Kruszyn (województwo dolnośląskie)

Kruszyn
wieś
Ilustracja
Pałac w Kruszynie
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

bolesławiecki

Gmina

Bolesławiec

Liczba ludności (III 2011)

1618[1]

Strefa numeracyjna

75

Kod pocztowy

59-700[2]

Tablice rejestracyjne

DBL

SIMC

0189138

Położenie na mapie gminy wiejskiej Bolesławiec
Mapa konturowa gminy wiejskiej Bolesławiec, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Kruszyn”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Kruszyn”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Kruszyn”
Położenie na mapie powiatu bolesławieckiego
Mapa konturowa powiatu bolesławieckiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Kruszyn”
Ziemia51°15′37″N 15°36′52″E/51,260278 15,614444[3]
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela
Zabytkowy dom z 1766 r., ul. Morwowa 1
Zabytkowy dom, ul. Świętojańska 2

Kruszyn (niem. Gross Krauschen) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Bolesławiec, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach, na pograniczu z Niziną Śląsko-Łużycką (Równiną Chojnowską).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Historia

Najstarsze odkrycia pochodzą z czasu neolitu. Podobnie jak okoliczne miejscowości wieś związana z osadnictwem słowiańskim. W roku 1928 podczas prac archeologicznych odnaleziono toporek kamienny (do 1945 roku przechowywany w Muzeum Miejskim w Bolesławcu) oraz odkryto cmentarzysko ciałopalne kultury łużyckiej[4] i wazy z nacięciami.

W dokumencie z 1305 znajduje się wpis o wsi Crusin. W sierpniu 1813 toczyły się tu walki pomiędzy wojskami rosyjskimi i francuskimi. 8 kwietnia 1945 biwakowali tu żołnierze 8 Dywizji Piechoty II Armii Wojska Polskiego[5].

Od 1947 w skład obecnego Kruszyna wchodzą cztery osady (Kruszyn, Kruszynek, Świeborowice oraz Godnów)[6].

Demografia

Największa wieś gminy Bolesławiec. Według ostatniego Narodowego Spisu Powszechnego liczyła 1618 mieszkańców (31 III 2011 r.).

Zabytki

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[7]:

  • pałac z XVIII wieku, ul. Topolowa 12
  • dom z XVIII w., ul. Lipowa 26 (d. Rynek 25)
  • dom z 1766 r., ul. Morwowa 1 (d. Rynek 39)
  • dom z 1783 r., ul. Orzechowa 9 (d. Rynek 46)
  • dom z XVIII w., przebudowany w XIX-XX w., ul. Świętojańska 2 (d. Rynek 21)
  • dom z XVIII w., przebudowany w XIX-XX w., Rynek 1 (nie istnieje)
  • dom z XVIII w., przebudowany w XIX-XX w., Rynek 6 (nie istnieje)
  • dom z XVIII w., przebudowany w XIX-XX w., Rynek 20 (nie istnieje).

Ponadto w Kruszynie znajdują się pomniki kamienne upamiętniające wojny z 1813 r. i 1870-71 r.[8]

Transport

Drogi

Przez Kruszyn przechodzi droga krajowa nr 94

Autobusy

W miejscowości znajdowało się pięć przystanków autobusowych należących do MZK Bolesławiec:

  • Kruszyn Pętla (linie: 1,3,6)
  • Kruszyn Szkoła (linie: 3,6)
  • Kruszyn II (linie: 3,6)
  • Kruszyn Osiedle (linie: 10,6,3)
  • Kruszyn Osiedle – Na żądanie (linie: 6,3)

W związku z wprowadzeniem bezpłatnej komunikacji miejskiej w Bolesławcu linie autobusowe MZK Bolesławiec kończą bieg w granicach miasta, nie dojeżdżając między innymi do Kruszyna[9].

Edukacja

Znajduje się tu szkoła podstawowa z własną biblioteką, a także Gminny Ośrodek Kultury i Sportu (GOKiS).

Przypisy

  1. ↑ GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 632 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 62749
  4. ↑ Gmina Bolesławiec - Miejscowości. [dostęp 2024-11-17].
  5. ↑ Waldemar Bena opis do mapy „Bory Dolnośląskie, Przemkowski Park Krajobrazowy” Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2004 ISBN 83-88049-83-6.
  6. ↑ Sebastian Zielonka, Krótka historia szkoły w Kruszynie, Istotne.pl.
  7. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025, s. 1 [dostęp 2024-11-17].
  8. ↑ Gmina Bolesławiec - Miejscowości. [dostęp 2024-11-17].
  9. ↑ Nowoczesne autobusy i bezpłatna komunikacja w Bolesławcu [online], Urząd Miasta Bolesławiec, 23 czerwca 2018 [dostęp 2019-06-02].

Bibliografia

  • Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7 Pogórze Kaczawskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, ISBN 83-85773-47-9.
  • Góry i Pogórze Kaczawskie. Skala 1:40.000. Jelenia Góra: Wydawnictwo Turystyczne Plan, 2004. wyd. II. ISBN 83-88049-02-X.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.