Jawory (województwo pomorskie)

Jawory
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Powiat

słupski

Gmina

Dębnica Kaszubska

Liczba ludności (2022)

144[1]

Strefa numeracyjna

59

Kod pocztowy

76-248[2]

Tablice rejestracyjne

GSL

SIMC

0744025

Położenie na mapie gminy Dębnica Kaszubska
Mapa konturowa gminy Dębnica Kaszubska, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Jawory”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Jawory”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Jawory”
Położenie na mapie powiatu słupskiego
Mapa konturowa powiatu słupskiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Jawory”
Ziemia54°19′08″N 17°25′05″E/54,318889 17,418056[3]

Jawory (kaszb. Jawòrë[4][5], niem. Gaffert) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Dębnica Kaszubska i nad rzeką Skotawą. Na południe od miejscowości znajdują się pozostałości IX-wiecznego grodziska obronnego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Nazwa

Współczesna nazwa miejscowości jest tzw. chrztem nazewniczym, opartym na resubstytucji niemieckiego zapisu Gaffert do nazwy pospolitej jawor, zaproponowanej przez Stanisława Kozierowskiego i zatwierdzonej przez KUNM[6]. Etymologia niemieckiej nazwy Gaffert, historycznie odnotowywanej także w wariancie Gabbert, nie jest znana; prawdopodobnie jest to mocno zniekształcona adaptacja fonetyczna pierwotnej nazwy słowiańskiej[6].

Rada Języka Kaszubskiego proponuje kaszubską formę nazwy Jawòrë[7].

Cmentarz

W Jaworach znajduje się nieczynny cmentarz położony na północ od zabudowań wsi, na wzniesieniu, po lewej stronie drogi prowadzącej z Budowa[8][9]. Pierwotny układ cmentarza zachował się tylko częściowo i jest możliwy do odczytania dzięki starodrzewowi[8]. W środkowej części cmentarza stworzono lapidarium na planie prostokąta z dobrze zachowanymi kamiennymi nagrobkami (w tym z niewielkich rozmiarów nagrobkiem z figurą anioła) i żeliwnymi krzyżami[8]. Jest także pomnik poświęcony żołnierzom poległym w walkach prowadzonych w czasie I wojny światowej[8]. Od strony drogi biegnącej do Jaworów z Budowa cmentarz jej ogrodzony[8]. Wznosi się na nim wysoki, drewniany krzyż[8].

Przypisy

  1. NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-06].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 386 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 45601
  4. Uchwała nr 6 2010 – Nazwy miast, wsi gminnych i sołeckich – Skarbnica Kaszubska [online] [dostęp 2023-12-18] (pol.).
  5. Kôrta Kraju Kaszëbów / Mapa Kaszub – Kaszëbskô Jednota [online] [dostęp 2023-12-18] (pol.).
  6. 1 2 Witold Iwicki, Toponimia byłego powiatu słupskiego, Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskie, 1993, s. 39.
  7. Felicja Baska-Borzyszkowska i inni, Polsko-kaszubski słownik nazw miejscowych, Gdańsk: Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 2017, s. 206, ISBN 978-83-62137-50-3.
  8. 1 2 3 4 5 6 Krystyna Mazurkiewicz-Palacz: Dawne cmentarze w powiecie słupskim. Słupsk: Starostwo Powiatowe w Słupsku, 2012, s. 54. ISBN 978-83-60228-45-6. [dostęp 2021-08-08].
  9. Topographische Karte 1:25 000 (Meßtischblatt). Arkusz 1670 (384) – Budow, Reichsamt für Landesaufnahme, 1938.