Emilia Węsławska

Emilia Węsławska
Emilia Sariusz-Bielska
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

29 stycznia 1863
Krzywe

Data śmierci

25 czerwca 1921

Miejsce spoczynku

Cmentarz Na Rossie

Zawód, zajęcie

tłumaczka, pisarka, publicystka, działaczka społeczna i narodowa

Stanowisko

przewodnicząca NOK w Wilnie

Rodzice

Henryk Sariusz-Bielski, Ludwika Przesmycka

Małżeństwo

Witold Węsławski

Dzieci

Janina Burhardtowa, Stanisław Węsławski

Krewni i powinowaci

Wojciech Walerian Suchodolski (pradziad), Halina Mikułowska (wnuczka)

Emilia Franciszka Węsławska z Sariusz-Bielskich herbu Jelita (ur. 29 stycznia 1863 w Krzywem[1], zm. 25 czerwca 1921[2]) – polska tłumaczka, pisarka, publicystka, działaczka społeczna i narodowa, twórczyni i pierwsza przewodnicząca Narodowej Organizacji Kobiet w Wilnie.

Życiorys

W 1906 była założycielką wileńskiego Koła Kobiet[3]. W 1908 założyła i była pierwszą przewodniczącą Towarzystwa Równouprawnienia Kobiet. W ramach Towarzystwa prowadziła biuro informacyjne. Zajmowała się również wydawaniem książek o charakterze patriotycznym. Za artykuł o historii Polski napisany przez Emmę Dmochowską miała proces przed władzami rosyjskimi[4]. Była członkinią zarządu Towarzystwa Popierania Sceny Polskiej w Wilnie[5]. Należała do Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie[6]. Wraz z mężem prowadziła salon literacki, w którym odbywały się również nielegalne przedstawienia Teatru „Zawracalnia”[7].

W grudniu 1914 weszła w skład wileńskiego komitetu zbierającego datki na pomoc dla poszkodowanych w działaniach wojennych w Królestwie Polskim[8]. W czasie okupacji niemieckiej Wilna była prezeską Towarzystwa Wpisów Szkolnych[4]. Należała też do Związku Patriotek[9].

W kwietniu 1919 założyła w Wilnie oddział Narodowej Organizacji Kobiet i została jego pierwszą przewodniczącą[3]. W 1920 należała do współzałożycieli Związku Literatów i Dziennikarzy Polskich w Wilnie[10].

Publikowała w „Przyjacielu Dzieci”[11], „Naokoło Świata”[12], „Kurierze Wileńskim”[13], „Zorzy Wileńskiej”[14], „Ziarnie”[15] i „Naszym Domu”[16]

Zmarła 25 czerwca 1921[2]. Została pochowana na cmentarzu Na Rossie w Wilnie[17].

Rodzina

Była córką Henryka Edmunda Stanisława Sariusz-Bielskiego, ziemianina, i Ludwiki Kazimiery Przesmyckiej[1]. Jej pradziadem był konfederat barski i poseł na Sejm Wielki, hrabia Wojciech Walerian Suchodolski. 21 lutego 1884 w kościele św. Aleksandra w Warszawie wyszła za mąż za Witolda Jana Narcyza Węsławskiego, lekarza[18]. Mieli razem córkę Janinę po mężu Burhardtową, działaczkę narodową i społeczną, oraz syna Stanisława, adwokata. Jej wnuczką była Halina Mikułowska, etnografka i muzealniczka[19].

Publikacje

Przypisy

  1. 1 2 Akt urodzenia Emilii Franciszki Bielskiej, szukajwarchiwach.gov.pl, 1863.
  2. 1 2 Słowo, R.2, nr 136 (24 czerwca 1923), s. 1.
  3. 1 2 Dziennik Wileński, R.21, nr 154 (7 czerwca 1937), s. 2.
  4. 1 2 Ludwika Życka, Krótki rys dziejów tajnej oświaty polskiej na ziemi wileńskiej od 1880 do 1919, Wilno 1932, s. 19, 28.
  5. ↑ Nowa Gazeta, R.4, nr 236 (26 maja 1909), s. 7.
  6. ↑ Sprawozdanie ze Stanu T-wa Przyjaciół Nauk w Wilnie w r. 1914, Wilno 1915, s. 31.
  7. ↑ Michał Piekarski, Muzycy i muzyka w kręgu rodziny Węsławskich w Wilnie, „Muzyka”, 2, Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2022, s. 75, ISSN 0027-5344.
  8. ↑ Gazeta Warszawska, R. 135, nr 350 (21 grudnia 1914), s. 1.
  9. ↑ Dziennik Wileński, R.18, nr 103 (19 kwietnia 1934), s. 3.
  10. ↑ Almanach Literacki, Wilno 1926, s. 91.
  11. ↑ Przyjaciel Dzieci, R. 44, nr 33 (13 sierpnia 1904), s. 525-526.
  12. ↑ Naokoło Świata, R. 4, nr 13 (1 kwietnia 1905), s. 170-172.
  13. ↑ Ruch, R.6, no 22 (26 listopada 1911) = nr 136, s. 243.
  14. ↑ Zorza Wileńska, R. 3, nr 30 (6 sierpnia 1908), s. 348-349.
  15. ↑ Ziarno, nr 45 (4 listopada 1904), s. 366-368.
  16. ↑ Nasz Dom, R.54, № 12 (21 marca 1914), s. 4.
  17. ↑ Rejestr Cmentarzy Miejskich w Wilnie [online], zemelapiai.vplanas.lt [dostęp 2025-04-27] (lit.).
  18. ↑ Genealodzy PL Genealogia, Akt ślubu Witolda Jana Narcyza Węsławskiego i Emilii Franciszki Bielskiej [online], metryki.genealodzy.pl [dostęp 2025-04-27] (ros.).
  19. ↑ Emilia Franciszka Sariusz-Bielska z Biały i Woli Bielskiej h. Jelita [online], Wielka Genealogia Minakowskiego [dostęp 2025-04-27].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.