Belgijskie monety euro

waluta Euro w Europie

      20 państw strefy euro
(Austria, Belgia, Chorwacja, Cypr, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Portugalia, Słowacja, Słowenia i Włochy)

      1 państwo UE w systemie ERM II, bez klauzuli wyłączającej z przystąpienia do strefy euro
(Bułgaria)

      1 państwo UE w systemie ERM II, z klauzulą wyłączającą z przystąpienia do strefy euro (Dania)

      5 państw UE nie będących w systemie ERM II, ale zobowiązanych do przystąpienia do strefy euro
(Czechy, Polska, Rumunia, Szwecja i Węgry)

      4 kraje nie będące w UE stowarzyszone ze strefą euro
(Andora, Monako, San Marino i Watykan)

      2 kraje nie będące w UE które przyjęły jednostronnie walutę euro (Czarnogóra i Kosowo)

Monety euro w Belgii wprowadzono do obiegu w dniu 1 stycznia 2002 kiedy narodową walutę Belgii, frank belgijski zastąpiono euro w stosunku wymiany 1 € = 40,3399 franków. Monety były bite do roku 2017 w Królewskiej Mennicy Belgijskiej w Brukseli, kiedy to mennica ta przestała bić, a jedynie projektuje i zleca ich produkcję Królewskiej Mennicy Holenderskiej w Utrechcie, która używa kaduceusza jako znaku mennicy[1].

Znaki mennicze i znaki dyrektora mennicy zmieniały się od czasu ich wprowadzenia do obiegu. Królewska Mennica Belgijska używała głowy Archanioła Michała jako znaku mennicy a znak dyrektora tej instytucji, zmieniał się za każdym razem kiedy nowa osoba obejmowała to stanowisko. Od 1999 roku były cztery różne znaki dyrektora mennicy. Są to:

  • Romain Coenen (1999-2009): znakiem była waga
  • Gérard Buquoy (2009-2012): znakiem był długopis
  • Bernard Gillard (2013-2016): znakiem był siedzący kot
  • Ingrid van Herzele (2017-2022): znakiem był herb miasta Herzele
  • Giovanni van de Velde (2023-): znakiem będzie kwiat Aster na tle kolby stożkowej

Historia

1 stycznia 1999 roku euro zostało wprowadzone w Belgii jako waluta międzybankowa w tym samym czasie co w 10 innych krajach europejskich, a 1 stycznia 2002 roku wprowadzono do obiegu monety i banknoty euro w 12 krajach. Królewska Mennica Belgijska rozpoczęła bicie monet już od 1999 roku. W każdym roku poprzedzającym oficjalne wejście monet do obiegu tj. do roku 2002 mennica ta biła monety z odpowiednim rokiem na nich. Obok Belgii tak samo uczyniły mennice z Finlandii, Francji, Hiszpanii i Holandii. Oznacza to że po wejściu monet do obiegu można zaobserwować na nich rok 1999, 2000 i 2001.

Euro było w obiegu równocześnie z frankiem belgijskim do 28 lutego 2002 roku, po którym ten ostatni przestał być prawnym środkiem płatniczym[2]. Monety starej waluty było można nadal wymienić Narodowym Banku Belgii do 31 grudnia 2004 roku[3].

Do 2017 roku. projekt i bicie monet zapewniała Królewska Mennica Belgii. W październiku 2016 roku, rząd Charles’a Michel’a postanowił zamknąć mennice i zlecić bicie monet innym podmiotom. Oszczędności szacuje się na 2,5 mln euro rocznie[4]. 23 października 2017 Mennica Królewska wybiła ostatnie monety[5]. 22 stycznia 2018 rząd poinformował, że bicie belgijskich monet powierzono Królewskiej Mennicy Holenderskiej, która została zakupiona przez belgijską grupę Heylen z siedzibą w Herentals[6].

Monety obiegowe

1. seria: Albert II – (1999-2007)

Strona narodowa belgijskiej monety 5 centów. (Pierwsza seria)

Pierwsza seria została stworzona przez Jana Alfonsa Keustermansa i wybita w latach 1999–2007. Została przedstawiona przez ministra finansów Philippe’a Maystadta, 16 października 1997 roku[7]. Na każdym nominale znajduje się wizerunek króla Belgów Alberta II (1934-), zwrócony w lewo i otoczony 12 gwiazdami europejskiej flagi w pierścieniu. Gwiazdy przerywa po prawej królewski monogram Alberta II i rok. Nie ma znaku mennicy i nie ma na nim nazwy kraju.

