X Korpus Armijny (Cesarstwo Niemieckie)
![]() | |
| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Sformowanie |
1866 |
| Rozformowanie |
1919 |
| Dowódcy | |
| Pierwszy |
gen. Konstantin Bernhard von Voigts-Rhetz |
| Działania zbrojne | |
| I wojna światowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | |
| Rodzaj wojsk | |
| Podległość |
III Inspekcja (do 1914) |


X Korpus Armijny (niem. X. Armee-Korps) – wyższy związek taktyczny Armii Cesarstwa Niemieckiego.
Charakterystyka
29 czerwca 1912 armię niemiecką zorganizowano w 25 korpusów prowadzących rekrutację na terenach 22 terytorialnych okręgów korpuśnych. Każdy korpus tworzyły dwie dywizje piechoty, zwykle o kolejnych numerach. Korpusy zgrupowane były w osiem inspekcji armii[1]. Barwą X KA był kolor biały[2].
W sierpniu 1914 rozwinięto w Niemczech do etatów wojennych związki operacyjne (armie[a]). W skład 2 Armii wszedł między innymi X Korpus Armijny[4][5]. W I wojnie światowej korpus walczył na froncie zachodnim[6].
Korpus na stopie wojennej początkowo składał się ze sztabu korpusu, oddziałów korpuśnych i dwóch dywizji piechoty. Jednak wojna pozycyjna wymusiła bardziej płynną organizację korpusów, która umożliwiałaby przerzucanie nawet do sześciu dywizji na odcinki korpusów znajdujących się na głównym wysiłku obrony. Reformę tę sformalizowano w grudniu 1916[7], a Korpus od tej pory traktowano jako tymczasowe zgrupowanie poszczególnych dywizji[8].
Struktura organizacyjna
Skład od 2 VIII 1914 do 20 IX 1915[4][9]:
- dowództwo korpusu
- 19 Dywizja Piechoty
- 20 Dywizja Piechoty
Dowódcy korpusu
| Stopień | Imię i nazwisko[10] | Okres (od) |
|---|---|---|
| generał piechoty | Konstantin von Voigts-Rhetz | 30 X 1866 |
| generał kawalerii | Albrecht Hohenzollern | 12 XII 1873 |
| generał piechoty | Leo von Caprivi | 10 VII 1888 |
| generał lejtnant | Walther von Schellendorff | 24 III 1890 |
| generał piechoty | August Wilhelm von Seebeck | 27 I 1893 |
| generał piechoty | August von Bomsdorff | 4 IV 1899 |
| generał piechoty | Dr. Alfred von Loewenfeld | 9 II 1908 |
| generał piechoty | Otto von Emmich | 29 V 1909 |
| generał lejtnant | Walther von Lüttwitz | 22 XII 1915 |
| generał lejtnant | Konstantin von Knobelsdorf | 21 VIII 1916 |
Uwagi
- ↑ Armie polowe nie w pełni odpowiadały przedwojennym okręgom armijnym[3].
Przypisy
- ↑ Thomas 2019a ↓, s. 6.
- ↑ Thomas 2019a ↓, s. 33.
- ↑ Thomas 2019a ↓, s. 8.
- 1 2 Thomas 2019a ↓, s. 13.
- ↑ 2 Armia Cesarstwa Niemieckiego ↓, X Korpus Armijny – dowództwo.
- ↑ Thomas 2019a ↓, s. 11.
- ↑ Thomas 2019b ↓, s. 8.
- ↑ Thomas 2019c ↓, s. 10.
- ↑ X Korpus Armijny Hanower ↓, rozmieszczenie wojsk.
- ↑ X Korpus Armijny ↓, historia.
Bibliografia
- Nigel Thomas: Armia niemiecka w I wojnie światowej 1914–1915. T. 1. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2019. ISBN 978-83-8178-074-2.
- Nigel Thomas: Armia niemiecka w I wojnie światowej 1915–1917. T. 2. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2019. ISBN 978-83-8178-075-9.
- Nigel Thomas: Armia niemiecka w I wojnie światowej 1917–1918. T. 3. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2019. ISBN 978-83-8178-076-6.
- Jonathan Viser: Imperial German Second Army. [w:] The Prussian Machine [on-line]. prussianmachine.com. [dostęp 2025-01-16]. (ang.).
- Jonathan Viser: X. Armeekorps Hannover. [w:] The Prussian Machine [on-line]. prussianmachine.com. [dostęp 2025-01-20]. (niem.).
- Jonathan Viser: X Army Corps. [w:] The Prussian Machine [on-line]. prussianmachine.com. [dostęp 2025-01-16]. (ang.).
