Bieczyny (wieś)

Bieczyny
wieś
Ilustracja
Widok ogólny wsi
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

kościański

Gmina

Czempiń

Strefa numeracyjna

61

Kod pocztowy

64-020[1]

Tablice rejestracyjne

PKS

SIMC

0581340

Położenie na mapie gminy Czempiń
Mapa konturowa gminy Czempiń, u góry znajduje się punkt z opisem „Bieczyny”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Bieczyny”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Bieczyny”
Położenie na mapie powiatu kościańskiego
Mapa konturowa powiatu kościańskiego, blisko górnej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Bieczyny”
Ziemia52°11′21″N 16°45′07″E/52,189167 16,751944[2]

Bieczyny – wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Czempiń.

Historia

Miejscowość pierwotnie była związana z Wielkopolską. Istnieje co najmniej od drugiej połowy XIV wieku i ma średniowieczną metrykę. Po raz pierwszy w źródłach historycznych odnotowana została w łacińskim dokumencie z 1390 jako "Beczin", 1391 "Beczina, Beczin", 1392 "Byeczna", 1398 "Byczyna", 1402 "Becczina", 1405 "Beczini", 1420 "Byeczini", 1438 "Byethczini"[3].

Okolice miejscowości były zasiedlone jednak już wcześniej niż odnotowały to zachowane zapisy historyczne. W wyniku badań archeologicznych w okolicy odnaleziono niedatowane grodzisko stożkowate[3].

Początkowo wieś była własnością szlachecką, należącą do wielkopolskiej szlachty z rodu Bieczyńskich, którzy od jej nazwy przyjęli odmiejscowe nazwisko, a później także do Świdwów Szamotulskich herbu Nałęcz, Gryżyńskich, Bnińskich, Górków herbu Łodzia. W 1491 leżała w powiecie kościańskim województwa poznańskiego w Koronie Królestwa Polskiego. W 1563 leżała w parafii Głuchowo[3].

Pierwszy zapis związany z miejscowością pochodzi z zapisów sądowych. W latach 1390-1391 właścicielką we wsi była pani Bieczyńska z Bieczyny, która odnotowana została w sporze z Bartoszem o 18 skudów. W latach 1391-1398 wspomniany został Czewlej z Bieczyny. W 1392 Katarzyna z Bieczyny była w sporze z Michałem Lubaskim o 16 grzywien. Pod koniec XIV wieku właścicielem wsi był Wawrzyniec z Będlewa. W 1395 na żądanie Mikołaja z Dobieszewa oraz jego krewnego Wincentego, miał rozgraniczyć Bieczyny ze Srockiem Wielkim za pomocą ujazdu. W 1402 Wawrzyniec zapowiedział przed sądem ziemskim Będlewo, Bieczyny oraz Drożyński Młyn[3].

W XV wieku odnotowani zostali także zwykli mieszkańcy wsi. W 1405 Dobrogost z Bieczyny na mocy wyroku sądowego miał dać Michałowi kmieciowi z Siernik dwie ćwiertnie mąki, trzy ćwiertnie owsa oraz broń lub sieć zapisaną w oryginalnym tekście jako „wloczna” o wartości 4 groszy. W 1420 kmiecie bieczyńscy dochodzili swoich szkód: Jan z wozem i końmi na łące, należącej do Łodzi, oraz inny kmieć poszkodowany w lesie będlewskim[3].

W pierwszej połowie XV wieku włascicielem wsi był Mikołaj Będlewski syn Wawrzyńca. W dokumencie z 1411, oblatowanym w 1639, otrzymał on w działach z braćmi Bieczyny oraz Sierniki. W 1414 Mikołaj zapowiedział przed sądem ziemskim Zadory, Sierniki i Bieczyny. W 1419 na mocy prawa bliższości otrzymał prawo do zastawionych sobie przez kasztelana poznańskiego Mościca ze Stęszewa wsi Strykowo, Sapowice i Chroślino wbrew roszczeniom Janusza Jurkowskiego. W 1424 Mikołaj Będlewski otrzymał w sądzie ziemskim potwierdzenie dokumentu sprzedaży, którym Mikołaj i Piotr z Niałku sprzedali mu Niałek Mały i Nieznowice. W 1425 otrzymał od Abrahama Kębłowskiego 15,5 grzywny, należne mu od Jędrzycha Małeckiego. W 1426 Mikołaj Będlewski toczył spory sądowe dotyczace wspomnianego kupna Niałka Małego i Nieznowic z Małgorzatą niegdyś z Niałku Małego oraz jej synem Piotrem[3].

W 1435 Wawrzyniec z Bieczyny, zwany także później Brodzkim, zakupił za 600 grzywien z zastrzeżeniem prawa odkupu od Przedpełka Mościca z Koźmina i Stęszewa: Miechorzewo Mokre i Miechorzewo Suche. W 1438 Wawrzyniec wraz z Tomaszem, Piotrem i Janem zapisał dla nowo ufundowanej altarii Narodzenia NMP, Nawrócenia św. Pawła i Wszystkich św. w Łodzi jedną grzywnę czynszu na Srocku Wielkim. W 1440 Tomasz z Bieczyny miał zapłacić swojej matce Annie, czynsz roczny w wysokości 10 grzywien z połowy Srocka Wielkiego. W 1443 Jan z Bieczyny zwany później Baranowskim, zakupił od Jarosława ze wsi Dokowo Suche za 800 grzywien Baranowo koło Mosiny i przyjął od nazwy wsi odmiejscowe nazwisko[3].