Pierwszym rokiem wskazanym na monetach jest rok 1999, data początku wprowadzenia euro, ale monety zostały wprowadzone do obiegu dopiero w 2002 roku. Rozpoczęto bicie belgijskich monet euro 7 września 1998 roku w warsztatach belgijskiej mennicy królewskiej, w obecności króla Alberta II, premiera Jean-Luca Dehaene, ministra finansów Jean-Jacquesa Viseura i innych osobistości politycznych[8].

Należy zauważyć, że monety z rocznika 2007 zawierają drugą wersję strony wspólnej (nowa mapa Europy).

NominałMotyw
1 cent Wizerunek i monogram króla Alberta II
2 centy
5 centów
10 centów
20 centów
50 centów
1 euro
2 euro
rant 2 euro
Sekwencja 2 ★ ★ powtórzona 6-krotnie, naprzemiennie odwrócona o 180°

2. seria: Albert II – (2008)

W 2005 roku Komisja Europejska wydała nowe zalecenia dotyczące awersów i rewersów narodowych monet euro[9]. Wzór nie może przerywać okręgu zawierającego 12 gwiazd, a na monetach musi widnieć nazwa lub skrót kraju. Belgia postanowiła dostosować stronę narodową swoich monet, począwszy od 2008 roku[10]. Projekt nowego wzoru opracował Luc Luycx. Strona narodowa monet drugiej serii z 2008 roku różni się od tych z pierwszej serii następującymi szczegółami:

  • portret króla Alberta II został zaktualizowany (różnice w portrecie widać na kościach policzkowych i kępkach włosów przy czole króla[11].)
  • przeniesienie królewskiego monogramu i roku do wewnętrznej części monety (monogram po prawej stronie portretu króla, a rocznik emisji poniżej portretu)
  • dodanie pod królewskim monogramem liter BE oznaczających kraj
  • dodanie znaków Mennicy Królewskiej i dyrektora mennicy po obu stronach roku emisji monety

Monety z lat poprzednich (pierwsza seria) nadal zachowują ważność.

NominałMotyw
1 cent Wizerunek i monogram króla Alberta II
2 centy
5 centów
10 centów
20 centów
50 centów
1 euro
2 euro
rant 2 euro
Sekwencja 2 ★ ★ powtórzona 6-krotnie, naprzemiennie odwrócona o 180°

2. seria: Albert II – (2009-2013) – nowelizacja

Strona narodowa belgijskiej monety 2 euro. (Druga seria – nowelizacja)

W przypadku emisji z lat 2009–2013 ponownie zmieniono portret króla Alberta II i podobnie jak w przypadku pierwszej serii ponownie wykorzystano projekt Jana Alfonsa Keustermansa. Wytyczne zalecane przez Komisję Europejską z dnia 19 grudnia 2008 roku dla rewersów narodowych obiegowych monet euro umożliwiają aktualizowanie co piętnaście lat wzorów monet przedstawiających głowę państwa w celu odzwierciedlenia zmian w wyglądzie głowy państwa[12]. Zgodnie z nowymi wytycznymi aktualizacja z 2008 roku przyszła jednak zbyt wcześnie i dlatego musiała zostać zrewidowana. Jednak pozostałe zmiany stylizacji z 2008 roku zostały utrzymane[13].

Niektórzy kolekcjonerzy uważają to za trzecią serię, ale ponieważ w przeciwieństwie do poprzednich serii nie została opublikowana w oficjalnym dzienniku Unii Europejskiej, jest to w rzeczywistości poprawka, a nie nowa seria.

Monety z lat poprzednich (serie z 1999-2007 i 2008) nadal zachowują ważność.

