Język żmudzki

žemaitiu ruoda
Obszar

Litwa (Żmudź)

Liczba mówiących

ok. 500 tys.

Pismo/alfabet

łacińskie

Klasyfikacja genetyczna
Status oficjalny
Ethnologue 5 rozwojowy↗
Kody języka
ISO 639-2 bat
ISO 639-3 sgs
IETF sgs
Glottolog samo1265
Ethnologue sgs
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Wikipedia w języku żmudzkim
Słownik języka żmudzkiego
w Wikisłowniku
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język żmudzki (żmudz. žemaitiu ruoda; lit. žemaičių tarmė, žemaičių kalba) – język bałtycki używany na Żmudzi w zachodniej części Litwy. Jego status nie doczekał się konsensusu: część językoznawców rozpatruje go jako dialekt, odmianę regionalną języka litewskiego, inni zaś uznają go za osobny język bałtycki. Pogląd o odrębności języka żmudzkiego zyskuje w ostatnich latach na znaczeniu[1]; podjęto działania w kierunku standaryzacji i popularyzacji pisanej formy tego języka, odrębnej od języka ogólnolitewskiego[2]. Niemniej pisany żmudzki używany jest rzadko, w roli języka literackiego występuje przede wszystkim jezyk litewski[2].

O wielkości różnic między językiem żmudzkim i litewskim świadczy to, że z jednego na drugi trzeba było tłumaczyć, o czym świadczy wzmianka z 1595 roku Mikołaja Daukszy, który napisał: „Doszły uszu moich słowa niejednego, co mówi: »nie rozumiem katechizmu przetłumaczonego przez ks. JM Daukszę, kanonika żmudzkiego, boć tłumaczył on go po żmudzku i proszono mnie, abym go na litewski przełożył«”[3].

Określenie „język żmudzki” bywa także odnoszone do szesnastowiecznego języka litewskiego, który sam w sobie nie powinien być mylony ze żmudzkim.

Alfabet

Alfabet języka żmudzkiego:

A a[ā] Ā ā[ėlguojė ā] B b[bė] C c[cė] Č č[čė] D d[dė] E e[ē] Ē ē[ėlguojė ē]
Ė ė[ė̄] Ė̄ ė̄[ėlguojė ė̄] F f[ėf] G g[gė, gie] H h[hā] I i[ī] Ī ī[ėlguojė ī] J j[jot]
K k[kā] L l[ėl] M m[ėm] N n[ėn] O o[ō] Ō ō[ėlguojė ō] P p[pė] R r[ėr]
S s[ės] Š š[ėš] T t[tė] U u[ū] Ū ū[ėlguojė ū] V v[vė] Z z[zė, zet] Ž ž[žė, žet].

Przypisy

  1. ↑ Dr. Juozas Pabrėža: "Stipriausia kalba Lietuvoje yra žemaičių". santarve.lt. [dostęp 2019-09-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-05-03)]. (lit.).
  2. 1 2 Timofey Agarin, Michael Hornsby, Language sectarianism: Regional languages between the national past and a European future, [w:] László Marácz, Mireille Rosello (red.), Multilingual Europe, Multilingual Europeans, Amsterdam–New York: Rodopi, 2012 (European Studies 29), s. 159–187, DOI: 10.1163/9789401208031_010, ISBN 978-94-012-0803-1 (ang.), patrz s. 177.
  3. ↑ Henryk Wisner, Rzeczpospolita Wazów, Sławne Państwo, Wielkie Księstwo Litewskie, Tom III, Instytut Historii PAN, Warszawa 2008, s.262, ISBN 978-83-7543-043-1
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.