Ustawy norymberskie

Ustawy norymberskie (niem. Nürnberger Gesetze, także jako Nürnberger Rassengesetze – „norymberskie ustawy rasowe”) – ustawy rasowe uchwalone w III Rzeszy przez niemiecki Reichstag 15 września 1935 i w tym samym dniu ogłoszone na zjeździe NSDAP (Reichsparteitagu) w Norymberdze. Do zestawu ustaw wchodziły:

  • Ustawa o obywatelstwie Rzeszy;
  • Ustawa o ochronie krwi niemieckiej i niemieckiej czci;
  • Ustawa o barwach i fladze Rzeszy.

Na podstawie ustaw wydano rozporządzenia wykonawcze. Pierwszym było rozporządzenie z dnia 14 listopada 1935 r., rozwijające ustalenia § 3 ustawy o obywatelstwie Rzeszy i wyłączające Żydów spod jego mocy.

Na mocy tych aktów Żydów można było pozbawić obywatelstwa Rzeszy, ochrony prawnej i własności. Nie mogli również pełnić służby w urzędach państwowych ani w wojsku. Zakazano im też wywieszać flagę państwową. Według ustawy o ochronie krwi zabraniano zawierania małżeństw między „Aryjczykami” i „nie-Aryjczykami”, zezwalano rozwiązywać już zawarte małżeństwa tego typu, zaś stosunki intymne między nimi podlegały karze (zhańbienie rasy – Rassenschande).

Wbrew swej nazwie ustawy pomijały definicję rasy. Do Żydów zaliczono aktualnych lub byłych wyznawców judaizmu, a także ich dzieci i wnuki bez względu na wyznanie[a]. W związku z tym definicja Żyda wg prawa III Rzeszy była inna niż judaistyczna definicja Żyda (wg której Żydem jest osoba która ma matkę Żydówkę lub która przeszła konwersję na judaizm[2]). Ustawy norymberskie definiowały również, kogo uznawać za Żyda, kogo za mieszańca (mischlinga), a kogo za Aryjczyka.

Ograniczenia prawne dotyczyły również Romów oraz przedstawicieli tzw. rasy czarnej. Ustawy stały się podstawą prawną antyżydowskiej polityki w III Rzeszy.

Współtwórcą ustaw był Hans Globke.

Ustawy norymberskie zakazujące np. małżeństw Żydów i nie-Żydów wzorowane były na ustawach, które w tamtym okresie obowiązywały w 30 stanach USA[3][4] (zakazy obejmowały nie tylko czarnoskórych, ale także Chińczyków, Japończyków, Filipińczyków, Hindusów, Indian) (Prawa Jima Crowa)[5][6]. Ustawodawstwo to obowiązywało w niektórych stanach USA, w oparciu o zasadę jednej kropli krwi, aż do chwili wejścia w życie Civil Rights Act (ustawa o prawach obywatelskich) z 1964 roku i Voting Rights Act (ustawa o prawie do głosowania) z 1965 roku, co nastąpiło ostatecznie w 1967 roku[7].

Flaga

Nową flagą państwową od tej pory stała się flagi partii nazistowskiej (wcześniej, do 1935 roku flagą państwową III Rzeszy była czarno-biało-czerwona flaga – praktycznie taka sama jak flaga Cesarstwa Niemieckiego, lecz różniąca się proporcjami –, którą przywrócono w 1933 roku po dojściu Adolfa Hitlera do władzy zastępując flagę Republiki Weimarskiej)[8].

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ Prototyp takiej definicji zaproponowała już Liga Pangermańska w 1913 r.[1]

Przypisy

  1. ↑ Andrzej Józef Kamiński, Koszmar niewolnictwa, Warszawa: Przedświt, 1990, ISBN 978-83-85081-04-3.
  2. ↑ Kto jest Żydem?, jewish.org.pl, 2007 [zarchiwizowane 2009-01-02].
  3. ↑ How Interracial Marriage Laws Have Changed Since the 1600s, „ThoughtCo” [dostęp 2017-08-28].
  4. ↑ Loving Day: Celebrate the Legalization of Interracial Couples, lovingday.org [zarchiwizowane 2007-12-31].
  5. ↑ Jim Crow Laws – Martin Luther King Jr National Historic Site (U.S. National Park Service) [online], www.nps.gov [dostęp 2017-08-28] (ang.).
  6. ↑ Nie tylko Rosa Parks, „KrytykaPolityczna.pl”, 8 marca 2013 [dostęp 2017-08-28].
  7. ↑ Peggy Pascoe, What Comes Naturally: Miscegenation Law and the Making of Race in America. Oxford University Press, 2009.
  8. ↑ Deutsches Reich (1933–1945). flaggenlexikon.de. [dostęp 2020-03-07]. (niem.).

Bibliografia, literatura, linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.