Systemy ustrojowe w poszczególnych państwach

Formy rządów na świecie

     Republiki prezydenckie

     Republiki półprezydenckie (semiprezydencki)

     Republiki parlamentarne z prezydencją wykonawczą zależą od władzy ustawodawczej

     Republiki parlamentarne

     Parlamentarne monarchie konstytucyjne, w których monarcha nie sprawuje osobiście władzy (z wyjątkiem być może władzy rezerwowej)

     Monarchie konstytucyjne podwójnego systemu, w których monarcha osobiście sprawuje władzę (często obok słabego parlamentu)

     Monarchie absolutne

     System jednopartyjny

     Państwa, w których przepisy konstytucyjne dotyczące rządu zostały zawieszone (np. dyktatury wojskowe)

     Państwa, które nie pasują do powyższych kryteriów (np. w formie przejściowej)

     Brak rządu

Europa

Państwa

Nazwa państwa Głowa państwa Forma rządów System rządów Reżim polityczny Ustrój terytorialny Więcej o ustroju
 Albania prezydent republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Andora współksiążęta francuski
i episkopalny
monarchia konstytucyjna parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Austria prezydent republika kanclerski demokracja federacja (więcej)
 Belgia król dziedziczna monarchia konstytucyjna parlamentarny demokracja federacja (więcej)
 Białoruś prezydent republika semiprezydencki demokracja[1] (konstytucyjnie)
autorytaryzm (praktycznie)
państwo unitarne (więcej)
 Bośnia i Hercegowina prezydium (prezydencja kolektywna) republika semiprezydencki demokracja federacja (więcej)
 Bułgaria prezydent republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Chorwacja prezydent republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Czarnogóra prezydent republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Czechy prezydent[2] republika[3] parlamentarny[3] demokracja[4] państwo unitarne[4] (więcej)
 Dania królowa dziedziczna monarchia konstytucyjna parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Estonia prezydent republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Finlandia prezydent republika semiprezydencki demokracja państwo unitarne (więcej)
 Francja prezydent republika semiprezydencki demokracja państwo unitarne (więcej)
 Grecja prezydent republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Hiszpania król dziedziczna monarchia parlamentarna parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Holandia król dziedziczna Monarchia konstytucyjna parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Irlandia prezydent republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Islandia prezydent republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Liechtenstein książę dziedziczna monarchia konstytucyjna parlamentarny z silną pozycją głowy państwa demokracja państwo unitarne (więcej)
 Litwa prezydent[5] republika[6] parlamentarny[7] demokracja[6] państwo unitarne[8] (więcej)
 Luksemburg wielki książę dziedziczna monarchia konstytucyjna parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Łotwa prezydent republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Macedonia Północna prezydent republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Malta prezydent republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Mołdawia prezydent republika parlamentarny demokracja nieustabilizowana państwo unitarne (więcej)
 Monako książę dziedziczna monarchia konstytucyjna parlamentarny z silną pozycją głowy państwa demokracja państwo unitarne (więcej)
 Niemcy prezydent republika kanclerski demokracja federacja[9] (więcej)
 Norwegia król dziedziczna monarchia konstytucyjna parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Polska prezydent[10] republika[11] parlamentarny[12] demokracja[13] państwo unitarne[14] (więcej)
 Portugalia prezydent republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Rosja prezydent[15] republika semiprezydencki[16] demokracja (konstytucyjnie)[17], autorytaryzm (praktycznie) federacja[17] (więcej)
 Rumunia prezydent republika semiprezydencki demokracja państwo unitarne (więcej)
 San Marino kapitanowie regenci republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Serbia prezydent republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Słowacja prezydent[18] republika[19] parlamentarny[19] demokracja[20] państwo unitarne[21] (więcej)
 Słowenia prezydent republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Szwajcaria prezydent republika parlamentarno-komitetowy demokracja federacja (więcej)
 Szwecja król dziedziczna monarchia konstytucyjna parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Ukraina prezydent republika semiprezydencki demokracja

nieustabilizowana

państwo unitarne (więcej)
 Watykan papież elekcyjna monarchia absolutna teokracja państwo unitarne (więcej)
 Węgry prezydent republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Wielka Brytania król lub królowa dziedziczna monarchia parlamentarna system gabinetowo-parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)
 Włochy prezydent republika parlamentarny demokracja państwo unitarne (więcej)

