Włodowice (województwo dolnośląskie)

Włodowice

wieś
Kościół św. Piotra Kanizjusza we Włodowicach
Państwo	Polska
Województwo	dolnośląskie
Powiat	kłodzki
Gmina	Nowa Ruda
Liczba ludności (III 2011)	728[1]
Strefa numeracyjna	74
Kod pocztowy	57-400[2]
Tablice rejestracyjne	DKL
SIMC	0854529
Położenie na mapie gminy wiejskiej Nowa Ruda Włodowice
Położenie na mapie Polski Włodowice
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego Włodowice
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego Włodowice
50°34′13″N 16°28′21″E/50,570278 16,472500[3]

Włodowice (niem. 1352: Waldicz, 1429: Walditz, 1560: Walditti, 1631: villis Walliz, 1748-1945: Walditz, 1945-1946: pol. Borowo^[4], od 1946: Włodowice) – wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Nowa Ruda. Wieś znajduje się w dolinie rzeki Włodzicy (w latach 1945–1946 rzeka nazwana została Borowianką^[4]).

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wałbrzyskiego.

Dwór, dom nr 50 i inne

Po wygaśnięciu męskiej linii von Donynów dobra noworudzkie wraz z Włodowicami w 1472 otrzymał Georg I von Stillfried und Rattonitz (zm. 1482)^[7], małżonek Anny von Donyn. Ponad sto lat później, w 1586 dobra te po swoich krewnych z Tłumaczowa przejął Henryk von Stillfried Starszy (1519-1615)^[8], który je podzielił. Włodowice Dolne (niem. Niederwalditz) otrzymał jego trzeci syn – Henryk Młodszy i objął tutejszy dwór. W 1622 podczas wojny trzydziestoletniej Henryk Młodszy został napadnięty przez żołnierzy cesarskich i uwięziony w Kłodzku. Poniesione rany i tortury sprawiły, że zmarł. Posiadłości po nim przejął syn Jerzy. Kolejnym właścicielem Włodowic był hrabia Bernhard II, syn Bernharda I, który zmarł bezdzietnie w 1689. Dobra włodowickie przejęli Stillfriedowie z Drogosławia i były w ich rękach do XIX w.^[4]

Festiwal Góry Literatury

W ramach Festiwalu Góry Literatury 8.07.2017 r. została otwarta Droga chlebowa na trasie Šonov – Włodowice, a w przysiółku wsi Rzędzina odbywały się spotkania z pisarzami, na których wystąpili: Swietłana Aleksijewicz, Ireneusz Grin, Magdalena Grzebałkowska, Karolina Korwin Piotrowska, Ewa Lipska, Radek Rak, Justyna Sobolewska, Andrzej Stasiuk, Małgorzata Szejnert, Monika Sznajderman, Adam Wajrak^[9].

W 2001 roku we Włodowicach zarejestrowane zostało Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne Włodzica stawiające sobie m.in. za cel wspieranie wszechstronnego i zrównoważonego rozwoju: społecznego, kulturalnego i gospodarczego wsi Włodowice. W 2024 roku we Włodowicach zarejestrowana została Fundacja im. Eduarda Petzolda współpracująca z władzami Gminy Nowa Ruda oraz Miasta i Gminy Radków na rzecz lokalnego krajobrazu kulturowego, przyrody i zabytków^[10].

Droga Chlebowa Šonov – Włodowice

Szkoła Podstawowa im. św. Wojciecha (Włodowice 25), budynek powstał w 1866 r. Po II wojnie światowej szkołę uruchomiono 1 października 1945; jej kierownikiem został Jan Szuwalski. 8 czerwca 2000 szkole nadano im. św. Wojciecha. Szkoła podstawowa jest częścią Zespołu Edukacyjnego Włodowice wraz z przedszkolem (Włodowice 50) i klasami gimnazjum (do 2019)^[11].

Zabytki rejestrowe

1. dwór dolny (nr 91) – wybudowany w 1594(8) r. w stylu renesansowym (nr rej.: A/6212 z 3.03.2022), jest częścią zespołu dworskiego

Zabytki w Gminnej Ewidencji Zabytków

1. kościół św. Piotra Kanizjusza we Włodowicach – wybudowany w 1929 r. w stylu neobarokowym, przy kościele stoi kamienny krzyż z XIX w.
2. zespół dworski (nr 91) wraz z otoczeniem,
3. budynek gospodarczy stodoła z XIX wieku w zespole dworskim (nr 91)
4. budynek gospodarczy obora/owczarnia z pierwszej poł. XIX w. w zespole dworskim (nr 91)
5. ruiny pawilonu ogrodowego XVI/XVII w. w zespole dworskim (nr 91),
6. pałacyk (nr 50) – dom fabrykanta, wybudowany w XIX w. w stylu eklektycznym z nawiązaniami do baroku i klasycyzmu z pozostałościami ogrodu z XIX w. obecnie przedszkole,
7. dom mieszkalny (nr 5),
8. kompleks willowy z około 1890-1900 dawna Villa Luisenheim (nr 8-9) wraz z budynkiem gospodarczym (nr 8),
9. dom mieszkalny (nr 18),
10. dom mieszkalny (nr 22),
11. budynek gospodarczy stodoła z bramą w zespole mieszkalno-gospodarczym (nr 22),
12. szkoła podstawowa (nr 25)
13. dawny budynek klasztorny, placówka sióstr zakonnych, dom mieszkalny (nr 27),
14. budynek mieszkalno-gospodarczy (nr 31),
15. budynek mieszkalny (nr 78),

