XIII Korpus Armijny (Cesarstwo Niemieckie)
![]() | |
| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Rozformowanie |
1919 |
| Dowódcy | |
| Pierwszy |
Friedrich Franz II |
| Działania zbrojne | |
| I wojna światowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | |
| Formacja |
Armia Wirtemberska |
| Rodzaj wojsk | |
| Podległość |
VI Inspekcja (do VIII 1914) |

_A.K.jpg)
XIII Korpus Armijny (niem. XIII. Armee-Korps) – wyższy związek taktyczny Armii Cesarstwa Niemieckiego.
Charakterystyka
29 czerwca 1912 armię niemiecką zorganizowano w 25 korpusów prowadzących rekrutację na terenach 22 terytorialnych okręgów korpuśnych. Każdy korpus tworzyły dwie dywizje piechoty, zwykle o kolejnych numerach. Korpusy zgrupowane były w osiem inspekcji armii[1]. Barwą XIII KA był kolor czerwony[2].
W sierpniu 1914 rozwinięto w Niemczech do etatów wojennych związki operacyjne (armie[a]). W skład 5 Armii wszedł między innymi XIII Korpus Armijny[4][5]. W I wojnie światowej korpus walczył na froncie zachodnim[6].
Korpus na stopie wojennej początkowo składał się ze sztabu korpusu, oddziałów korpuśnych i dwóch dywizji piechoty. Jednak wojna pozycyjna wymusiła bardziej płynną organizację korpusów, która umożliwiałaby przerzucanie nawet do sześciu dywizji na odcinki korpusów znajdujących się na głównym wysiłku obrony. Reformę tę sformalizowano w grudniu 1916[7], a Korpus od tej pory traktowano jako tymczasowe zgrupowanie poszczególnych dywizji[8].
Struktura organizacyjna
Skład od 2 VIII 1914 do 20 IX 1915[4][9]:
- dowództwo korpusu
- 26 Dywizja Piechoty
- 27 Dywizja Piechoty
Dowódcy korpusu
| Stopień | Imię i nazwisko[10] | Data |
|---|---|---|
| Fryderyk Franciszek II | ||
| generał lejtnant | Wolf Louis Ferdinand von Stülpnagel | 19 X 1871 |
| generał piechoty | Ferdinand Emil Karl von Schwartzkoppen | 24 XII 1873 |
| generał piechoty | Hans Ferdinand von Schachtmeyer | 26 I 1878 |
| generał kawalerii | Gustav Hermann von Alvensleben | 15 V 1886 |
| generał lejtnant | Wilhelm von Woelckern | 26 X 1890 |
| generał piechoty | Oskar von Lindequist | 22 III 1895 |
| generał lejtnant | Ludwig Freiherr von Falkenhausen | 25 III 1899 |
| generał piechoty | Konrad von Hugo | 22 III 1902 |
| generał piechoty | Joseph von Fallois | 4 IV 1907 |
| generał kawalerii | Albrecht Wirtemberski | 25 II 1908 |
| generał piechoty | Max von Fabeck | 1 III 1913 |
| generał piechoty | Theodor Freiherr von Watter | 9 III 1915 |
| generał piechoty | Hermann von Staabs | 17 III 1918 |
| generał piechoty | Theodor Freiherr von Watter | 22 V 1918 |
Uwagi
- ↑ Armie polowe nie w pełni odpowiadały przedwojennym okręgom armijnym[3].
Przypisy
- ↑ Thomas 2019a ↓, s. 6.
- ↑ Thomas 2019a ↓, s. 33.
- ↑ Thomas 2019a ↓, s. 8.
- 1 2 Thomas 2019a ↓, s. 13.
- ↑ 5 Armia Cesarstwa Niemieckiego ↓, XIII Korpus Armijny – dowództwo.
- ↑ Thomas 2019a ↓, s. 11.
- ↑ Thomas 2019b ↓, s. 8.
- ↑ Thomas 2019c ↓, s. 10.
- ↑ XIII Korpus Armijny Stuttgart ↓, rozmieszczenie wojsk.
- ↑ XIII Korpus Armijny ↓, historia.
Bibliografia
- Nigel Thomas: Armia niemiecka w I wojnie światowej 1914–1915. T. 1. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2019. ISBN 978-83-8178-074-2.
- Nigel Thomas: Armia niemiecka w I wojnie światowej 1915–1917. T. 2. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2019. ISBN 978-83-8178-075-9.
- Nigel Thomas: Armia niemiecka w I wojnie światowej 1917–1918. T. 3. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2019. ISBN 978-83-8178-076-6.
- Jonathan Viser: Imperial German Fifth Army. [w:] The Prussian Machine [on-line]. prussianmachine.com. [dostęp 2025-01-16]. (ang.).
- Jonathan Viser: XIII. Armeekorps Stuttgart. [w:] The Prussian Machine [on-line]. prussianmachine.com. [dostęp 2025-01-18]. (niem.).
- Jonathan Viser: XIII Army Corps (Wuerttemberg). [w:] The Prussian Machine [on-line]. prussianmachine.com. [dostęp 2025-01-14]. (ang.).
_Armee_-_Corps_-_General_-_Commando_W0224211.jpg)