Siły Zbrojne Mjanmy

Tatmadaw
Ilustracja
Państwo

 Mjanma

Data sformowania

1948

Dane podstawowe
Liczebność

492 000

Budżet wojskowy
Kwota

1,8 bln MMK (2,04 mld USD)

 % PKB

4,75%

Siły Zbrojne Mjanmy (bir. တပ်မတော, Tatmadaw) – siły zbrojne Republiki Związku Mjanmy (Birmy) obejmujące wojska lądowe, marynarkę, lotnictwo, a także policję. Siły zbrojne liczą około pół miliona ludzi i w teorii są armią ochotniczą, co nie wyklucza jednak powołań. Nieregularne oddziały paramilitarne liczą dalsze 72 000 ludzi.

Historia

Propaganda wojskowa

Armia Królestwa Birmy istniała przez setki lat, od XVII wieku kontrolę nad Birmą próbowało przejąć portugalskie imperium kolonialne, a następnie Francuska Kompania Wschodnioindyjska, dopiero w XIX wieku, po serii trzech wojen z imperium brytyjskim w latach 1824–1885 instytucja armii przestała istnieć, a Birma znalazła się w granicach Indii Brytyjskich. W momencie powstania w 1948 siły zbrojne wywodziły się z wojska Birmy Brytyjskiej oraz Armii Narodowej. W tym czasie zwalczała zbrojne powstania etniczne, dysydentów politycznych i narkobiznes.

W 1948 roku Birma stała się niepodległym krajem, po puczu w 1962 roku armia przejęła władzę (oficjalnie kraj był rządzony nie przez juntę, a Birmańską Partię Socjalistyczną), utrzymała się przy niej do 1988, kiedy wybuchł społeczny bunt. Zamiast wprowadzenia demokracji w kraju, armia przeprowadziła kolejny zamach stanu, a władzę przejęła Partia Rozwoju i Odbudowy. Od 2011 roku wprowadzono jednak instytucję prezydenta Mjanmy oraz przeprowadzono wybory.

Od 1962 północny stan Kaczin dążył do utworzenia państwa niepodległego od Birmy. W wyniku ofensywy w 1994 siły rządowe doprowadziły do uznania władzy centralnej. W 2011 wojsko wznowiło walki z rebeliantami, pod koniec 2012 rozpoczęto ofensywę z wykorzystaniem lotnictwa[1].

Wojsko lądowe

Tatmadaw Kyee
Godło
Państwo

 Mjanma

Data utworzenia

1945

Struktura dowodzenia sił zbrojnych

Wojska lądowe stanowią zdecydowaną większość sił zbrojnych, licząc 350 tysięcy ludzi są zgrupowane w 337 batalionów piechoty i 37 pułków artylerii, otrzymują większość budżetu obronnego. Od 1948 armia zwalczała ponad 40 bojówek lub grup powstańczych. Dawne brytyjskie uzbrojenie, jak czołgi Comet zastąpiło w większości sprzęt pancerny pochodzący z ChRL, także używany sprzęt sprowadzany z Ukrainy, bardziej zaawansowane systemy przeciwlotnicze sprowadzono bezpośrednio z ZSRR. Armia dzieli się na 13 regionalnych dowództw odpowiadającym w większości prowincjom kraju, te podlegają pod 6 dowództw geograficznych. Oprócz nich występują dowództwa operacyjne, w tym 10 pancernych: 6 batalionów czołgów i 4 bataliony piechoty zmotoryzowanej, 10 dowództw operacji artyleryjskich: 113 batalionów artylerii, 10 dywizji obrony przeciwlotniczej z 9 batalionami/bateriami SAM lub artylerii.

