Wilanówek

Wilanówek
Ilustracja
Widok na osiedle z powietrza od południowego wschodu. Na pierwszym planie segmenty jednorodzinne, w głębi zabudowa wielorodzinna (2025)
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Miasto

Warszawa

Dzielnica

Mokotów

Data budowy

1980–1993

Architekt

Anna Fedorowska,
Ryszard Fedorowski,
Marcin Przyłubski,
Andrzej Szkop

Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, na dole znajduje się punkt z opisem „Wilanówek”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Wilanówek”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Wilanówek”
Ziemia52°10′24″N 21°03′32″E/52,173333 21,058889

Wilanówek – osiedle mieszkaniowe w dzielnicy Mokotów w Warszawie.

Położenie i charakterystyka

Osiedle znajduje się w stołecznej dzielnicy Mokotów, na obszarze Miejskiego Systemu Informacji Stegny[1][2]. Położone jest pomiędzy aleja Wilanowską oraz ulicami Sobieskiego i Śródziemnomorską; w większości przy ul. Cypryjskiej[3]. Na terenie osiedla znajdują się także ulice Sueska, Tyrreńska i Mesyńska[1].

Osiedle zostało wybudowane w latach 1980–1993[4] na powierzchni 6,5 hektara[3]. Autorami projektu architektonicznego byli Anna Fedorowska, Ryszard Fedorowski, Marcin Przyłubski i Andrzej Szkop[3][5]. Miało stanowić kameralne małe „miasteczko” z dużą ilością zieleni[3]. Osiedle składa się z części wielorodzinnej i segmentów jednorodzinnych[3][5]. Pierwotny plan zakładał budowę 130 mieszkań o powierzchni 60–75 m² i 120 domów, których powierzchnia zabudowy wynosiłaby maksymalnie 170 m²[3]. Budynki wielorodzinne mają po 4 kondygnacje[3]; forma kamieniczek ze spadzistymi dachami ukrywającymi ostatnie piętro nawiązuje do zabudowy historycznej[4]. Domy jednorodzinne mają zróżnicowane kształty i elewacje, wybudowane zostały z cegły i drewna[3]. W pierwotnej koncepcji brak było płotów wewnętrznych, a występowały drewniane i kamienne elementy oddzielające strefy prywatne od ogólnych[3].

Inwestorem osiedla była Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa „Związkowiec”, która powstała z inicjatywy Komisji Porozumiewawczej Branżowych Związków Zawodowych[3][6]. Członkowie spółdzielni wywodzili się m.in. z Miejskiego Przedsiębiorstwa Robót Wodnych i Kanalizacyjnych, Miejskiego Przedsiębiorstwa Instalacyjnego i Zakładów Energetycznych Okręgu Centralnego[3]. Osiedle było tańsze w budowie niż inne wznoszone w analogicznym okresie ze względu na partycypację w wykonawstwie przedsiębiorstw, z których wywodzili się jego przyszli mieszkańcy, oraz pracę samych spółdzielców[3].

Osiedle zamieszkiwali m.in. Mariusz Walter, Lew Rywin i Grzegorz Żemek[7].

Dom Wilanowski

Dom Wilanowski od strony dziedzińca (2025)

W centralnej części osiedla zaplanowano miejsce na „dom społeczny”, który pełniłby funkcje usługowe i kulturalne; miał mieścić punkty handlowe, sale zabaw dla dzieci, kawiarnie, miejsca spotkań mieszkańców i gabinety lekarskie[3]. Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa „Związkowiec” sprzedała jednak działkę o powierzchni ok. 490 m² trzem osobom prywatnym, które zdecydowały się wznieść w tym miejscu luksusowy apartamentowiec o nazwie „Dom Wilanowski”[4][8]. Zaprojektował go Zbigniew Garbowski[4]. Budynek powstawał w latach 1993–1994 pod adresem ul. Cypryjska 2a[4].

Apartamentowiec ma 8 kondygnacji[4]. Jego architektura wpasowuje się w stylistykę zabudowy osiedla[4]. Na parterze znajdują się biura[4]. Piętra mieszczą łącznie 10 mieszkań, których powierzchnia użytkowa wynosi od 200 do 600 m²[4]. Wszystkie są dostępne bezpośrednio z wind obsługiwanych kartami magnetycznymi[4]. Budynek posiada własną ochronę wspomaganą systemem kamer wideo[4]. Zainstalowano również oddzielne, awaryjne zasilanie oraz zamontowano klimatyzację i system podgrzewania rynien[4]. Podziemny garaż zapewnia po 2 miejsca postojowe na każdy lokal[4]. W mieszkaniach znajdują się m.in. pokoje kąpielowe i przeszklone jadalnie[4].

Budynek został ujęty w książce Aleksandry Stępień-Dąbrowskiej Jakby luksusowo. Przewodnik po architekturze Warszawy lat 90., nominowanej w 2022 do Nagrody Architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy; znalazł się wśród 94 obiektów, które najpełniej ukazują styl architektoniczny, trendy i różnorodność architektoniczną tego okresu w stolicy[4]. Został także wybrany przez Martę Leśniakowską do katalogu ok. 800 budynków (z ogólnej liczby ok. 20 000) z okresu od początku do sierpnia 1998, które są najbardziej reprezentatywne dla Warszawy[8].

W budynku mieszkał australijsko-polski miliarder Abraham Goldberg, który ukrywał się w Polsce przed australijskim wymiarem sprawiedliwości[9].

Przypisy

  1. 1 2 Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Geoportal krajowy. geoportal.gov.pl. [dostęp 2025-04-16].
  2. ↑ Rada Gminy Warszawa-Centrum, Uchwała Nr 389/XXXVI/96 Rady Gminy Warszawa-Centrum z dnia 19 września 1996 r. [online] [zarchiwizowane z adresu 2023-04-22].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Ewa Dobrowolska, Budownictwo dobre na kryzys, „Stolica” (50 (1916)), Warszawa, 9 grudnia 1984, s. 2, ISSN 0039-1689.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Aleksandra Stępień-Dąbrowska, Jakby luksusowo. Przewodnik po architekturze Warszawy lat 90., Warszawa: Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, 2021, s. 8–9, 49, 94, ISBN 978-83-960286-8-6.
  5. 1 2 Osiedle Wilanówek [online] [dostęp 2025-04-17].
  6. ↑ Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa „Związkowiec” 0000114463
  7. ↑ Mariusz Walter - historia prawdziwa [online], 26 września 2012 [dostęp 2025-04-17].
  8. 1 2 Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie. Warszawa: „Arkada” Pracownia Historii Sztuki, 1998, s. 3, 270. ISBN 83-908950-0-5.
  9. ↑ The one that got away [online], 6 listopada 2005 [dostęp 2025-04-17].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.