I Korpus Armijny (Cesarstwo Niemieckie)
 Budynek sztabu w Królewcu (ok.1908) | |
| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Sformowanie |
1814 |
| Rozformowanie |
1919 |
| Dowódcy | |
| Pierwszy |
gen. Friedrich Bülow von Dennewitz |
| Ostatni |
gen. Ludwig von Estorff |
| Działania zbrojne | |
| I wojna światowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | |
| Rodzaj wojsk | |
| Podległość |
I Inspekcja (do 1914) |
.svg.png){kind=small}
I Korpus Armijny (niem. I. Armee-Korps) – wyższy związek taktyczny Armii Cesarstwa Niemieckiego.
Charakterystyka
29 czerwca 1912 armię niemiecką zorganizowano w 25 korpusów prowadzących rekrutację na terenach 22 terytorialnych okręgów korpuśnych. Każdy korpus tworzyły dwie dywizje piechoty, zwykle o kolejnych numerach. Korpusy zgrupowane były w osiem inspekcji armii[1]. Barwą I KA był kolor biały[2].
W sierpniu 1914 rozwinięto w Niemczech do etatów wojennych związki operacyjne (armie[a]). W skład 8 Armii wszedł między innymi I Korpus Armijny[4][5]. W I wojnie światowej korpus walczył na froncie wschodnim[6].
Korpus na stopie wojennej początkowo składał się ze sztabu korpusu, oddziałów korpuśnych i dwóch dywizji piechoty. Jednak wojna pozycyjna wymusiła bardziej płynną organizację korpusów, która umożliwiałaby przerzucanie nawet do sześciu dywizji na odcinki korpusów znajdujących się na głównym wysiłku obrony. Reformę tę sformalizowano w grudniu 1916[7], a Korpus od tej pory traktowano jako tymczasowe zgrupowanie poszczególnych dywizji[8].
Struktura organizacyjna
Skład od 2 VIII 1914 do 20 IX 1915[9][10]:
- dowództwo korpusu
- 1 Dywizja Piechoty
- 2 Dywizja Piechoty
Dowódcy korpusu
| Stopień | Imię i nazwisko[11] | Okres (od) |
|---|---|---|
| generał piechoty | Friedrich Graf Bülow von Dennewitz | 18 III 1814 |
| generał kawalerii | Karl Ludwig von Borstell | 5 III 1816 |
| generał lejtnant | Karl August von Krafft | 18 VI 1825 |
| generał lejtnant | Oldwig von Natzmer | 30 III 1832 |
| generał kawalerii | Friedrich Graf von Wrangel | 29 XI 1839 |
| generał kawalerii | Karl Friedrich Emil zu Dohna-Schlobitten | 7 IV 1842 |
| generał piechoty | Franz Karl von Werder | 28 III 1854 |
| generał piechoty | Adolf von Bonin | 29 I 1863 |
| generał piechoty | Eduard Vogel von Falckenstein | 30 X 1866 |
| generał kawalerii | Edwin Freiherr von Manteuffel | 4 VIII 1868 |
| generał piechoty | Albert Freiherr von Barnekow | 15 VII1873 |
| generał lejtnant | Walther von Gottberg | 5 VI 1883 |
| generał lejtnant | Christian Ewald von Kleist | 1 VI 1885 |
| generał piechoty | Paul Bronsart von Schellendorff | 15 VI 1889 |
| generał piechoty | Hans Wilhelm von Werder | 29 VI 1891 |
| generał piechoty | Karl Graf Finck von Finckenstein | 10 I 1895 |
| generał piechoty | Colmar von der Goltz | 27 I 1902 |
| generał piechoty | Alexander von Kluck | 11 IX 1907 |
| generał lejtnant | Hermann von François | 1 X 1913 |
| generał lejtnant | Robert Kosch | 8 X 1914 |
| generał piechoty | Johannes von Eben | 11 VI 1915 |
| generał piechoty | Arnold von Winckler | 5 VI 1917 |
| generał lejtnant | Wilhelm Groener | 25 II 1918 |
| generał lejtnant | Theodor Mengelbier | 28 III 1918 |
| generał piechoty | Johannes von Eben | 14 XII 1918 |
| generał lejtnant | Ludwig von Estorff | 25 II 1919 |
Uwagi
- ↑ Armie polowe nie w pełni odpowiadały przedwojennym okręgom armijnym[3].
Przypisy
- ↑ Thomas 2019a ↓, s. 6.
- ↑ Thomas 2019a ↓, s. 33.
- ↑ Thomas 2019a ↓, s. 8.
- ↑ Thomas 2019a ↓, s. 14.
- ↑ 8 Armia Cesarstwa Niemieckiego ↓, I Korpus Armijny – dowództwo.
- ↑ Thomas 2019a ↓, s. 11.
- ↑ Thomas 2019b ↓, s. 8.
- ↑ Thomas 2019c ↓, s. 10.
- ↑ Thomas 2019a ↓, s. 13.
- ↑ I Korpus Armijny Królewiec ↓, rozmieszczenie wojsk.
- ↑ I Korpus Armijny ↓, historia.
Bibliografia
- Nigel Thomas: Armia niemiecka w I wojnie światowej 1914–1915. T. 1. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2019. ISBN 978-83-8178-074-2.
- Nigel Thomas: Armia niemiecka w I wojnie światowej 1915–1917. T. 2. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2019. ISBN 978-83-8178-075-9.
- Nigel Thomas: Armia niemiecka w I wojnie światowej 1917–1918. T. 3. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2019. ISBN 978-83-8178-076-6.
- Jonathan Viser: Imperial German Eight Field Army. [w:] The Prussian Machine [on-line]. prussianmachine.com. [dostęp 2025-01-14]. (ang.).
- Jonathan Viser: I. Armeekorps Koenigsberg. [w:] The Prussian Machine [on-line]. prussianmachine.com. [dostęp 2025-01-19]. (niem.).
- Jonathan Viser: I. Army Corps. [w:] The Prussian Machine [on-line]. prussianmachine.com. [dostęp 2025-01-14]. (ang.).
.svg.png){kind=small}