NominałMotyw
1 cent Wizerunek i monogram króla Alberta II
2 centy
5 centów
10 centów
20 centów
50 centów
1 euro
2 euro
rant 2 euro
Sekwencja 2 ★ ★ powtórzona 6-krotnie, naprzemiennie odwrócona o 180°

3. seria: Filip – (2014-teraz)

21 lipca 2013 roku król Albert II abdykował z tronu a jego miejsce zajął jego syn Filip, który został nowym królem belgów [2]. Nowa narodową serie monet z portretem nowego króla zaprezentowano 4 lutego 2014 roku[14]. Monety te zaprojektował Luc Luycx[15]. Monety przedstawiają wizerunek króla Filipa zwrócony w prawo. Z lewej strony nad literami BE oznaczający Belgię, znajduje się królewski monogram z literami FP. Poniżej postaci znajduje się rok emisji otoczony znakiem dyrektora mennicy i znakiem mennicy. Całość otoczona jest dwunastoma gwiazdami flagi europejskiej.

Monety z lat poprzednich (serie z 1999-2007, 2008 i 2009-2013) nadal zachowują ważność i pozostają w obiegu.

NominałMotyw
1 cent Wizerunek i monogram króla Filipa
2 centy
5 centów
10 centów
20 centów
50 centów
1 euro
2 euro
rant 2 euro
Sekwencja 2 ★ ★ powtórzona 6-krotnie, naprzemiennie odwrócona o 180°

Okolicznościowe monety 2 euro

Belgia dotychczas wyemitowała następujące okolicznościowe monety o nominale 2 euro:

RokNumerNazwa monetydata wydaniaDodatkowe informacje
20051Belgijsko-luksemburska Unia Ekonomiczna1 marca 2005
20062Renowacja Atomium w Brukseli10 kwietnia 2006
2007350. rocznica podpisania traktatów rzymskich26 marca 2007Unia Europejska Strefa euro – wspólna emisja europejska
2008460. rocznica uchwalenia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka1 czerwca 2008
2009510. rocznica wprowadzenia wspólnej waluty euro27 stycznia 2009Unia Europejska Strefa euro – wspólna emisja europejska
20096200. rocznica urodzin Luisa Brailla25 września 2009
20107Belgijska Prezydencja Rady Unii Europejskiej10 czerwca 2010
20118100. rocznica Międzynarodowego Dnia Kobiet3 maja 2011
2012910 lat monet i banknotów euro30 stycznia 2012Unia Europejska Strefa euro – wspólna emisja europejska
20121075. rocznica Międzynarodowego Konkursu Muzycznego
im. Królowej Elżbiety Belgijskiej
6 czerwca 2012
201311100 lat Królewskiego Instytutu Meteorologicznego18 września 2013
201412100. rocznica wybuchu I Wojny Światowej12 maja 2014
201413150 lat belgijskiego Czerwonego Krzyża18 września 2014
201514Europejski Rok Rozwoju17 września 2015
20151530 lat flagi Europy18 listopada 2015Unia Europejska Strefa euro – wspólna emisja europejska
201616XXXI Letnie Igrzyska OlimpijskieRio de Janeiro 201624 marca 2016
201617Międzynarodowy Dzień Zaginionych Dzieci25 maja 2016
201718200 lat Uniwersytetu w Liège21 kwietnia 2017
201719200 lat Uniwersytetu w Gandawie29 września 2017
20182050. rocznica buntu studenckiego z maja 1968 roku18 czerwca 2018
20182150 lat od wystrzelenia europejskiego satelity ESRO 2B6 września 2018
201922450. rocznica śmierci Pietera Bruegla1 marca 2019
20192325. rocznica powstania Europejskiego Instytutu Walutowego9 maja 2019
202024Międzynarodowy Rok zdrowia roślin5 marca 2020
202025Jan van Eyck15 października 2020
202126100. rocznica belgijsko-luksemburskiej unii gospodarczej7 lipca 2021
202127500 lat od wydania guldena Karola V27 października 2021
202228Sektor opieki zdrowotnej11 maja 2022
20222935 lat programu Erasmus1 lipca 2022Unia Europejska Strefa euro – wspólna emisja europejska

Monety kolekcjonerskie

Dotychczas Belgia wyemitowała:

