Lawrence z Arabii (film)

Lawrence z Arabii
Lawrence of Arabia
	; Plakat filmu
Gatunek	dramat; przygodowy; wojenny
Data premiery	10 grudnia 1962
Kraj produkcji	Wielka Brytania
Język	angielski
Czas trwania	216 min
Reżyseria	David Lean
Scenariusz	Robert Bolt,; Michael Wilson (nie wymieniony w napisach końcowych)
Główne role	Peter O’Toole,; Omar Sharif,; Alec Guinness,; Anthony Quinn,; Jack Hawkins,; José Ferrer,; Anthony Quayle,; Claude Rains
Muzyka	Maurice Jarre
Zdjęcia	Freddie Young
Montaż	Anne V. Coates
Produkcja	Sam Spiegel
Wytwórnia	Columbia Pictures; Horizon Films
Dystrybucja	Columbia Pictures
Budżet	15 000 000 USD
	Nagrody
	1963 7 Oscarów (w tym za najlepszy film i najlepszą reżyserię),; 4 nagrody BAFTA (w tym za najlepszy film brytyjski),; 5 Złotych Globów (w tym za najlepszy film)

Lawrence z Arabii (ang. Lawrence of Arabia) – brytyjski dramat przygodowy z 1962 roku w reżyserii Davida Leana, oparty na autobiograficznej powieści T.E. Lawrence’a pt. Siedem filarów mądrości^[1] (ang. Seven Pillars of Wisdom^[2]), wydanej w 1926^[3] roku. W roli tytułowej wystąpił Peter O’Toole. Producentem filmu był Sam Spiegel, współpracujący wcześniej z Leanem nad inną cenioną produkcją, Most na rzece Kwai. Muzykę do filmu skomponował Maurice Jarre.

Fabuła

Film oparty jest na doświadczeniach T.E. Lawrence’a w Arabii podczas I wojny światowej, w szczególności związanych ze zdobyciem fortu Akaba oraz Damaszku. Lawrence, brytyjski oficer, dołącza do wojsk emira Fajsala, przywódcy arabskiego powstania skierowanego przeciwko Turkom. Po przebyciu pustyni wraz z niewielkim oddziałem wojska oraz udanym ataku na fort Akaba, zyskuje status bohatera wśród Arabów i Anglików. Angażuje się również w polityczne próby zjednoczenia plemion arabskich. Do najważniejszych wątków filmu zalicza się też konflikt wewnętrzny bohatera związany z poszukiwaniem własnej tożsamości oraz koniecznością wyboru lojalności względem ojczystej Brytanii i nowo poznanych wśród pustynnych plemion przyjaciół.

Obsada

Peter O’Toole – T.E. Lawrence
Alec Guinness – książę Fajsal
Omar Sharif – szarif Ali Ibn El Kharish
Jack Hawkins – generał Allenby
Charles Gray – generał Allenby (głos, sceny w wersji reżyserskiej)^[4]
Anthony Quinn – Auda abu Taji
Donald Wolfit – generał Archibald Murray
José Ferrer – bej turecki
Anthony Quayle – pułkownik Harry Brighton
Claude Rains – pan Dryden
Arthur Kennedy – Jackson Bentley
I.S. Johar – Gasim
Gamil Ratib – Madżid
Robert Rietti – Madżid (głos)
Michel Ray – Farraj
John Dimech – Daud

Najważniejsze nagrody

Film był nominowany w 1963 do 10 Nagród Akademii, zdobył 7 statuetek, w tym nagrodę za najlepszy film. W 1998 American Film Institute umieścił Lawrence’a z Arabii na swej liście 100 najważniejszych amerykańskich filmów stulecia.

Nagrody Akademii

Nagroda	Laureat
za najlepszą reżyserię	David Lean
za najlepszą scenografię	John Box John Stoll Dario Simoni
za najlepsze zdjęcia	Freddie Young
za najlepszy film	Sam Spiegel
za najlepszy montaż	Anne V. Coates
za muzykę filmową	Maurice Jarre
za najlepszy dźwięk	John Cox
Nominacje
dla najlepszego aktora pierwszoplanowego	Peter O’Toole
dla najlepszego aktora drugoplanowego	Omar Sharif
za najlepszy scenariusz adaptowany	Robert Bolt Michael Wilson