Z piętnastowiecznych dokumentów sądowych zachowało się sporo zapisów dotyczących wsi. W 1445 Katarzyna Młyńska z Młynów, w powiecie pyzdrskim, (obecnie to wieś Trzykolne Młyny) żona Wawrzyńca Bieczyńskiego, przegrała proces z kasztelanem nakielskim Maciejem Borkiem z Osiecznej, o prawo do wiana po Małgorzacie z Młynów, wniesionego do Osiecznej. W 1446 Tomasz Bieczyński zakupił za 600 grzywien od Wawrzyńca z Brodów 12 łanów wraz z karczmą w Srocku Wielkim. W 1446 sprzedał za 40 grzywien Janowi Jardanowskiemu dom w Poznaniu. W 1452 odnotowany został jako własciciel Srocka Wielkiego i Sierników. W 1465 dla altarii św. Andrzeja, Szymona, Judy, Wojciecha i Stanisława w katedry poznańskiej zastawiono czynsz roczny w wysokości 12 złotych węgierskich na Bieczynach oraz na wsi Sielec[3].

W 1482 Tomasz Bieczyński zakupił za 20 grzywien od braci, Andrzeja Włocha z Łodzi oraz Benedykta i Dobrogosta z Brodów, siedlisko w Poznaniu. W 1491 Tomasz z żoną Katarzyną, siostrą kanonika poznańskiego Wina Czackiego, przeniosła z miasta Bytyń czynsz roczny w wysokości 3 grzywien od sumy głównej 36 grzywien dla wikariuszy katedry poznańskiej na swoje dobra Bieczyny, Srocko Wielkie i Sierniki. W 1491 Tomasz Bieczyński nabył z zastrzeżeniem wykupu od Dobiesława z Kociug prawa do wsi Nietążkowo za 100 zł węgierskich oraz na tych samych warunkach sprzedał je kasztelanowi kaliskiemu Andrzejowi Szamotulskiemu. W 1493 Tomasz sprzedał wraz z prawem odkupu Marcinowi Strzępińskiemu trzy łany osiadłe, jeden łan opuszczony oraz karczmę w Srocku Wielkim za 80 złotych węgierskich. W 1494 winien był Maciejowi Kawieckiemu z Zakrzewa 100 złotych węgierskich. W 1494 dał córce Annie 200 grzywien posagu, a jego zięć Mikołaj Radomicki zapisał tę sumę oraz 200 grzywien wiana na połowie Srocka Wielkiego i na Daleszynie. W 1495 Tomasz Bieczyński zapisał mansjonarzom w Stęszewie dwie grzywny czynszu rocznego z prawem odkupu za 24 grzywien na Bieczynie, Srocku Wielkim i Siernikach. W 1498 był posiadaczem tych wsi. W latach 1498-1500 Tomasz Bieczyński był także opiekunem prawnym Uriela Łódzkiego syna podsędka poznańskiego Andrzeja Brodzkiego (lub Łódzkiego). W 1504 Tomasz zalegał z czynszem z Bieczyny dla wikariuszy katedry poznańskiej. W 1509 w czasie pochódu Wojewody Bogdana na Polskę został zwolniony od udziału w pospolitym ruszeniu z powodu choroby i starości. W 1510 czynsz z Bieczyny dla mansjonarza w Stęszewie wyniósł dwie grzywny rocznie. W 1521 posiadaczami Bieczyny i Srocka Wielkiego byli synowie Tomasza: Benedykt, Stanisław, Jerzy i Tomasz Bieczyńscy[3].

Miejscowość odnotowały również historyczne rejestry podatkowe. W 1530 miał miejsce pobór z dwóch łanów. W 1563 pobrano podatki od Stananisława Bieczyńskiego od 2,5 łana, karczmy, rzemieślnika oraz opuszczonego wiatraka. Podatek pobrany został także od Jana Zadorskiego z 1,5 łana. W 1581 Piotr Bieczyński zapłacił pobór od dwóch łanów, dwóch zagrodników, połowy łana opuszczonego oraz kolonisty, najemnego robotnika od pługa, a Jan Zadorski zapłacił od jednego łana[3].

Wieś szlachecka Bieczini położona była w 1581 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim[4].

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Bieczyn należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kosten rejencji poznańskiej[5]. Bieczyn należał do okręgu czempińskiego tego powiatu i stanowił część majątku Srocko Wielkie, którego właścicielem był wówczas (1846) Kwilecki[5]. Według spisu urzędowego z 1837 roku Bieczyn liczył 143 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 12 dymów (domostw)[5].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Przypisy

  1. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 44 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 5130
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Chmielewski 1982 ↓, s. 40-41.
  4. ↑ Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 69.
  5. 1 2 3 Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 214.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.