inne obiekty historyczne

1. obszar tarasowego ogrodu z k. XVI w.^[12] przy zabytkowym dworze (nr 91),
2. kamienny mur ogrodowy z przełomu XVI i XVII w. przy zabytkowym dworze (nr 91),
3. kamienny (piaskowiec) krzyż ze sceną męki Chrystusa z 1820 r.,
4. kapliczka domkowa z przełomu XVIII i XIX w. (nr 1),
5. kapliczka domkowa z przełomu XIX i XX w. (nr 66),
6. kamienna (piaskowiec) grupa figuralna ze sceną ukrzyżowania Chrystusa oraz ogrodzeniem z metaloplastyki z początku XIX w.
7. obora ze stodołą z przełomu XVIII i XIX w. (nr 1),
8. dom mieszkalny (nr 82),
9. kamienno-betonowy odpływ wody z północnego zbocza Góry św. Anny z przełomu XIX i XX w.,
10. wiadukt kolejowy z 1902 roku nad wąwozem zachodniego zbocza góry Krępiec,
11. kamienny most drogowy nad potokiem Skakawa przy skrzyżowaniu z drogą do przysiółków Grządka i Sokolica,

• Słownik geografii turystycznej Sudetów. Góry Sowie, Wzgórza Włodzickie, T. 11, pod red. Marka Staffy, Wrocław: Wyd. I-Bis 1995, ISBN 83-85733-12-6, s. 433–435.
• Bieda Tadeusz, Włodowice nad Włodzicą, Włodowice, Stow. Społeczno-Kulturalne Włodzica, 2004, s. 23–25, ISBN 83-921222-0-8.
• TadeuszT. Bieda TadeuszT., Wśród malowniczych wzgórz nad Włodzicą. Zarys dziejów miejscowości gminy Nowa Ruda, Nowa Ruda: Wydawnictwo Maria, 2007, s. 377–380, ISBN 978-83-60478-20-2, OCLC 316547677 .
• Walditz, (3) powiat Neurode, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 904 .
• Rybka-Ceglecka, Iwona: Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, Ośrodek Dokumentacji Zabytków w Warszawie, 2001
• Adamska, Barbara; Kucharczyk, Andrzej, Gmina Nowa Ruda – Wokół Wzgórz Włodzickich. 30 lat współpracy polsko-czeskiej, Nowa Ruda, Urząd Gminy Wiejskiej Nowa Ruda, 2022, s. 165–166, ISBN 978-83-965294-4-2.
• Eysymontt, Krzysztof, Architektura renesansowych dworów na Dolnym Śląsku, Wrocław, Muzeum Architektury we Wrocławiu, 2010, s. 354, ISBN 978-83-89262-58-5.
• Knie, Johann Georg, Alphabetisch-statistisch-topographische Uebersicht der Dörfer, Flecken, Städte und andern Orte der Königl. Preuß. Provinz Schlesien, Wrocław, 1845
• Kwaśniewski, Artur, Historia majątku ziemskiego i architektura dawnej siedziby szlacheckiej we Włodowicach Dolnych (pow. kłodzki). Wyciąg z dysertacji doktorskiej z 1998 r. Aktualizacja danych. Opinia o wartościach zabytkowych dworu i wstępne wnioski konserwatorskie. Wrocław, Maszynopis, 2021
• Łuczyński, Romuald, Losy rezydencji dolnośląskich w latach 1945–1991, Wrocław(Atut) 2010, s. 609, ISBN 978-83-7432-685-8.
• Przybylak, Łukasz, Studium historyczno-stylistyczne założenia zamkowo-parkowego w Sarnach. Dokumentacja rewaloryzacyjna założenia zamkowo-parkowego w Sarnach, Warszawa, Maszynopis, 2014
• Przybylak, Łukasz, Zespół dworsko-ogrodowy we Włodowicach. Analiza historyczno-stylistyczna, Ścinawka Górna, Maszynopis, 2022
• Adressbuch des Grundbesitzes in der Provinz Schlesien, Berlin (Verlag F. Bürde) 1873, 1886, 1894, 1898, 1902, 1905, 1909, 1912, 1917, 1921, 1926, 1930, 1937.