Szymański (organmistrzowie)

Szymański – polska rodzina organmistrzów.

Józef Szymański (1828–1892[1]), uczeń Mateusza Mielczarskiego[2], działał w latach 1840–1900. Około roku 1869 mieszkał w Częstochowie[3]. Założył firmę pod nazwą „J. Szymański i syn”, budującą i remontującą organy piszczałkowe głównie w rejonie Warszawy, wspólnie z synem – Janem Szymańskim. Ze względu na jednakowe inicjały nie zawsze można rozróżnić, które instrumenty są dziełem ojca, które syna, a które wspólne. Drugi syn Józefa – Antoni Szymański, od ok. 1900 prowadził firmę pod nazwą „Fabryka Organów Kościelnych Antoni Szymański dawniej Józef Szymański i syn w Warszawie”, przy ulicy Chłodnej 34. Numeracja instrumentów Szymańskich jest kontynuowana od ojca do synów, z zachowaniem kolejności opusów[4].

Dzieła

Niektóre organy piszczałkowe zbudowane lub wyremontowane przez firmę Szymańskich:

RokMiejscowośćBudynekTwórcaUwagi
1840Tarczyn ?Józef[4]
1844MakówKościół św. Wojciecha w MakowieJózef[4]
1854Rembertów ?Józef[4]
1867Bełchów ?Józef[4]
1868Wilanów ?Józef[4]
1869DenkówKościół św. StanisławaJózef10 głosów, jeden manuał + pedał, traktura mechaniczna, wiatrownice klapowo-zasuwowe, dmuchawa elektryczna, jeden miech[3]
1871PawłówKościół św. Jana ChrzcicielaJózef4 głosy. Niezachowane – zastąpione w 1947 organami Stanisława Jagodzińskiego z Garbatki k. Radomia[5]
1873–1875CzęstochowaKaplica MB na Jasnej GórzeJózef[4]
1878Piotrków Trybunalski ?Antoni[4]
1882WłocławekKościół św. Jana ChrzcicielaJózef[4]
1882BejsceKościół św. MikołajaJózef i Jan9 głosów, jeden manuał + pedał, traktura mechaniczna, wiatrownice stożkowe, dmuchawa elektryczna, jeden miech[6]
1884SłaboszówKościół św. MikołajaJózef i Syn10 głosów, tympan, jeden manuał + pedał traktura mechaniczna, wiatrownice stożkowe, dmuchawa elektryczna, jeden miech[4][7]
1888KargówKościół Matki Bożej CzęstochowskiejJózef6 głosów, jeden manuał, traktura mechaniczna, wiatrownica stożkowa, jeden manuał, jeden miech o napędzie nożnym[8]
1888Chotel CzerwonyKościół św. Bartłomieja ApostołaJózef i Jan6 głosów, tympan, jeden manuał, traktura mechaniczna, wiatrownice stożkowe, dmuchawa elektryczna, jeden miech[9]
1889Izdebno Kościelne ?Józef[4]
1890JaninaKościół św. WojciechaJózef i Jan6 głosów, tympan, jeden manuał + pedał, traktura mechaniczna, wiatrownice stożkowe, dmuchawa elektryczna, jeden miech[10]
1892Biała Rawska ?Józef[4]
1892Gieczno ?Józef[4]
1893Chynów ?Józef[4]
1894Żelechów ?Jan[4]
1894Długa Kościelna ?Jan[4]
1895Gończyce ?Jan[4]
1895Oszczów ?Jan[4]
1896Kutno ?JanOpus 134-17[4]
1897OlesznoKościół Wniebowzięcia NMPJan10 głosów, jeden manuał + pedał, traktura mechaniczna, wiatrownice stożkowe, dmuchawa elektryczna, jeden miech[11]
1899Klementowice ?Antoni[4]
1899Kryłów ?Jan[4]
1899CzarnocinKościół Wniebowzięcia NMPAntoni8 głosów (w jeden dodany podczas restauracji w 1930), jeden manuał + pedał, traktura mechaniczna (przy pedale pneumatyczna), wiatrownice stożkowe, dmuchawa elektryczna, jeden miech[12]
ok. 1900Boglewice ?Józef[4]
ok. 1900Stara Rawa ?Józef[4]
ok. 1900Rokitno ?Józef[4]
ok. 1900Tarchomin ?Józef[4]
ok. 1900GorzkówKościół św. MałgorzatyJózef i Jan7 głosów, jeden manuał, traktura mechaniczna, wiatrownice stożkowe, dmuchawa elektryczna, jeden miech[13]
1900MierzwinKościół świętych Piotra i PawłaJanOpus 13447. 5 głosów, jeden manuał, traktura mechaniczna, wiatrownice stożkowe, dmuchawa elektryczna, jeden miech[1][14]
1901DzierążniaKościół św. Marii MagdalenyJan i Antoni7 głosów, jeden manuał, traktura mechaniczna, wiatrownice stożkowe, dmuchawa elektryczna, jeden miech. Prospekt zbudowany ok. 1875 przez miejscowego rzeźbiarza Stanisława Anielskiego[15]
1901Stare RadzikowoKościół św. Jana Chcicielafirma Braci Szymańskich4 głosy[16]
1901Książ MałyKościół Narodzenia NMPJan i Antoni7 głosów, jeden manuał, traktura mechaniczna, wiatrownice stożkowe, dmuchawa elektryczna, jeden miech[17]
1909WarszawaKlasztor WizytekAntoniWymiana traktury mechanicznej na pneumatyczną[4]
1909KielceKaplica szpitalna św. AleksandraAntoniOpus 128-52. 6 głosów, jeden manuał, traktura mechaniczna, wiatrownice stożkowe, jeden miech o napędzie ręcznym[18]
1911Słomczyn ?AntoniOpus 128-63[4]
1913ZabłudówKościół pw. św. Apostołów Piotra i PawłaAntoniPrzebudowa. Opus 268[4][19]

Przypisy

  1. 1 2 Rosiński 1992 ↓, s. 406.
  2. Erdman 1989 ↓, s. 23.
  3. 1 2 Rosiński 1992 ↓, s. 226.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 Gołos 1972 ↓, s. 287.
  5. Rosiński 1992 ↓, s. 230.
  6. Rosiński 1992 ↓, s. 63.
  7. Rosiński 1992 ↓, s. 272.
  8. Rosiński 1992 ↓, s. 124.
  9. Rosiński 1992 ↓, s. 85.
  10. Rosiński 1992 ↓, s. 108.
  11. Rosiński 1992 ↓, s. 219.
  12. Rosiński 1992 ↓, s. 92.
  13. Rosiński 1992 ↓, s. 103.
  14. Rosiński 1992 ↓, s. 186.
  15. Rosiński 1992 ↓, s. 99.
  16. Stare Radzikowo: Kościół św. Jana Chrzciciela [online], Wirtualne Mazowsze, 9 października 2021 [dostęp 2025-01-22].
  17. Rosiński 1992 ↓, s. 160.
  18. Rosiński 1992 ↓, s. 139.
  19. Jakub Tomkiewicz, Zabłudów ( Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła), [w:] Musicam Sacram [online], Stowarzyszenie Musicam Sacram, 19 listopada 2023 [dostęp 2025-04-08].

Bibliografia