Terytoria zależne

Afryka

Państwa

Lp. Państwo Ustrój polityczny Więcej o ustroju
1 Algieria republikaUstrój polityczny Algierii
2 Angola republikaUstrój polityczny Angoli
3 Benin republikaUstrój polityczny Beninu
4 Botswana republikaUstrój polityczny Botswany
5Burkina Faso Burkina Faso republikaUstrój polityczny Burkina Faso
6Burundi Burundi republikaUstrój polityczny Burundi
7Czad Czad republikaUstrój polityczny Czadu
8Demokratyczna Republika Konga Demokratyczna Republika Konga republikaUstrój polityczny Demokratycznej Republiki Konga
9 Dżibuti republikaUstrój polityczny Dżibuti
10 Egipt republikaUstrój polityczny Egiptu
11 Erytrea przejściowy (republika)Ustrój polityczny Erytrei
12 Etiopia republika federalnaUstrój polityczny Etiopii
13Gabon Gabon republikaUstrój polityczny Gabonu
14Gambia Gambia republikaUstrój polityczny Gambii
15 Ghana republikaUstrój polityczny Ghany
16 Gwinea republikaUstrój polityczny Gwinei
17Gwinea Bissau Gwinea Bissau republikaUstrój polityczny Gwinei Bissau
18Gwinea Równikowa Gwinea Równikowa republikaUstrój polityczny Gwinei Równikowej
19 Kamerun republikaUstrój polityczny Kamerunu
20 Kenia republikaUstrój polityczny Kenii
21Komory Komory republikaUstrój polityczny Komorów
22Kongo Kongo republikaUstrój polityczny Konga
23 Lesotho monarchia konstytucyjnaUstrój polityczny Lesotho
24Liberia Liberia republikaUstrój polityczny Liberii
25Libia Libia republikaUstrój polityczny Libii
26Madagaskar Madagaskar republikaUstrój polityczny Madagaskaru
27 Malawi republikaUstrój polityczny Malawi
28 Mali republikaUstrój polityczny Mali
29 Maroko monarchia konstytucyjnaUstrój polityczny Maroka
30Mauretania Mauretania republikaUstrój polityczny Mauretanii
31Mauritius Mauritius republikaUstrój polityczny Mauritiusa
32 Mozambik republikaUstrój polityczny Mozambiku
33Namibia Namibia republikaUstrój polityczny Namibii
34Niger Niger republikaUstrój polityczny Nigru
35Nigeria Nigeria republika federalnaUstrój polityczny Nigerii
36 Południowa Afryka republikaUstrój polityczny Republiki Południowej Afryki
37Republika Środkowoafrykańska Republika Środkowoafrykańska republikaUstrój polityczny Republiki Środkowoafrykańskiej
38Republika Zielonego Przylądka Republika Zielonego Przylądka republikaUstrój polityczny Republiki Zielonego Przylądka
39Rwanda Rwanda republikaUstrój polityczny Rwandy
40 Senegal republikaUstrój polityczny Senegalu
41Seszele Seszele republikaUstrój polityczny Seszeli
42Sierra Leone Sierra Leone republikaUstrój polityczny Sierra Leone
43 Somalia republikaUstrój polityczny Somalii
44 Eswatini monarchia absolutnaUstrój polityczny Eswatini
45Sudan Sudan republikaUstrój polityczny Sudanu
46Sudan Południowy Sudan Południowy republikaUstrój polityczny Sudanu Południowego
47Tanzania Tanzania republika federacyjnaUstrój polityczny Tanzanii
48Togo Togo republikaUstrój polityczny Togo
49 Tunezja republikaUstrój polityczny Tunezji
50Uganda Uganda republikaUstrój polityczny Ugandy
51Wybrzeże Kości Słoniowej Wybrzeże Kości Słoniowej republikaUstrój polityczny Wybrzeża Kości Słoniowej
52Wyspy Świętego Tomasza i Książęca Wyspy Świętego Tomasza i Książęca republikaUstrój polityczny Wysp Świętego Tomasza i Książęcej
53 Zambia republikaUstrój polityczny Zambia
54 Zimbabwe republikaUstrój polityczny Zimbabwe

