Pomnik Tadeusza Kościuszki w Katowicach
![]() Pomnik od frontu (2021) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Miejsce | |
| Typ obiektu | |
| Projektant |
Wincenty Chorembalski (medalion i tablica) |
| Data odsłonięcia |
21 lipca 1962 |
Położenie na mapie Katowic ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |
Pomnik Tadeusza Kościuszki w Katowicach – pomnik w Katowicach poświęcony Tadeuszowi Kościuszce, znajdujący się w parku jego imienia, w dzielnicy Brynów część wschodnia-Osiedle Zgrzebnioka, wzniesiony w obecnym miejscu w 1962 roku.
Historia
Pomnik został ustawiony w parku T. Kościuszki założonym w 1922 roku w miejscu dawnego lasku miejskiego zwanego parkiem Południowym[1], wytyczonego w 1888 roku i zmodernizowanego w latach 90. XIX wieku[2].
22 września 1925 roku[3] mieszkańcy miasta ufundowali płytę pamiątkową i medalion z wizerunkiem Tadeusza Kościuszki[1] autorstwa Wincentego Chorembalskiego[4]. Zostały one umieszczone na dawnej wieży Bismarcka z 1903 roku, nazywanej w latach międzywojennych wieżą widokową[3]. W 1933 roku rozebrano wieżę, a tablicę i medalion z podobizną Tadeusza Kościuszki zamontowano na obelisku w środkowej części parku[3].
W czasie II wojny światowej tablice pomnika pozostawały ukryte[5] przez pracowników katowickiego Zarządu Zieleni Miejskiej[4], a w drugiej połowie lat 40. XX wieku postawiono nowy prowizoryczny obelisk, na którym zostały one ponownie umieszczone[5].
Obelisk ku czci Tadeusza Kościuszki stał przy wejściu do parku[6]. Został on wówczas rozebrany w czasie przebudowy alei Górnośląskiej, a nowy postawiono w obecnej lokalizacji, w głębi parku[5][7]. Nowy monument, ufundowany przez załogę kopalni „Wujek”, odsłonięto w przededniu święta lipcowego, tj. 21 lipca 1962 roku. Uroczystość tę otworzył przewodniczący Rady Robotniczej zakładu Kazimierz Kluzik, a odsłonięcia dokonał dyrektor kopalni Władysław Gołda[4].
Charakterystyka
Pomnik Tadeusza Kościuszki w Katowicach położony jest w parku im. Tadeusza Kościuszki[5], w dzielnicy Brynów część wschodnia-Osiedle Zgrzebnioka[8]. Położony jest on w zachodniej części traktu spacerowego założonego na osi wschód-zachód z wydatnym kwiatowym klombem[7].
Składa się on z medalionu z wizerunkiem Tadeusza Kościuszki i tablicy pamiątkowej z 1925 roku o treści[5]:
TADEUSZOWI / KOŚCIUSZCE / OBYWATELE MIASTA I POWIATU / KATOWICE / 1925
Galeria
Pomnik od frontu (2024)
Zwieńczenie pomnika (2024)
Medalion z wizerunkiem T. Kościuszki (2024)
Tablica pod medalionem (2024)
Tył pomnika (2024)
Przypisy
- 1 2 Tokarska-Guzik, Rostański i Kupka 2002 ↓, s. 100.
- ↑ Bulsa 2018 ↓, s. 120.
- 1 2 3 Bulsa 2018 ↓, s. 124.
- 1 2 3 Pomnik Kościuszki stanął w parku Jego imienia, „Trybuna Robotnicza”, Katowice: Śląskie Wydawnictwo Prasowe RSW "Prasa", 24 lipca 1962, s. 3 [dostęp 2025-01-30] (pol.).
- 1 2 3 4 5 Jacek Kuczowic: Pomniki wojowników i polityków. Województwo śląskie. pomnikowo.eu. [dostęp 2023-10-14]. (pol.).
- ↑ Bulsa 2018 ↓, s. 125.
- 1 2 Agata Mucha: Park im. Tadeusza Kościuszki. zabytek.pl, 2018-02-07. [dostęp 2023-10-14]. (pol.).
- ↑ Urząd Miasta Katowice: Miejski System Zarządzania-Katowicka Infrastruktura Informacji Przestrzennej. emapa.katowice.eu. [dostęp 2023-10-14]. (pol.).
Bibliografia
- Michał Bulsa, Ulice i place Katowic, wyd. trzecie, Katowice: Wydawnictwo „Prasa i Książka”, 2018, ISBN 978-83-63780-28-9 (pol.).
- Barbara Tokarska-Guzik, Adam Rostański, Roman Kupka, Katowice. Przyroda miasta, Katowice: Wydawnictwo Kubajak, 2002, ISBN 83-87971-49-9 (pol.).
.jpg)



