Borzęcino (województwo pomorskie)

Borzęcino

wieś
Zabudowa we wsi
Państwo	Polska
Województwo	pomorskie
Powiat	słupski
Gmina	Dębnica Kaszubska
Sołectwo	Brzeziniec-Borzęcinko
Liczba ludności (2021)	443[1]
Strefa numeracyjna	59
Kod pocztowy	76-248[2]
Tablice rejestracyjne	GSL
SIMC	0743907[3]
Położenie na mapie gminy Dębnica Kaszubska Borzęcino
Położenie na mapie Polski Borzęcino
Położenie na mapie województwa pomorskiego Borzęcino
Położenie na mapie powiatu słupskiego Borzęcino
54°24′25″N 17°15′09″E/54,406944 17,252500[4]

Borzęcino (kaszb. Bòrzãcëno^[5][6], niem. Bornzin) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Dębnica Kaszubska. Wieś jest siedzibą sołectwa Brzeziniec-Borzęcinko^[7] w którego skład wchodzą również Borzęcinko i Brzeziniec.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie słupskim.

Nazwa miejscowości, wzmiankowana po raz pierwszy w 1452 w formie Borrenczin, ma pochodzenie słowiańskie i charakter dzierżawczy. Powstała przez dodanie do nazwy osobowej Borzęta formantu -ino^[8]. Niemiecka nazwa Bornzin jest adaptacją fonetyczną pierwotnej nazwy słowiańskiej^[8].

Rada Języka Kaszubskiego proponuje kaszubską formę nazwy Bòrzãcëno^[6].

W Borzęcinie są zlokalizowane trzy nieczynne cmentarze^[9]. Jeden z nich, rodowy, położony jest na północ od zespołu parkowo-pałacowego, po lewej stronie kamiennej drogi prowadzącej do Boguszyc i Łabiszewa^[9][10]. Cmentarz zachował czytelne granice, które wyznaczają szpalery lip, dębów i sosen^[10]. Zajmuje powierzchnię około 400 m²^[10]. Jest mocno zniszczony, zachowały się jedynie dwa większe elementy^[10]. Pierwszym z nich jest wykonany z jednego bloku granitu krzyż, drugim jest obelisk upamiętniający Kurdta Ernsta Wilhelma von Heydebrecka (zm. 1928^[11]), kapitana marynarki wojennej w niemieckiej armii cesarskiej w walkach toczonych podczas I wojny światowej, dowódcę krążownika „Hamiche”^[10][12]. Na pomniku znajdują się informacje związane z jego życiem^[12]. Obelisk, rozbity po 1945 roku, został złożony w 2009 roku przez mieszkańców wsi zrzeszonych w Stowarzyszeniu Inicjatyw Borzęcino w ramach programu „Kultura bliska” Fundacji Wspomagania Wsi^[10][11].

Drugi z cmentarzy znajduje się po zachodniej stronie zabudowań wsi, na niewielkim wzniesieniu^[9][10]. Został założony na planie prostokąta, a jego granice, choć nieregularnie, wyznaczają nasadzenia świerkowe^[13][10]. Wejście na jego teren znajdowało się od wschodu^[10]. Cmentarz jest w znacznym stopniu zniszczony, z wyraźnymi śladami dewastacji, przez co zachowało się niewiele elementów nagrobnych^[13][10] – między innymi trzy betonowe obrysy mogił, pięć granitowych podstaw prawdopodobnie pod kamienne krzyże i sześć granitowych podstaw pod żeliwne krzyże^[10]. Porośnięty jest charakterystyczną dla cmentarzy roślinnością, bluszczem Hedera oraz barwinkiem pospolitym Vinca minor^[13].

Trzeci z cmentarzy położony jest około 0,6 km na zachód od zachodnich zabudowań miejscowości^[9]. Jest najlepiej zachowanym spośród wszystkich cmentarzy we wsi, choć także wyraźnie zdewastowany i bez czytelnych granic^[10]. Ludzi na tym cmentarzu grzebano także po II wojnie światowej, już w okresie polskiej administracji, co najmniej do końca lat 50. XX wieku, na co wskazuje mogiła nauczycielki Janiny Wardzałowej z domu Gumuńskiej, zmarłej w 1958 roku^[10]. Zachował się także granitowy obelisk na grobie Wilhelma Malma, niemieckiego inspektora^[10]. Ponadto obecne są jeden nienaruszony, betonowy nagrobek, jeden betonowy krzyż, cztery nagrobki w postaci pni drzew i liczne fragmenty innych nagrobków, między innymi granitowe podstawy pod żeliwne krzyże, betonowe i kamienne obrysy mogił^[10].