Czołgi podstawowe:[2]

Transportery:

Artyleria:

  • NORINCO SH-1 155 mm - 150
  • Nora B-52 155 mm - 30
  • M2A1 105 mm - 172 (ex-USA i ex-jugosłowiańskie)
  • D-30 122 mm - 100 (ex-rosyjskie)
  • KH-179 155mm - 100
  • M-46 130 mm - 160
  • Soltam M-68 155mm - 16
  • BM-21 Grad - 320

Systemy przeciwlotnicze:

Przeciwpancerne:

Siły powietrzne

Tatmadaw Lei
Godło
Państwo

 Mjanma

Data utworzenia

1947

Znak rozpoznawczy

Wyposażenie

Źródło: [3][4]

Samolot Producent Typ Wersja Liczba sztuk Uwagi
Samoloty myśliwskie

MiG-29
 Rosja myśliwiec przewagi powietrznej MiG-29 9.12B
MiG-29 9.13SE
MiG-29UB 9.51
20
6
5
Prawdopodobnie używane lub niedostarczone do innego klienta, zakupione w 2001 za 130 mln USD[5], w 2011 zakupiono 10 MiG-29B, 6 MiG-29SE i 4 MiG-29UB za 570 mln USD[6]. Z samolotami zakupiono R-27 i R-73.
JF-17 Thunder  Chiny
 Pakistan
Lekki myśliwiec wielozadaniowy Block 2 7 Kontrakt na dostawę 16 sztuk podpisano w 2015 roku[7].

Chengdu F-7 Airguard
 Chiny myśliwiec przechwytujący F-7M 21 Od 1990 dostarczono 30 F-7M, uzbrojone w PL-2 i PL-5B.
Shenyang F-6 Farmer  Chiny myśliwiec przechwytujący FT-6 1
Samoloty sztumowe

Nanchang A-5 Fantan
 Chiny samolot szturmowy A-5C
FT-6
20
1
Od 1994 dostarczono 24 A-5.
Specjalnego przeznaczenia
Britten-Norman BN-2  Wielka Brytania patrol morski BN-2 5
Samoloty szkolno-bojowe
Chengdu F-7 Airguard  Chiny szkolenie podstawowe FT-7 6
Jak-130  Rosja szkolenie zaawansowane 18 W kwietniu 2016 zamówiono 16. W lutym 2017 dostarczono trzy[8][9]. 15 grudnia 2021 odebrano 6 kolejnych maszyn.[10]
K-8 Karakorum  Chiny szkolenie zaawansowane/samolot wsparcia K-8E 12 12 dostarczono w 1999. Dalszych 50 ma być zmontowanych lokalnie na licencji.
Mig-29  Rosja szkolenie podstawowe MIG-29B 5
SOKO G-4 Super Galeb  Serbia szkolenie zaawansowane/samolot wsparcia 3 W latach 1991–1992 dostarczono 6 z 20 z powodu zniszczenia fabryki.
Grob G-120A  Niemcy szkolenie wstępne G120TP 20
Pilatus PC-9  Szwajcaria szkolenie podstawowe 10
Pilatus PC-7  Szwajcaria szkolenie podstawowe PC-7 16 W latach 1979–1981 dostarczono 16.
Samoloty transportowe
ATR 42  Francja transportwiec ATR42/72 6

Shaanxi Y-8
 Chiny transportowiec Y-8D2 5 Dostarczono 4 sztuki w 1994.

Fokker F27
 Holandia
 Stany Zjednoczone
transportowiec F-27
Fairchild FH-227
2
2
Jeden dla VIP, 6 sprowadzone z USA od 1978.
Beechcraft 1900  Stany Zjednoczone transportowiec 1900D 7
Pilatus PC-6  Szwajcaria użytkowy PC-6 5 W latach 1976–1978 dostarczono 7.
Harbin Y-12  Chiny użytkowy Y-12-IV 2 2 w 1992.
Śmigłowce
Mi-8  Rosja śmigłowiec transportowy Mi-8MT 12 Dostarczono 7 w 1995, 5 w 1997.
Mi-24  Rosja śmigłowiec szturmowy Mi-35P 9 Dostawy 2010-2011, jeden utracono w 2013.
PZL W-3 Sokół  Polska śmigłowiec wielozadaniowy W-3 12 Dostarczono 13 w 1991 (lub od 1990), 2 W-3S dla VIP.
Mi-2  Polska śmigłowiec użytkowy 22 Dostarczono 22 w latach 1990–1992, w tym uzbrojone.
Eurocoptera EC120 Colibri  Francja Chiny treningowy H120 3
Aérospatiale Alouette III  Francja treningowy SA316

