XIII Korpus Armijny (Cesarstwo Niemieckie)

XIII Korpus Armijny
XIII. Armee-Korps
Ilustracja
Historia
Państwo

 Cesarstwo Niemieckie

Rozformowanie

1919

Dowódcy
Pierwszy

Friedrich Franz II

Działania zbrojne
I wojna światowa
Organizacja
Dyslokacja

Stuttgart

Formacja

Armia Wirtemberska

Rodzaj wojsk

piechota

Podległość

VI Inspekcja (do VIII 1914)
5 Armia

Zasięg korpusów w 1914
Symbole korpusu

XIII Korpus Armijny (niem. XIII. Armee-Korps) – wyższy związek taktyczny Armii Cesarstwa Niemieckiego.

Charakterystyka

29 czerwca 1912 armię niemiecką zorganizowano w 25 korpusów prowadzących rekrutację na terenach 22 terytorialnych okręgów korpuśnych. Każdy korpus tworzyły dwie dywizje piechoty, zwykle o kolejnych numerach. Korpusy zgrupowane były w osiem inspekcji armii[1]. Barwą XIII KA był kolor czerwony[2].

W sierpniu 1914 rozwinięto w Niemczech do etatów wojennych związki operacyjne (armie[a]). W skład 5 Armii wszedł między innymi XIII Korpus Armijny[4][5]. W I wojnie światowej korpus walczył na froncie zachodnim[6].

Korpus na stopie wojennej początkowo składał się ze sztabu korpusu, oddziałów korpuśnych i dwóch dywizji piechoty. Jednak wojna pozycyjna wymusiła bardziej płynną organizację korpusów, która umożliwiałaby przerzucanie nawet do sześciu dywizji na odcinki korpusów znajdujących się na głównym wysiłku obrony. Reformę tę sformalizowano w grudniu 1916[7], a Korpus od tej pory traktowano jako tymczasowe zgrupowanie poszczególnych dywizji[8].

Struktura organizacyjna

Skład od 2 VIII 1914 do 20 IX 1915[4][9]:

Dowódcy korpusu

Stopień Imię i nazwisko[10] Data
Fryderyk Franciszek II
generał lejtnant Wolf Louis Ferdinand von Stülpnagel 19 X 1871
generał piechoty Ferdinand Emil Karl von Schwartzkoppen 24 XII 1873
generał piechoty Hans Ferdinand von Schachtmeyer 26 I 1878
generał kawalerii Gustav Hermann von Alvensleben 15 V 1886
generał lejtnant Wilhelm von Woelckern 26 X 1890
generał piechoty Oskar von Lindequist 22 III 1895
generał lejtnant Ludwig Freiherr von Falkenhausen 25 III 1899
generał piechoty Konrad von Hugo 22 III 1902
generał piechoty Joseph von Fallois 4 IV 1907
generał kawalerii Albrecht Wirtemberski 25 II 1908
generał piechoty Max von Fabeck 1 III 1913
generał piechoty Theodor Freiherr von Watter 9 III 1915
generał piechoty Hermann von Staabs 17 III 1918
generał piechoty Theodor Freiherr von Watter 22 V 1918

Uwagi

  1. Armie polowe nie w pełni odpowiadały przedwojennym okręgom armijnym[3].

Przypisy

Bibliografia

  • Nigel Thomas: Armia niemiecka w I wojnie światowej 1914–1915. T. 1. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2019. ISBN 978-83-8178-074-2.
  • Nigel Thomas: Armia niemiecka w I wojnie światowej 1915–1917. T. 2. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2019. ISBN 978-83-8178-075-9.
  • Nigel Thomas: Armia niemiecka w I wojnie światowej 1917–1918. T. 3. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2019. ISBN 978-83-8178-076-6.
  • Jonathan Viser: Imperial German Fifth Army. [w:] The Prussian Machine [on-line]. prussianmachine.com. [dostęp 2025-01-16]. (ang.).
  • Jonathan Viser: XIII. Armeekorps Stuttgart. [w:] The Prussian Machine [on-line]. prussianmachine.com. [dostęp 2025-01-18]. (niem.).
  • Jonathan Viser: XIII Army Corps (Wuerttemberg). [w:] The Prussian Machine [on-line]. prussianmachine.com. [dostęp 2025-01-14]. (ang.).