Nagrody BAFTA

Nagroda	Laureat
za najlepszy film brytyjski	David Lean Sam Spiegel
za najlepszy film	David Lean Sam Spiegel
dla najlepszego aktora pierwszoplanowego	Peter O’Toole
za najlepszy scenariusz brytyjski	Robert Bolt
Nominacje
najlepszy aktor zagraniczny	Anthony Quinn

Złote Globy

Nagroda	Laureat
za najlepszy film	David Lean Sam Spiegel
dla najlepszego reżysera	David Lean
za najlepsze zdjęcia	Freddie Young
dla najlepszego aktora drugoplanowego	Omar Sharif
za debiut	Omar Sharif
Nominacje
za debiut	Peter O’Toole

Zobacz też

Przypisy

↑ T.E.Lawrence: Siedem filarów mądrości. PIW, Warszawa 1971.
↑ T.E.Lawrence: Siedem filarów mądrości. PIW, Warszawa 1971, s. 4.
↑ T.E.Lawrence: Siedem filarów mądrości. PIW, Warszawa 1971, s. 15
↑ Lawrence of Arabia – review [online], the Guardian, 25 listopada 2012 [dostęp 2022-11-29] (ang.).

Linki zewnętrzne

Lawrence z Arabii w bazie IMDb (ang.)
Lawrence z Arabii w bazie Filmweb

[1] T.E.Lawrence: Siedem filarów mądrości. PIW, Warszawa 1971.

[2] T.E.Lawrence: Siedem filarów mądrości. PIW, Warszawa 1971, s. 4.

[3] T.E.Lawrence: Siedem filarów mądrości. PIW, Warszawa 1971, s. 15

[4] Lawrence of Arabia – review [online], the Guardian, 25 listopada 2012 [dostęp 2022-11-29] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

Lata 40.	Nasz okręt (1942) The Happy Bread (1944) Seans (1945) Spotkanie (1945) Wielkie nadzieje (1946) Oliver Twist (1948) Namiętni przyjaciele (1949)
Lata 50.	Madeleine (1950) Bariera dźwięku (1952) Wybór Hobsona (1954) Urlop w Wenecji (1955) Most na rzece Kwai (1957)
Lata 60.	Lawrence z Arabii (1962) Doktor Żywago (1965)
Lata 70.	Córka Ryana (1970) Lost and Found: The Story of Cook's Anchor (1979)
Lata 80.	Podróż do Indii (1984)

1920–1939	Skrzydła / Wschód słońca (1928) Melodia Broadwayu (1929) Na Zachodzie bez zmian (1930) Cimarron (1931) Ludzie w hotelu (1932) Kawalkada (1933) Ich noce (1934) Bunt na Bounty (1935) Wielki Ziegfeld (1936) Życie Emila Zoli (1937) Cieszmy się życiem (1938) Przeminęło z wiatrem (1939)
1940–1959	Rebeka (1940) Zielona dolina (1941) Pani Miniver (1942) Casablanca (1943) Idąc moją drogą (1944) Stracony weekend (1945) Najlepsze lata naszego życia (1946) Dżentelmeńska umowa (1947) Hamlet (1948) Gubernator (1949) Wszystko o Ewie (1950) Amerykanin w Paryżu (1951) Największe widowisko świata (1952) Stąd do wieczności (1953) Na nabrzeżach (1954) Marty (1955) W 80 dni dookoła świata (1956) Most na rzece Kwai (1957) Gigi (1958) Ben-Hur (1959)
1960–1979	Garsoniera (1960) West Side Story (1961) Lawrence z Arabii (1962) Przygody Toma Jonesa (1963) My Fair Lady (1964) Dźwięki muzyki (1965) Oto jest głowa zdrajcy (1966) W upalną noc (1967) Oliver! (1968) Nocny kowboj (1969) Patton (1970) Francuski łącznik (1971) Ojciec chrzestny (1972) Żądło (1973) Ojciec chrzestny II (1974) Lot nad kukułczym gniazdem (1975) Rocky (1976) Annie Hall (1977) Łowca jeleni (1978) Sprawa Kramerów (1979)
1980–1999	Zwyczajni ludzie (1980) Rydwany ognia (1981) Gandhi (1982) Czułe słówka (1983) Amadeusz (1984) Pożegnanie z Afryką (1985) Pluton (1986) Ostatni cesarz (1987) Rain Man (1988) Wożąc panią Daisy (1989) Tańczący z wilkami (1990) Milczenie owiec (1991) Bez przebaczenia (1992) Lista Schindlera (1993) Forrest Gump (1994) Braveheart. Waleczne serce (1995) Angielski pacjent (1996) Titanic (1997) Zakochany Szekspir (1998) American Beauty (1999)
2000–2019	Gladiator (2000) Piękny umysł (2001) Chicago (2002) Władca Pierścieni: Powrót króla (2003) Za wszelką cenę (2004) Miasto gniewu (2005) Infiltracja (2006) To nie jest kraj dla starych ludzi (2007) Slumdog. Milioner z ulicy (2008) The Hurt Locker. W pułapce wojny (2009) Jak zostać królem (2010) Artysta (2011) Operacja Argo (2012) Zniewolony (2013) Birdman (2014) Spotlight (2015) Moonlight (2016) Kształt wody (2017) Green Book (2018) Parasite (2019)
2020–2039	Nomadland (2020) CODA (2021) Wszystko wszędzie naraz (2022) Oppenheimer (2023) Anora (2024)

