33. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie

33. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie odbył się w dniach 18 lutego-1 marca 1983 roku. Imprezę otworzył pokaz amerykańskiej komedii Tootsie w reżyserii Sydneya Pollacka. W konkursie głównym zaprezentowano 23 filmy pochodzące z 18 różnych krajów.

Jury pod przewodnictwem francuskiej aktorki Jeanne Moreau przyznało nagrodę główną festiwalu, Złotego Niedźwiedzia, ex aequo brytyjskiemu filmowi Przewaga w reżyserii Edwarda Bennetta oraz hiszpańskiemu filmowi Ul w reżyserii Mario Camusa. Drugą nagrodę w konkursie głównym, Srebrnego Niedźwiedzia – Nagrodę Specjalną Jury, przyznano tureckiemu filmowi Sezon w Hakkari w reżyserii Erdena Kırala^[1].

Przez ostatnie lata festiwal przyciągał coraz większe rzesze widzów i profesjonalistów z branży filmowej. W tegorocznej edycji rozdano ponad 4,5 tys. akredytacji dziennikarskich. 110 tys. widzów wzięło udział w pokazach filmowych w sekcjach Konkurs, Info-Schau, Kinderfilmfest i Retrospektywa oraz dodatkowo 63 tys. widzów miała sekcja Forum, dla której był to rekordowy wynik. Ogółem tegoroczny program festiwalu objął 394 filmy z 43 krajów świata^[2].

Największe postępy pod względem ilości i jakości prezentowanych filmów osiągnęła sekcja Info-Schau, w ramach której pokazano takie filmy, jak Bezwartościowi Mikiego Kaurismäkiego, Przez całą noc Chantal Akerman, Diva Jean-Jacques’a Beineix czy Oyeomdoen jashikdeul Im Kwon-taeka. Wprowadzając cykle tematyczne w stylu Tydzień francuski lub Nowe kino brazylijskie, sekcja Info-Schau coraz częściej postrzegana była jako konkurencja dla sekcji Forum. W tej ostatniej zaprezentowano z kolei w tym roku m.in. Kontrakt rysownika Petera Greenawaya i Ashes and Embers Haile Gerimy^[2].

W ramach festiwalu odbyła się retrospektywa pt. Exile: Six Actors from Germany, prezentująca sylwetki sześciu niemieckich aktorów, których kariery mogły potoczyć się inaczej, gdyby nie dojście Hitlera do władzy dokładnie przed 50 laty^[3].

Po interwencji polskich władz wycofano z programu festiwalu kontrowersyjny film Franka Beyera Pobyt, reprezentujący kinematografię NRD i nakręcony na podstawie powieści Hermanna Kanta. Polacy oskarżali ten obraz o podgrzewanie antypolskich resentymentów, gdyż ukazywał postać młodego niemieckiego żołnierza niesłusznie oskarżonego o zbrodnie wojenne i osadzonego po wojnie w polskim więzieniu. Tymczasem Michael Schwarze we „Frankfurter Allgemeine Zeitung” określił zakulisową interwencję ze strony Warszawy jako „histeryczną”, decyzję NRD o wycofaniu tytułu bez jakiegokolwiek wyjaśnienia jako „służalczą”, a film nazwał godnym nawet samego Złotego Niedźwiedzia^[2]. W filmie Beyera zagrało wielu polskich aktorów, m.in. Krzysztof Chamiec, Gustaw Lutkiewicz czy Roman Wilhelmi.

• Strona Berlinale (niem.)