Ojcumiła Prabucka
| Data i miejsce urodzenia |
23 września 1875 |
|---|---|
| Data śmierci |
12 października 1944 |
| Miejsce spoczynku | |
| Zawód, zajęcie |
działaczka społeczna i narodowa |
| Stanowisko |
przewodnicząca NOK w Katowicach |
| Rodzice |
Józef Kusztelan, Teodora Michalska |
| Małżeństwo |
Tadeusz Prabucki |
| Dzieci |
|
| Odznaczenia | |
_BAR.svg.png){kind=small} | |
Ojcumiła Zbigniewa Eugenia Prabucka z Kusztelanów, ps. Legenda (ur. 23 września 1875 w Poznaniu[1], zm. 29 października 1944[2][a]) – polska działaczka społeczna i narodowa związana z Górnym Śląskiem, przewodnicząca Narodowej Organizacji Kobiet w Katowicach.
Życiorys
Ukończyła szkołę średnią prowadzoną przez Annę i Anastazję Danysz. Kontynuowała naukę w szkole Sióstr Urszulanek w Beaugency we Francji[3].
Angażowała się w działalność Towarzystwa „Warta” Anieli Tułodzieckiej. Była w nim sekretarzem, a później przewodniczącą. Należała do Towarzystwa Muzyczno-Śpiewaczego „Lutnia” i Towarzystwa św. Wincentego a Paulo. Zainicjowała powstanie Towarzystwa „Czwartki”, które skupiało wielkopolską inteligencję. Była kurierką między Zofią Sokolnicką a Romanem Dmowskim. Wstąpiła do Stowarzyszenia Zjednoczonych Ziemianek, którego została sekretarką[3]. W 1912 była sekretarzem Towarzystwa Ziemianek okręgu witkowsko-gnieźnieńskiego[4].
Podczas I wojny światowej została postawiona przed sądem z zarzutem obrazy cesarza Wilhelma II. Sprawa została umorzona. Podczas wojny w majątku Prabuckich Niemcy przeprowadzali częste rewizje[5].
W 1918 była delegatką na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu. Działała w lokalnym Towarzystwie Polek. Była członkinią Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Angażowała się w liczne wiece i spotkania przed plebiscytem na Górnym Śląsku. W okresie międzywojennym działała w wielu organizacjach społecznych. Należała do Związku Obrony Kresów Zachodnich, Ligi Przeciwalkoholowej, Związku dla Uchodźców oraz do katowickiego koła Związku Uczestników Powstania Wielkopolskiego na Górny Śląsk, Zagłębie Dąbrowskie i Krakowskie[5]. Przewodniczyła Narodowej Organizacji Kobiet w Katowicach[6]. W 1926 kandydowała do Rady Miasta Katowic z listy nr 11 (Polskie Zjednoczenie Stronnictw Chrześcijańskich)[7]. Była także członkinią Centralnego Komitetu PZSCh[8]. Po śmierci męża podjęła pracę w Wydziale Dobroczynności przy Urzędzie Wojewódzkim w Katowicach. Zasiadała w Wojewódzkiej Komisji Krajoznawczej i Komitecie Niesienia Pomocy Dzieciom[5].
W 1930 kandydowała do Sejmu Śląskiego z listy nr 12 (Katolickie Centrum Śląskie) w okręgu wyborczym nr II (Katowice). Zasiadała także w Głównym Komitecie Wyborczym Katolickiego Centrum Śląskiego[9]. W obliczu wyborów parlamentarnych w 1930 podpisała odezwę wzywającą do głosowania na listę Katolickiego Bloku Ludowego[10]. W 1930 należała do zarządu Katolickiego Towarzystwa Opieki nad Dziewczętami[11]. W tym samym roku weszła w skład wojewódzkiego komitetu wykonawczego obchodów Święta 3 maja. W ramach niego przewodniczyła sekcji zbiórkowej[12]. W 1932 była członkinią komitetu Towarzystwa Czytelni Ludowych w Katowicach[13]. W 1937 była członkinią Zarządu Głównego Śląskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt[14].
Zmarła 29 października 1944[2]. Została pochowana na cmentarzu przy ul. Francuskiej w Katowicach[15].
Rodzina
Była córką Józefa Konstantego Kusztelana, działacza gospodarczego i społecznego, oraz Teodory z Michalskich. 20 czerwca 1907 wyszła za mąż za Tadeusza Prabuckiego (1865-1928)[1], ziemianina i późniejszego uczestnika powstań śląskich[15]. Mieli razem trzech synów: Tadeusza, Witolda i Zygmunta oraz córkę Janinę po mężu Todtleben[2].
Ordery i odznaczenia
- Srebrny Krzyż Zasługi (11 stycznia 1928)[16]
Uwagi
- ↑ Według innych źródeł 12 października 1944
Przypisy
- 1 2 Kartoteka ewidencji ludności miasta Poznania [online], Szukaj w Archiwach, k. 291 [dostęp 2025-04-30] (niem.).
- 1 2 3 Ojcumiła Zbigniewa Eugenia Kusztelan [online], Wielka Genealogia Minakowskiego [dostęp 2025-04-30].
- 1 2 Lusek 2019 ↓, s. 313.
- ↑ Dziennik Poznański, R.54, nr 132 (13 czerwca 1912) + dod., s. 3.
- 1 2 3 Lusek 2019 ↓, s. 314.
- ↑ Sokół na Śląsku, R. 7, nr 8 (sierpień 1928), s. 4.
- ↑ Polonia, 1926, R. 3, nr 307, s. 7.
- ↑ Polak, 1926, R. 25, nr 249, s. 2.
- ↑ Straż Śląska, R. 1, nr 1 (3 maja 1930), s. 4.
- ↑ Rodacy i Rodaczki! Bracia Ślązacy! [Inc.:] W dniu 16 listopada wybierać będziecie Waszych posłów do Sejmu Warszawskiego [...], 1930, s. 2.
- ↑ Gazeta Urzędowa Województwa Śląskiego, 1930, R. 9, nr 14, s. 209.
- ↑ Górnoślązak, R.29, nr 103 (3 maja 1930) + dod., s. 1.
- ↑ Górnoślązak, R.31, nr 276 (25 listopada 1932), s. 3.
- ↑ Sprawozdanie z działalności Śląskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt za czas od 1 stycznia do 31 grudnia 1937 roku, Katowice 1938, s. 9.
- 1 2 Prabucki [online], genealogia.okiem.pl [dostęp 2025-04-30].
- ↑ Monitor Polski, nr 9 (12 stycznia 1928), s. 1.
Bibliografia
- Ojcumiła Prabucka z Kusztelanów (1877–1944). W: Joanna Lusek: Zanim nastała Polska…. Praca społeczna kobiet w okresie powstań i plebiscytu na Górnym Śląsku. Wybór relacji. Bytom: Muzeum Górnośląskie w Bytomiu, 2019. ISBN 978-83-65786-34-0.