SE3160

13
Bell 205  Stany Zjednoczone śmigłowiec użytkowy 2 Ex-USA, policyjne, pomoc do walki z przestępczością narkotykową, 18 sztuk w 1975.
Bell 206  Stany Zjednoczone śmigłowiec użytkowy 206A 4 Ex-USA, policyjne, pomoc do walki z przestępczością narkotykową, 9 sztuk w 1975.
Bell 212  Stany Zjednoczone śmigłowiec użytkowy 1

Wycofane

Marynarka wojenna

Tatmadaw Yay
Państwo

 Mjanma

Data utworzenia

1940

Prefiks

UMS

Bandera

Najmniejsze w siłach zbrojnych, liczące 19 000 ludzi, wykorzystują głównie rodzime, jugosłowiańskie i amerykańskie (przestarzałe) jednostki tj. trałowce, ścigacze i patrolowce. Sformowana po raz pierwszy w 1940 do działania przeciw Japonii, po uzyskaniu niepodległości w 1948 jej największym okrętem była fregata typu River - UBS Mayu oraz cztery małe kanonierki przekazane przez Royal Navy. Aktualna bandera została wprowadzona w 1974 roku (wraz ze zmianą flagi Birmy), wcześniejsza z 1948, wzorowana na brytyjskiej, miała czerwony krzyż na białym tle oraz białe gwiazdy na niebieskim tle w kantonie.

Okręty:

  • 2 fregaty typu Kyan Sittha F12 Kyan Sittha i F14 Sin Phyushin (8 pocisków C-802), rodzime okręty z 2014 i 2015 roku
  • 1 fregata F11 Aung Zeya (8 pocisków Ch-35 Uran), rodzimy okręt z 2010 roku
  • 2 fregaty rakietowe typu 053H1 : F21 Mahar Bandula i F23 Mahar Thiha Thura (4 pociski C-802), ex-chińskie od 2012
  • 3 korwety typu Anawratha: 771 UMS Anawratha, 772 UMS Bayinnaung i 773 UMS Tabinshwehti (4 pociski C-802), rodzime z 1996, 2007 i 2016

Przypisy

  1. Katastrofa Mi-35 w Mjanmie.
  2. Stockholm International Peace Research Institute: Transfers of major conventional weapons. 1950 to 2016. sipri.org. [dostęp 2016-09-10]. (ang.).
  3. Myanmar Air Force (2023) [online], www.wdmma.org [dostęp 2023-09-18] (ang.).
  4. In association with Embraer, 2023 World Air Forces directory [online], Flight Global [dostęp 2023-09-18] (ang.).
  5. Myanmar order ends MiG-29 sales drought. flightglobal.com, 21 czerwca 2001. [dostęp 2017-02-03]. (ang.).
  6. Myanmar to receive new batch of MiG-29s from March. flightglobal.com, 2 marca 2011. [dostęp 2017-02-03]. (ang.).
  7. Łukasz Golowanow: Mjanma chce produkować JF-17 na licencji. konflikty.pl, 3 lutego 2017. [dostęp 2017-02-03].
  8. Mjanma odebrała pierwsze trzy Jaki-130. altair.com.pl, 18 lutego 2017. [dostęp 2017-02-21].
  9. Łukasz Golowanow: Pierwsze Jaki-130 dla Mjanmy. konflikty.pl, 18 lutego 2017. [dostęp 2017-02-21].
  10. 6 kolejnych Jak-130 dla Mjanmy

Linki zewnętrzne