. 8lo.pl. [dostęp 2025-04-03]. (pol.).
- 1 2 Rzewiczok 2006 ↓, s. 46.
- ↑ Bulsa i Szmatloch 2019 ↓, s. 79.
- ↑ Barciak, Chojecka i Fertacz 2012 ↓, s. 556.
- ↑ Baranowska 2005 ↓, s. 3.
- ↑ Barciak, Chojecka i Fertacz 2012 ↓, s. 558.
- 1 2 3 4 5 6 Barciak, Chojecka i Fertacz 2012 ↓, s. 570.
- 1 2 3 4 5 6 Baranowska 2005 ↓, s. 4.
- ↑ Grzegorek, Bulsa i Witaszczyk 2016 ↓, s. 71.
- ↑ Szymik-Kozaczko 2008 ↓, s. 11.
- ↑ Rzewiczok 2006 ↓, s. 168.
- ↑ Barciak, Chojecka i Fertacz 2012 ↓, s. 582.
- 1 2 Barciak, Chojecka i Fertacz 2012 ↓, s. 583.
- 1 2 3 Grzegorek, Bulsa i Witaszczyk 2016 ↓, s. 72.
- 1 2 Bulsa 2018 ↓, s. 42.
- 1 2 3 4 VIII Liceum Ogólnokształcące: Obraz szkoły. 8lo.pl. [dostęp 2025-04-03]. (pol.).
- ↑ Uchwała Nr IX/67/94 Rady Miejskiej Katowic z dnia 12 grudnia 1994 r. w sprawie nadania VIII Liceum Ogólnokształcącemu w Katowicach imienia Marii Skłodowskiej-Curie, bip.katowice.eu, Katowice, 12 grudnia 1994 [dostęp 2025-04-03] (pol.).
- ↑ VIII Liceum Ogólnokształcące: O nagrodzie. 8lo.pl. [dostęp 2025-04-03]. (pol.).
- ↑ Jakub Dyl: Beboczka Ludolfina zamieszkała przy "PIK-u"! VIII LO w Katowicach powitało nowego stworka. www.wkatowicach.eu, 2024-06-17. [dostęp 2025-04-03]. (pol.).
- 1 2 3 4 Barciak, Chojecka i Fertacz 2012 ↓, s. 584.
- ↑ Uroczyste odsłonięcie tablicy poświęconej pamięci prof. Józefa Greupnera. astrofiz.pl. [dostęp 2025-04-20]. (pol.).
- ↑ Urząd Miasta Katowice: Miejski System Zarządzania-Katowicka Infrastruktura Informacji Przestrzennej. emapa.katowice.eu. [dostęp 2025-04-03]. (pol.).
- 1 2 Grzegorek, Bulsa i Witaszczyk 2016 ↓, s. 69.
- ↑ Danilczyk i Kasprzyk 1994 ↓, s. 318.
- 1 2 3 4 Igor Cieślicki, Adam Nocoń, Tradycja i nowoczesność, „Trybuna Śląska” (130), Katowice: Górnośląskie Towarzystwo Prasowe, 6 czerwca 2002, s. 16 [dostęp 2025-04-03] (pol.).
- 1 2 Statut VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie z Oddziałami Dwujęzycznymi w Katowicach, Przyjęty uchwałą Rady Pedagogicznej z dnia 31 sierpnia 2020 r., 8lo.pl, Katowice, 31 sierpnia 2020 [dostęp 2025-04-03] (pol.).
- ↑ VIII Liceum Ogólnokształcące: Kadra pedagogiczna. 8lo.pl. [dostęp 2025-04-03]. (pol.).
- 1 2 3 4 Jakub Lisiecki: Liceum legenda. Katowicki PIK ma już 150 lat. monitorrynkowy.pl, 2023-09-29. [dostęp 2025-04-03]. (pol.).
- ↑ VIII Liceum Ogólnokształcące PIK w Katowicach: Awans 99. pozycji w Rankingu Szkół PERSPEKTYWY 2016. [w:] Dziennik Zachodni [on-line]. dziennikzachodni.pl, 2016-01-14. [dostęp 2025-04-03]. (pol.).
- 1 2 3 4 Grzegorek, Bulsa i Witaszczyk 2016 ↓, s. 73.
- 1 2 Szymik-Kozaczko 2008 ↓, s. 12.
- 1 2 3 Szymik-Kozaczko 2008 ↓, s. 17.
- ↑ Julia Muc: Gdzie uczyli się słynni Ślązacy? Szkoły, które przygotowały do wielkich karier mistrzów ze Śląska. Uwaga, są też bohaterowie z Zagłębia. [w:] Dziennik Zachodni [on-line]. dziennikzachodni.pl, 2024-09-02. [dostęp 2025-04-03]. (pol.).
- ↑ Michalina Bednarek: Zabytkowy budynek liceum przy ul. 3 Maja w Katowicach czeka remont. [w:] Gazeta Wyborcza [on-line]. katowice.wyborcza.pl, 2021-01-31. [dostęp 2025-04-03]. (pol.).
- ↑ Stowarzyszenie Dziennikarzy RP Oddział w Katowicach: Feliks Netz (1939–2015). sdrp.katowice.pl. [dostęp 2025-04-03]. (pol.).
- ↑ Rocznica smoleńska w Katowicach. Wieńce pod tablicą upamiętniającą śp. Sławomira Skrzypka. katowice.naszemiasto.pl, 2019-04-10. [dostęp 2025-04-03]. (pol.).
Bibliografia
- Jerzy Abramski, Ulice Katowic, Zawiercie: Graf-Mar, 2000, ISBN 83-913341-0-4 (pol.).
- Teresa Baranowska, Korzenie szkolnictwa średniego w Katowicach, „Gazeta Uniwersytecka UŚ” (9 (129)), Katowice: Uniwersytet Śląski w Katowicach, 2005, s. 2–5, ISSN 1505-6317 (pol.).
- Antoni Barciak, Ewa Chojecka, Sylwester Fertacz (red.), Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo, t. 1, Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2012, ISBN 978-83-87727-24-6 (pol.).
- Michał Bulsa, Ulice i place Katowic, wyd. 3, Katowice: Wydawnictwo „Prasa i Książka”, 2018, ISBN 978-83-63780-28-9 (pol.).
- Michał Bulsa, Barbara Szmatloch, Katowice, których nie ma, Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2019 (pol.).
- Leszek Danilczyk, Maria Kasprzyk, Studium historyczno-urbanistyczne Katowic w granicach administracyjnych. Katowice. Tom I tekst. Część II studium konserwatorskie, Opublikowano w: Miejski System Zarządzania – Katowicka Infrastruktura Informacji Przestrzennej. Zabytki, Kraków: Pracownie Konserwacji Zabytków „Arkona” Sp. z o.o. Pracownia Dokumentacji Naukowo-Historycznej, 1994 (pol.).
- Grzegorz Grzegorek, Michał Bulsa, Beata Witaszczyk, Domy i gmachy Katowic. Tom II, Katowice: Wydawnictwo Prasa i Książka, 2016, ISBN 978-83-63780-16-6 (pol.).
- Urszula Rzewiczok, Zarys dziejów Katowic 1299–1990, Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2006, ISBN 978-83-87727-42-0 (pol.).
- Bernadeta Szymik-Kozaczko, Wartości Śląska. Edukacja. Katowiczanom na wyuczyniu dzieci zależało., Katowice: Stowarzyszenie Wychowanków VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie w Katowicach, 2008, ISBN 978-83-926655-8-8 (pol.).