2½ euro

RokNumerNazwa monetyStop
2015 1 200. rocznica bitwy pod Waterloo mosiądz
2018 2 Czerwone diabły mosiądz
2018 3 400-lecie Banku pobożnego (Mont de Piété) mosiądz
2019 4 Grand Départ du Tour de France à Bruxelles mosiądz
2019 5 400. Rocznica – Siusiający chłopiec – symbol Brukseli mosiądz
2020 6 100. rocznica Igrzysk Olimpijskich, Antwerpia mosiądz i mosiądz – kolorowana
2020 7 75. Rocznica – Pokój i wolność w Europie mosiądz
2021 8 5. rocznica uznania niematerialnego dziedzictwa belgijskiej kultury piwa mosiądz
2021 9 Mistrzostwa Europy w piłce nożnej 2020 mosiądz
2022 10 100 lat ochrony ptaków w Belgii mosiądz
2022 11 20 at euro mosiądz

5 euro

RokNumerNazwa monetyStop
2008 1 50 rocznica – Smerfy srebro i srebro – kolorowana
2010 2 175 rocznica – Belgijskie koleje srebro
2011 3 Hélène Dutrieu – pierwsza belgijska pilotka srebro
2013 4 75-lecie Sprycjana srebro i srebro – kolorowana
2015 5 Marguerite de Riemaecker-Legot srebro
2015 6 Mons – Europejska Stolica Kultury srebro
2016 7 50. rocznica śmierci Georgesa Lemaitre’a srebro
2016 8 100. rocznica śmierci Emile’a Verhaerena srebro
2017 9 60 rocznica – Stworzenie postaci Gastona Lagaffea srebro
2017 10 50. rocznica pierwszej transplantacja serca srebro
2018 11 100 rocznica – Zawieszenie broni podczas I Wojny Światowej srebro
2018 12 60-lecie Smerfów srebro i srebro – kolorowana
2019 13 90 rocznica – Przygody Tintina srebro i srebro – kolorowana
2019 14 75. rocznica lądowania w Normandii srebro
2019 15 50. rocznica lądowania na Księżycu srebro
2020 16 75. Rocznica – Bob i Bobette „Spike and Suzy” srebro i srebro – kolorowana
2020 17 185. Rocznica – Pierwszy pociąg na kontynencie europejskim srebro
2020 18 Igrzyska XXXII Olimpiady, drużyna olimpijska Belgii srebro i srebro – kolorowana
2021 19 75-lecie komiksu „Przygody Blake’a i Mortimera” srebro i srebro – kolorowana
2021 20 175. rocznica urodzin Charlesa Van Depoele’a srebro
2021 21 Europejski Rok Kolei srebro

10 euro

RokNumerNazwa monetyStop
2002 1 Belgijskie koleje srebro
2003 2 100 rocznica urodzin – Georges Simenon srebro
2004 3 Rozszerzenie Unii Europejskiej srebro
2004 4 75 rocznica – Przygody Tintina srebro
2005 5 75 rocznica – stadion Heysel srebro
2005 6 60. rocznica wyzwolenia srebro
2006 7 400. rocznica śmierci Justusa Lipsiusa srebro
2006 8 50 rocznica – Katastrofa w kopalni Bois du Cazier srebro i srebro – kolorowana
2007 9 50 rocznica – Traktaty rzymskie srebro
2007 10 Międzynarodowy Rok Polarny srebro
2008 11 100 rocznica – Rola Maurice Maeterlincka w filmie „Niebieski Ptak” srebro
2008 12 Igrzyska XXIX Olimpiady, Pekin 2008 srebro
2009 13 75 rocznica urodzin – Albert II srebro
2009 14 Erazm z Rotterdamu srebro
2010 15 100-lecie Królewskiego Muzeum Tervuren w Afryce Środkowej srebro i srebro – kolorowana
2010 16 100. rocznica urodzin Djanga Reinhardta srebro
2011 17 Odkrycie bieguna południowego srebro
2011 18 Eksploracja głębin morskich srebro
2012 19 Paul Delvaux srebro
2012 20 75. rocznica urodzin Pierre’a de Coubertina srebro
2013 21 5. rocznica śmierci Hugona Clausa srebro
2013 22 100 lat wyścigu „Ronde van Vlaanderen” srebro
2014 23 200. rocznica urodzin Adolphe’a Saxa srebro
2014 24 100. rocznica wybuchu I Wojny Światowej srebro
2015 25 200. rocznica bitwy pod Waterloo srebro
2015 26 70 lat pokoju w Europie srebro
2016 27 Albert Einstein srebro
2016 28 Belgijska Drużyna Olimpijska srebro
2017 29 Dworzec kolejowy Antwerpia Centralna srebro
2017 30 150. rocznica 1. wydania książki „Dyl Sowizdrzał” srebro
2018 31 40. rocznica śmierci Jacques’a Brela srebro
2018 32 Barok i rokoko – Peter Paul Rubens srebro
2019 33 10. rocznica śmierci Brieka Schotte’a srebro
2019 34 450. rocznica śmierci Pietera Bruegela (starszego) srebro
2020 35 500. rocznica urodzin Christophe’a Plantina srebro
2020 36 630. rocznica urodzin Jana van Eycka srebro
2021 37 500. rocznica emisji florena Karola V Habsburga srebro

