Zwierciadło (film)

Zwierciadło (ros. Зеркало, Zierkało) – radziecki dramat psychologiczny z 1974 roku. Jedno z najważniejszych dzieł rosyjskiego reżysera Andrieja Tarkowskiego.

Film pozbawiony jest typowej fabuły, składa się z potoku poetyckich obrazów o autobiograficznym wydźwięku. Sam Tarkowski mówił o swoim filmie: "Jest to historia życia mojej matki, a zarazem w jakiejś mierze i mego"^[1]. W filmie cytuje też wiersze swego ojca Arsienija Tarkowskiego.

Krytyk francuski Marcel Martin napisał: "«Zwierciadło» jest najbardziej osobistym dziełem Tarkowskiego". Reżyser ustawia "liczne zwierciadła", poprzez które obserwuje otaczającą go rzeczywistość. Świat przedstawiony w filmie widziany jest oczami artysty^[2].

W filmie Zwierciadło reżyser stara się dotrzeć do psychiki i uczuć człowieka - do źródeł jego postawy moralnej. Zwierciadło jest osobistą i szczerą spowiedzią artysty. Reżyser swobodnie operuje czasem filmowym, przenosząc akcję do czasów wojny, gdy bohater był jeszcze dzieckiem, to w lata współczesne, to znowu w bardziej odległą przeszłość cofając się do lat trzydziestych. Ideą filmu jest pokazanie, jak kształtuje się wewnętrzny świat człowieka, w jaki sposób otaczający nas ludzie i wydarzenia wpływają na charakter człowieka^[3].

• Margarita Tieriechowa jako Natalia i matka (jako żona ma włosy rozpuszczone, jako matka upięte w kok)
• Oleg Jankowski jako ojciec
• Ignat Danilcew jako chłopiec Ignat / dwunastoletni Aleksiej
• Ałła Diemidowa jako Lisa, koleżanka Natalii
• Lidia Tarkowska jako jej teściowa
• Anatolij Sołonicyn jako lekarz sądowy
• Nikołaj Grińko jako Iwan, dyrektor drukarni
• Tamara Ogrodnikowa jako Niania / Sąsiadka / Dziwna kobieta przy stole herbacianym
• Jurij Nazarow jako instruktor wojskowy

Zdjęcia kręcono w Moskwie i Charkowie^[4].

• SewerynS. Kuśmierczyk SewerynS., Księga filmów Andrieja Tarkowskiego, Warszawa: Skorpion, 2012, s. 207-277, ISBN 978-83-86466-73-3, OCLC 812713915 .

• Zwierciadło w bazie IMDb (ang.)
• Zwierciadło w bazie IMDb (ang.)