Pałac Promnitzów w Żarach
 nr rej. 636 z 16.09.1963 i z 30.06.1964 | |
.jpg) Pałac Promnitzów | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Typ budynku | |
| Styl architektoniczny | |
| Architekt |
Baar, Giovanni Simonetti, Spanninger |
| Inwestor | |
| Rozpoczęcie budowy | |
| Ukończenie budowy | |
| Zniszczono | |
Położenie na mapie Żar  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa lubuskiego  | |
Położenie na mapie powiatu żarskiego  | |
 51°38′N 15°08′E/51,633333 15,133333 | |
Pałac Promnitzów w Żarach – zabytkowy[1] pałac w Żarach.
Obiekt został wzniesiony w latach 1710–1728 z inicjatywy Erdmanna II Promnitza w stylu barokowym. Budowa pałacu była jednym z elementów większego przedsięwzięcia, którego celem było stworzenie imponującego zespołu o charakterze reprezentacyjnym. Pałac stanął na miejscu średniowiecznego podzamcza[2].
W 1718 w budowanym pałacu gościł król Polski August II Mocny[3].
Pałac Promnitzów wraz z zamkiem stanowi główny element założenia rezydencjonalnego usytuowanego w północno-zachodniej części miasta. Obecnie założenie obejmuje również: pałac ogrodowy „Akademia Rycerska” z 1725 roku, obecnie szpital wojskowy przy ul. Domańskiego; park geometryczny przy ul. Domańskiego, z XVIII wieku z Błękitną Bramą z 1708 roku; dawny folwark zamkowy, przy ul. Poznańskiej, z XVIII wieku: spichrz; stajnia; budynek gospodarczy; gorzelnia; obora oraz cztery domy, przy ul. Poznańskiej 3 a-b-c-d.
Plan pałacu tworzą cztery skrzydła zamykające prostokątny dziedziniec. Trzykondygnacyjna bryła nakryta jest dachem mansardowym. Elewacja frontowa, zwrócona w kierunku południowym, ma charakter monumentalny i reprezentacyjny[2]. Środkowy ryzalit składa się z kolumnady, złożonej z ośmiu kolumn w porządku korynckim (cztery na środku, po dwie po bokach)[4], zwieńczonej półkolistym frontonem typu fr. circulaire, zawierającym herby: Erdmanna II von Promnitza i Anny Marii von Sachsen-Weissenfeles. Narożne ryzality, zwieńczone trójkątnymi frontonami (tympanonami), eksponowane są pilastrami[5].
Obecnie pałac jest nieużytkowany i zaniedbany. Stanowi własność prywatną. W ostatnich latach naprawiono pokrycie dachu pałacu. Planowana jest jego odbudowa[2].
Herb
Herby Sachsen i Promnitz
Herb Anny Sachsen-Weissenfeles
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025.
- 1 2 3 Żary - Zamek i pałac. lwkz.pl. [dostęp 2013-03-16].
- ↑ 300 lat temu do Żar zawitał króla August II Mocny. Będzie impreza w pałacu Promnitzów - NaszeMiasto.pl [online], zary.naszemiasto.pl [dostęp 2019-04-11] (pol.).
- ↑ Żary. [dostęp 2024-12-18].
- ↑ LWKZ: Żary – Zamek i pałac. [dostęp 2024-12-18].
Bibliografia
- dr Barbara Bielinis-Kopeć (red.): Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego, Zielona Góra 2008.