Złota Kamera

Złota Kamera (fr. Caméra d’Or) – nagroda przyznawana na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes dla najlepszego kinowego debiutu reżyserskiego przez osobne jury. Niekiedy poza nagrodą główną przyznawane jest także wyróżnienie specjalne[1].

Historia nagrody

Nagroda przyznawana jest od 1978. Ustanowił ją dyrektor generalny festiwalu, Gilles Jacob, w celu zachęcania debiutantów do realizacji kolejnych filmów kinowych. Początkowo, w latach 1978-1982, nagroda przyznawana była na podstawie głosowania krytyków filmowych goszczących na festiwalu. Jednakże ze względu na dużą liczbę filmów do obejrzenia w obrębie różnych festiwalowych sekcji postanowiono powołać osobne jury Złotej Kamery.

Niezależne międzynarodowe jury przyznaje nagrodę dla debiutanta, którego film prezentowany jest w ramach jednej z kilku festiwalowych sekcji (Selekcja Oficjalna, Międzynarodowy Tydzień Krytyki, Quinzaine des Réalisateurs)[2].

Wśród nagrodzonych debiutantów, którzy zrobili później wielką karierę i weszli na trwałe do historii kina wyróżnić można m.in. Jima Jarmuscha, Dżafara Panahiego, Mirę Nair, Jaco Van Dormaela czy Steve’a McQueena.

Jak dotychczas nagrodę główną zdobywały najczęściej filmy produkcji amerykańskiej i francuskiej (po 8 tytułów). Niestety żaden polski debiut reżyserski nie został wyróżniony tą nagrodą.

Laureaci Złotej Kamery

RokKrajTytuł polskiTytuł oryginalnyReżyseria
1978Stany ZjednoczoneAlambrista!Alambrista!Robert M. Young
1979Stany ZjednoczonePółnocne światłaNorthern LightsJohn Hanson i Rob Nilsson
1980FrancjaHistoria AdrienaHistoire d’AdrienJean-Pierre Denis
1981Desperado CityDesperado CityVadim Glowna
1982FrancjaŚmierć trzydziestolatkaMourir à 30 ansRomain Goupil
1983WęgryKsiężniczkaAdj király katonátPál Erdőss
1984Stany ZjednoczoneInaczej niż w rajuStranger Than ParadiseJim Jarmusch
1985WenezuelaOrianaOrianaFina Torres
1986FrancjaCzarne i białeNoir et blancClaire Devers
1987Robinsonadaრობინზონიადა ანუ ჩემი ინგლისელი პაპა
Robinzoniada, anu chemi ingliseli Papa
Nana Dżordżadze
1988IndieSalaam Bombay!सलाम बॉम्बे!
Salaam Bombay!
Mira Nair
1989WęgryMój wiek XXAz én XX. századomIldikó Enyedi
1990Zamrzyj, umrzyj, zmartwychwstań!Замри, умри, воскресни!
Zamri, umri, woskriesni!
Witalij Kaniewski
1991BelgiaToto bohaterToto le hérosJaco Van Dormael
1992Stany ZjednoczoneMacMacJohn Turturro
1993WietnamZapach zielonej papaiMùi đu đủ xanhTrần Anh Hùng
1994FrancjaMałe ugody z umarłymiPetits arrangements avec les mortsPascale Ferran
1995Biały balonikبادکنک سفيد
Badkonake sefid
Jafar Panahi
1996AustraliaMiłosna serenadaLove SerenadeShirley Barrett
1997JaponiaSuzaku萌の朱雀
Moe no suzaku
Naomi Kawase
1998Stany ZjednoczoneRozgrywkaSlamMarc Levin
1999IndieTron śmierciമരണസിംഹാസനം
Marana Simhasanam
Murali Nair
2000Djomehجمعه
Djomeh
Hassan Yektapanah
Czas pijanych koniکاتێک بۆ مەستیی ئەسپەکان
Zamani barayé masti asbha
Bahman Ghobadi
2001KanadaAtarnajuat, biegaczᐊᑕᓈᕐᔪᐊᑦ
Atarnajuat
Zacharias Kunuk
2002FrancjaNad brzegiem morzaBord de merJulie Lopes-Curval
2003DaniaRekonstrukcjaReconstructionChristoffer Boe
2004IzraelOrאור
Or
Keren Yedaya
2005Stany ZjednoczoneTy i ja, i wszyscy, których znamyMe and You and Everyone We KnowMiranda July
Sri LankaZapomniany krajසුළඟ එනු පිණිස
Sulanga Enu Pinisa
Vimukthi Jayasundara
2006Rumunia12:08 na wschód od BukaresztuA fost sau n-a fost?Corneliu Porumboiu
2007IzraelMeduzyמדוזות
Meduzot
Szira Gefen i Etgar Keret
2008Wielka BrytaniaGłódHungerSteve McQueen
2009AustraliaSamson i DalilaSamson and DelilahWarwick Thornton
2010MeksykRok przestępnyAño bisiestoMichael Rowe
2011ArgentynaAkacjeLas acaciasPablo Giorgelli
2012Stany ZjednoczoneBestie z południowych krainBeasts of the Southern WildBenh Zeitlin
2013SingapurIlo Ilo爸媽不在家
Ilo Ilo
Anthony Chen
2014FrancjaParty GirlParty GirlMarie Amachoukeli, Claire Burger i Samuel Theis
2015KolumbiaZiemia i cieńLa tierra y la sombraCésar Augusto Acevedo
2016FrancjaW pogoni za marzeniamiDivinesHouda Benyamina
2017FrancjaParyż i dziewczynaJeune femmeLéonor Serraille
2018BelgiaDziewczynaGirlLukas Dhont
2019GwatemalaNasze matkiNuestras madresCésar Díaz
2020
Festiwal odwołany z powodu pandemii koronawirusa.
2021ChorwacjaMurenaMurinaAntoneta Alamat Kusijanović
2022Stany ZjednoczoneRumaki wojnyWar PonyRiley Keough i Gina Gammell
2023WietnamW żółtym kokonieBên trong vo kén vàngPhạm Thiên Ân
2024NorwegiaArmandArmandHalfdan Ullmann Tøndel