12½ euro

RokNumerNazwa monetyStop
2006 1 175 rocznica – Belgijska rodzina królewska – Léopold I złoto
2007 2 175 lat belgijskiej dynastii królewskiej – Leopold II Koburg złoto
2008 3 175 lat belgijskiej dynastii królewskiej – Albert I Koburg złoto
2009 4 175 lat belgijskiej dynastii królewskiej – Leopold III Koburg złoto
2010 5 175 lat belgijskiej dynastii królewskiej – Baldwin I Koburg złoto
2011 6 175 lat belgijskiej dynastii królewskiej – Albert I Koburg złoto
2012 7 175 lat belgijskiej dynastii królewskiej – Paola złoto
2013 8 175 lat belgijskiej dynastii królewskiej – Fabiola de Mora złoto
2014 9 175 lat belgijskiej dynastii królewskiej – Astrid Koburg złoto
2015 10 175 lat belgijskiej dynastii królewskiej – Matylda złoto
2015 11 175 lat belgijskiej dynastii królewskiej – Filip I Koburg złoto
2016 12 175 lat belgijskiej dynastii królewskiej – Elżbieta złoto
2017 13 175 lat belgijskiej dynastii królewskiej – Maria Henrietta Austriaczka złoto
2018 14 175 lat belgijskiej dynastii królewskiej – Luiza Koburg złoto
2019 15 30. rocznica upadku Muru Berlińskiego złoto
2020 16 150. rocznica urodzin Jane Brigode złoto
2021 17 Antwerpia – miasto diamentów złoto

20 euro

RokNumerNazwa monetyStop
2005 1 Mundial Niemcy 2006 srebro
2007 2 100. rocznica urodzin Herge’a srebro
2009 3 Ojciec Damian z Molokai srebro
2010 4 Pies z Flandrii srebro
2013 5 Wstąpienie Filipa I Koburga na tron srebro
2014 6 25. rocznica upadku Muru Berlińskiego srebro
2015 7 70 lat pokoju w Europie srebro
2016 8 100. rocznica powstania Komitetu Pomocy w Belgii srebro
2017 9 Toots Thielemans srebro
2017 10 200. rocznica urodzin Josepha Poelaerta srebro
2018 11 50 rocznica – Satelita ESRO-2B srebro
2020 12 Centrum historyczne Brugii srebro
2021 13 100. rocznica urodzin Rogera Raveela srebro

25 euro

RokNumerNazwa monetyStop
2008 1 Igrzyska XXIX Olimpiady, Pekin 2008 złoto
2015 2 Karol V Habsburg złoto
2016 3 175-lecie Królewskiego Belgijskiego Towarzystwa Numizmatycznego złoto
2017 4 25. rocznica podpisania Traktatu z Maastricht złoto
2018 5 10. rocznica śmierci Hugona Clausa złoto
2019 6 90. rocznica urodzin Audrey Hepburn złoto
2021 7 75-lecie komiksu „Przygody Blake’a i Mortimera” złoto