Terytoria zależne

Lp. Terytorium Status Więcej o ustroju
1Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego terytorium zależne Wielkiej BrytaniiUstrój polityczny BTOI
2 Madera terytorium autonomiczne PortugaliiUstrój polityczny Madery
3 Majotta zbiorowość zamorska FrancjiUstrój polityczny Madery
4Reunion departament zamorski FrancjiUstrój polityczny Reunionu
5Sahara Zachodnia Sahara Zachodnia republika prezydenckaUstrój polityczny Sahary Zachodniej
6Somaliland Somaliland republikaUstrój polityczny Somalilandu
7Wyspa Świętej Heleny, Wyspa Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha Święta Helena terytorium zależne Wielkiej BrytaniiUstrój polityczny Świętej Heleny

Ameryka Południowa

Państwa

Lp. Państwo Ustrój polityczny Więcej o ustroju
1 Argentyna republikaUstrój polityczny Argentyny
2 Brazylia republika federalnaUstrój polityczny Brazylii
3 Boliwia republikaUstrój polityczny Boliwii
4Chile Chile republikaUstrój polityczny Chile
5 Ekwador republikaUstrój polityczny Ekwadoru
6Gujana Gujana republikaUstrój polityczny Gujany
7 Kolumbia republikaUstrój polityczny Kolumbii
8Paragwaj Paragwaj republikaUstrój polityczny Paragwaju
9 Peru republikaUstrój polityczny Peru
10 Surinam republikaUstrój polityczny Surinamu
11 Urugwaj republikaUstrój polityczny Urugwaju
12 Wenezuela republikaUstrój polityczny Wenezueli

Terytoria zależne

Lp. Terytorium Status Więcej o ustroju
1 Gujana Francuska departament zamorskiUstrój polityczny Gujany Francuskiej
2Falklandy Falklandy terytorium zależne Wielkiej BrytaniiUstrój polityczny Falkland

Ameryka Północna

Państwa

Terytoria zależne

  • Ustrój polityczny Anguilli
  • Ustrój polityczny Antyli Holenderskich
  • Ustrój polityczny Aruby
  • Ustrój polityczny Bermudów
  • Ustrój polityczny Brytyjskich Wysp Dziewiczych
  • Ustrój polityczny Grenlandii
  • Ustrój polityczny Gwadelupy
  • Ustrój polityczny Kajmanów
  • Ustrój polityczny Martyniki
  • Ustrój polityczny Montserrat
  • Ustrój polityczny Navassy
  • Ustrój polityczny Portoryko
  • Ustrój polityczny Saint-Barthélemy
  • Ustrój polityczny Saint-Martin
  • Ustrój polityczny Saint-Pierre i Miquelon
  • Ustrój polityczny Turks i Caicos
  • Ustrój polityczny Wysp Dziewiczych Stanów Zjednoczonych