Laureaci Złotej Kamery - Wyróżnienia Specjalnego

Nieregularnie jury Złotej Kamery przyznawało, poza nagrodą główną, także wyróżnienia specjalne dla zasługujących na szczególną uwagę debiutów reżyserskich.

RokKrajTytuł polskiTytuł oryginalnyReżyseria
1989IndieNarodzinyപിറവി
Piravi
Shaji N. Karun
Ostatnia droga WalleraWallers letzter GangChristian Wagner
1990CzechosłowacjaCzas sługČas sluhůIrena Pavlásková
FrancjaFarendjFarendjSabine Prenczina
1991AustraliaDowódProofJocelyn Moorhouse
KanadaSam i jaSam & MeDeepa Mehta
1993Południowa AfrykaPrzyjaciółkiFriendsElaine Proctor
1994TunezjaPałac milczeniaصمت القصور
Samt el qusur
Moufida Tlatli
1995Stany ZjednoczoneTu mówi DeniseDenise Calls UpHal Salwen
1997FrancjaŻycie JezusaLa vie de JésusBruno Dumont
2002MeksykJapónJapónCarlos Reygadas
2003Osamaاُسامه
Osama
Siddiq Barmak
2004Gorzki senخواب تلخ
Khab-e talkh
Mohsen Amiryoussefi
Uciec!路程
Lu cheng
Yang Chao
2007Wielka BrytaniaControlControlAnton Corbijn
2008RosjaWszyscy umrą, a ja nieВсе умрут, а я останусь
Wsje umrut, a ja ostanus
Waleria Gaj Germanika
2009IzraelAjamiעג'מי
Ajami
Scandar Copti i Jaron Szani
2022JaponiaPlan 75プランななじゅうご
Plan 75
Chie Hayakawa
2024Kundel白衣蒼狗
Baiyi cang gou
Chiang Wei Liang i You Qiao Yin

Przypisy

  1. Matthew Anderson: ‘Triangle of Sadness’ Wins the Palme D’Or at Cannes. "The New York Times", 28.05.2022. [dostęp 2022-09-20]. (ang.).
  2. 2007: The Camera d’Or Selection. Festival de Cannes. [dostęp 2019-04-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-04-03)]. (ang.).

Linki zewnętrzne