50 euro

Moneta kolekcjonerska – 50 euro (złoto). Eksploracja głębin morskich; rok emisji: 2011
RokNumerNazwa monetyStop
2004 1 70. rocznica urodzin Alberta II Koburga złoto
2006 2 400. rocznica śmierci Justusa Lipsiusa złoto
2007 3 50 rocznica – Traktaty rzymskie złoto
2008 4 100 rocznica – Rola Maurice Maeterlincka w filmie „Niebieski Ptak” złoto
2009 5 Erazm z Rotterdamu złoto
2010 6 10 rocznica – Królewskie Muzeum Afryki Środkowej złoto
2011 7 100. rocznica odkrycia bieguna południowego złoto
2011 8 Eksploracja głębin morskich złoto
2012 9 Paul Delvaux złoto
2013 10 5. rocznica śmierci Hugona Clausa złoto
2014 11 200. rocznica urodzin Adolphe’a Saxa złoto
2015 12 70 lat pokoju w Europie złoto
2016 13 Albert Einstein złoto
2017 14 Dworzec kolejowy Antwerpia Centralna złoto
2018 15 Barok i rokoko – Peter Paul Rubens złoto
2019 16 450. rocznica śmierci Pietera Bruegela (starszego) złoto
2021 17 500 lat od wydania guldena Karola V złoto

100 euro

RokNumerNazwa monetyStop
2002 1 Ojcowie Europy – Konrad Adenauer, Robert Schumann, Paul Henri Spaak złoto
2003 2 200. rocznica pierwszej emisji franka germinalowego złoto
2004 3 Rozszerzenie Unii Europejskiej złoto
2005 4 175-lecie niepodległości złoto
2006 5 175. rocznica powstania Księstwa Saksonii-Coburga-Gothy złoto
2007 6 175. rocznica emisji pierwszej belgijskiej monety złoto
2008 7 50. rocznica wystawy Expo '58 w Brukseli złoto
2009 8 50. rocznica królewskiego ślubu złoto
2010 9 50. rocznica urodzin księcia Filipa I Koburga złoto
2011 10 150. rocznica urodzin Victora Horty złoto
2012 11 500. rocznica urodzin Gerarda Merkatora złoto
2013 12 20. rocznica śmierci króla Baldwina I Koburga złoto
2014 13 500. rocznica urodzin Wesaliusza złoto
2015 14 Król Filip I Koburg złoto
2016 15 100. rocznica śmierci Gabrielle Petit złoto
2017 16 50. rocznica śmierci Renégo Magritte’a złoto
2018 17 25. rocznica śmierci króla Baldwina I Koburga złoto

Przypisy

  1. ROYAL MINT OF BELGIUM. Federal Public Service FINANCE. [dostęp 2019-03-09]. (ang.).
  2. A brief history of the euro [online], National Bank of Belgium [dostęp 2019-03-09] (ang.).
  3. Overview Which coins and banknotes can be exchanged at the NBB counters? [online], National Bank of Belgium [dostęp 2019-03-09] (ang.).
  4. Jean-François Noulet, La Monnaie Royale frappe ses dernières pièces avant la fermeture [online], RTBF.be, 28 września 2017 [dostęp 2018-01-27] (fr.).
  5. La Monnaie Royale de Belgique frappe lundi ses dernières pièces [online], Le Vif / L’Express, 23 października 2017 [dostęp 2018-01-27] (fr.).
  6. La Monnaie royale sous-traite la frappe des euros au groupe Heylen basé à Herentals [online], La Libre.be, 22 stycznia 2017 [dostęp 2018-01-27] (fr.).
  7. La face belge des monnaies libellées en euro, „Monnaie Info” (13), grudzień 1997, s. 6-7 (fr.).
  8. Une frappe royale pour les premiers euros „belges”, „Monnaie Info” (17), grudzień 1998, s. 4-5 (fr.).
  9. Recommandation de la Commission du 3 juin 2005 pour des orientations communes concernant les faces nationales des pièces en euros destinées à la circulation [pdf] [online], Journal officiel de l’Union européenne, 18 lipca 2005 [dostęp 2017-04-30] (fr.).
  10. Mise-à-jour des faces nationales des pièces en euros destinées à la circulation: Royaume de Belgique. In: Journal officiel de l’Union européenne, 2007/C 302/08, 14 décembre 2007.
  11. Belgische Kursmünzen 2008 (Serie 2), abgerufen am 28. November 2014.
  12. CELEX: 32009H0023. In: Amtsblatt der Europäischen Union. L 9, 2009, S. 52–55.
  13. Belgische Kursmünzen 2009 (Serie 3), abgerufen am 28. November 2014.
  14. Premières pièces de monnaie à l’effigie du Roi sur le site officiel de la Monarchie belge.
  15. Les futures pièces belges: le roi Philippe avec ou sans lunettes?, La Nouvelle Gazette.be, 13 septembre 2013.