Stosunki polsko-kanadyjskie

Stosunki polsko-kanadyjskie obejmują kontakty polityczne oraz współpracę w zakresie gospodarki, obronności, nauki i kultury.

Stosunki dyplomatyczne między Polską a Kanadą zostały nawiązane w 1919 roku. W tym samym roku założony został konsulat generalny w Montrealu. W 1933 roku placówkę tę przeniesiono do Ottawy, zaś w 1942 roku podniesiono ją do rangi poselstwa.

Nowy etap w historii dwustronnych stosunków rozpoczął się po 1989 roku. Kanada udzieliła poparcia polskim aspiracjom euroatlantyckim i była pierwszym krajem członkowskim, który ratyfikował dokumenty akcesyjne Polski do NATO^[1].

Polsko-kanadyjski dialog polityczny realizowany jest na różnych szczeblach, w tym wizyty i spotkania na szczeblu głów państw, szefów rządów i przewodniczących parlamentów. Wśród obszarów współpracy znajdują m.in. kwestie bezpieczeństwa w kontekście wspólnego członkostwa w NATO, demokratyzacji i gospodarki^[1]. Oba kraje popierają suwerenność Ukrainy oraz sankcje przeciwko Rosji^[2].

Istotnym aspektem stosunków polsko-kanadyjskich jest współpraca wojskowa. W latach 2014–2017 w Drawsku Pomorskim w ramach operacji NATO Reassurance stacjonowało ok. 200 żołnierzy kanadyjskich. W czerwcu 2017 roku wojska obu krajów rozpoczęły udział w Batalionowej Grupy Bojowej NATO eFP na Łotwie. Współpraca obejmuje także wspólne szkolenia i ćwiczenia wojskowych (np. udział polskich żołnierzy w ćwiczeniu Maple Resolve 18 czy kanadyjskich żołnierzy w corocznych manewrach wojskowych ANAKONDA) oraz wsparcie dla wojsk ukraińskich^[1][3].

Polska jest kluczowym partnerem handlowym Kanady w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. W 2022 roku poziom obrotów handlowych przekroczył 2,5 mld USD, przy czym wartość polskiego eksportu do Kanady wyniosła ponad 1,6 mld USD. Również w poprzednich latach Polska utrzymywała dodatnie saldo bilansu handlowego. Tym samym Kanada znalazła się na 31. miejscu wśród największych odbiorców polskiego eksportu oraz na 49. miejscu wśród importerów^[4]. Rok później wartość obrotów handlowych wzrosła do 2,85 mld USD (ponownie odnotowano dodatnie saldo po stronie polskiej)^[5].

Wartość kapitału kanadyjskiego zainwestowanego w Polsce na koniec 2022 roku wyniosła 346,7 mln USD, zaś wartość polskich inwestycji bezpośrednich w Kanadzie w tym samym czasie wyniosła 624,7 USD. Jednym z przykładów polsko-kanadyjskiej współpracy gospodarczej projekt Baltic Power realizowany przez PKN Orlen we współpracy z kanadyjską firmą Northland Power Inc. Projekt ten zakłada budowę morskiej farmy wiatrowej na Bałtyku o mocy do 1,2 GW (planowane oddanie do użytku przewiduje się w 2026 roki). Od 2010 roku największym polskim inwestorem w Kanadzie jest KGHM Polska Miedź^[4].

W 2025 roku podpisano dwustronną umowę dotyczącą współpracy w zakresu energii jądrowej^[6].

Wśród umów i porozumień dwustronnych zawartych między oboma państwami należy wymienić m.in.^[5]:

• umowę w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji (1990)
• umowę o wzajemnej pomocy prawnej w sprawach karnych (1994)
• porozumienie w sprawie współpracy w dziedzinie uzbrojenia i sprzętu wojskowego (2003)
• umowę o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Kanadą (2008)
• umowę między o wspieraniu mobilności młodych obywateli (2008)
• konwencję w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (2012)

Polonia kanadyjska liczy ponad milion osób^[1]. Wśród czołowych organizacji i instytucji polonijnych znajdują się m.in.: Kongres Polonii Kanadyjskiej, Polski Instytut Naukowy w Kanadzie i Kanadyjsko-Polski Instytut Badawczy.

W Ontario znajduje się pierwsza polska osada w Kanadzie (Wilno) założona w 1858 roku przez kaszubskich migrantów.

• Ambasada Kanady w Warszawie
• Ambasada RP w Ottawie