1950-1969	Miejsce pod słońcem (1951) Największe widowisko świata (1952) Na nabrzeżach (1954) Na wschód od Edenu (1955) W 80 dni dookoła świata (1956) Most na rzece Kwai (1957) Ucieczka w kajdanach (1958) Ben Hur (1959) Spartakus (1960) Działa Navarony (1961) Lawrence z Arabii (1962) Kardynał (1963) Becket (1964) Doktor Żywago (1965) Oto jest głowa zdrajcy (1966) W upalną noc (1967) Lew w zimie (1968) Anna tysiąca dni (1969)
1970–1989	Love Story (1970) Francuski łącznik (1971) Ojciec chrzestny (1972) Egzorcysta (1973) Chinatown (1974) Lot nad kukułczym gniazdem (1975) Rocky (1976) Punkt zwrotny (1977) Midnight Express (1978) Sprawa Kramerów (1979) Zwyczajni ludzie (1980) Nad złotym stawem (1981) E.T. (1982) Czułe słówka (1983) Amadeusz (1984) Pożegnanie z Afryką (1985) Pluton (1986) Ostatni cesarz (1987) Rain Man (1988) Urodzony 4 lipca (1989)
1990-2009	Tańczący z wilkami (1990) Bugsy (1991) Zapach kobiety (1992) Lista Schindlera (1993) Forrest Gump (1994) Rozważna i romantyczna (1995) Angielski pacjent (1996) Titanic (1997) Szeregowiec Ryan (1998) American Beauty (1999) Gladiator (2000) Piękny umysł (2001) Godziny (2002) Władca Pierścieni: Powrót króla (2003) Aviator (2004) Tajemnica Brokeback Mountain (2005) Babel (2006) Pokuta (2007) Slumdog. Milioner z ulicy (2008) Avatar (2009)
2010-2029	The Social Network (2010) Spadkobiercy (2011) Operacja Argo (2012) Zniewolony (2013) Boyhood (2014) Zjawa (2015) Moonlight (2016) Trzy billboardy za Ebbing, Missouri (2017) Bohemian Rhapsody (2018) 1917 (2019) Nomadland (2020) Psie pazury (2021) Fabelmanowie (2022) Oppenheimer (2023) Brutalista (2024)

Plakat filmu
Gatunek	dramat przygodowy wojenny
Data premiery	10 grudnia 1962
Kraj produkcji	Wielka Brytania
Język	angielski
Czas trwania	216 min
Reżyseria	David Lean
Scenariusz	Robert Bolt, Michael Wilson (nie wymieniony w napisach końcowych)
Główne role	Peter O’Toole, Omar Sharif, Alec Guinness, Anthony Quinn, Jack Hawkins, José Ferrer, Anthony Quayle, Claude Rains
Muzyka	Maurice Jarre
Zdjęcia	Freddie Young
Montaż	Anne V. Coates
Produkcja	Sam Spiegel
Wytwórnia	Columbia Pictures Horizon Films
Dystrybucja	Columbia Pictures
Budżet	15 000 000 USD
Nagrody
1963 7 Oscarów (w tym za najlepszy film i najlepszą reżyserię), 4 nagrody BAFTA (w tym za najlepszy film brytyjski), 5 Złotych Globów (w tym za najlepszy film)