Azja

Państwo Model ustrojowy Reżim polityczny Więcej o ustroju
Afganistan republika islamskapaństwo niestabilne politycznie i administracyjnie(więcej)
Arabia Saudyjska Arabia Saudyjska dziedziczna monarchiaabsolutyzm(więcej)
Armenia Armenia republika; model parlamentarnydemokracja nieustabilizowana(więcej)
Azerbejdżan Azerbejdżan republika; model parlamentarny
z silną pozycją prezydenta
standardy demokracji nie są respektowane;
koncentracja władzy w rękach prezydenta
(więcej)
Bahrajn Bahrajn dziedziczna monarchia konstytucyjnaabsolutyzm(więcej)
Bangladesz Bangladesz republika ludowa; model parlamentarnystandardy demokracji nie są respektowane; system władzy
ograniczony konfliktem polityczno-religijnym pomiędzy
islamistami a zwolennikami świeckiego modelu państwa
(więcej)
Brunei Brunei dziedziczny sułtanat konstytucyjnyabsolutyzm(więcej)
Chiny republika ludowo-demokratyczna;
ustrój komunistyczny
autorytaryzm(więcej)
Cypr Cypr republika; model prezydenckidemokracja(więcej)
Filipiny Filipiny republika; model prezydenckistandardy demokracji nie są respektowane; system władzy
ograniczony działalnością ekstremistów islamskich na
południu kraju
(więcej)
Gruzja Gruzja republika; model prezydenckiewolucja w kierunku demokracji(więcej)
Indie Indie republika; model parlamentarnydemokracja(więcej)
Indonezja Indonezja republika; model prezydenckistandardy demokracji nie są respektowane(więcej)
Irak Irak tymczasowe organy władzypaństwo niestabilne politycznie i administracyjnie; dotychczasowe
struktury państwa zostały rozwiązane; kształtowanie nowych
organów władzy odbywa się pod nadzorem sił międzynarodowych
(więcej)
Iran republika islamska; model teokratycznyteokracja(więcej)
Mjanma Mjanma republika federalna; model dyktatorskidyktaturalny system prezydencki(więcej)

Australia i Oceania

Państwa

Terytoria zależne

  • Ustrój polityczny Australijskiego Terytorium Antarktycznego
  • Ustrój polityczny Norfolku
  • Ustrój polityczny Wyspy Bożego Narodzenia
  • Ustrój polityczny Wysp Ashmore i Cartiera
  • Ustrój polityczny Wysp Heard i McDonalda
  • Ustrój polityczny Wysp Morza Koralowego
  • Ustrój polityczny Dependencji Rossa
  • Ustrój polityczny Niue
  • Ustrój polityczny Tokelau
  • Ustrój polityczny Wysp Cooka

Ustroje historyczne

Przypisy

  1. Według art. 1 Konstytucji Republiki Białorusi.
  2. Art. 54 ust. 1 Konstytucji Republiki Czeskiej.
  3. 1 2 Bogusław Jagusiak: Systemy polityczne państw sąsiedzkich Polski. Warszawa: Difin SA, 2011, s. 73. ISBN 978-83-7641-421-8.
  4. 1 2 Art. 1 Konstytucji Republiki Czeskiej.
  5. Art. 77 Konstytucji Republiki Litewskiej.
  6. 1 2 Art. 1 Konstytucji Republiki Litewskiej.
  7. Bogusław Jagusiak: Systemy polityczne państw sąsiedzkich Polski. Warszawa: Difin SA, 2011, s. 110. ISBN 978-83-7641-421-8.
  8. Art. 10 Konstytucji Republiki Litewskiej.
  9. Art. 20 ust. 1 Ustawy Zasadniczej Republiki Federalnej Niemiec.
  10. Art. 126 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
  11. Wiesław Skrzydło: Ustrój polityczny RP w świetle Konstytucji z 1997 r. Wyd. 5. Warszawa: Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2008, s. 55. ISBN 978-83-7526-573-6.
  12. Wiesław Skrzydło: Ustrój polityczny RP w świetle Konstytucji z 1997 r. Wyd. 5. Warszawa: Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2008, s. 69. ISBN 978-83-7526-573-6.
  13. Art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
  14. Art. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
  15. Art. 80 ust. 1 Konstytucji Federacji Rosyjskiej.
  16. Bogusław Jagusiak: Systemy polityczne państw sąsiedzkich Polski. Warszawa: Difin SA, 2011, s. 129. ISBN 978-83-7641-421-8.
  17. 1 2 Art. 1 ust. 1 Konstytucji Federacji Rosyjskiej.
  18. Art. 101 ust. 1 Konstytucji Republiki Słowackiej.
  19. 1 2 Bogusław Jagusiak: Systemy polityczne państw sąsiedzkich Polski. Warszawa: Difin SA, 2011, s. 91. ISBN 978-83-7641-421-8.
  20. Art. 1 ust. 1 Konstytucji Republiki Słowackiej.
  21. Art. 3 ust. 1 Konstytucji Republiki Słowackiej.