Brona (przełęcz)

Brona
Ilustracja
Widok z Kościółków
Państwo

 Polska
 Słowacja

Wysokość

1408 m n.p.m.

Pasmo

Karpaty, Beskid Żywiecki

Sąsiednie szczyty

Kościółki, Niższy Cyl

Położenie na mapie gminy Zawoja
Mapa konturowa gminy Zawoja, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Brona”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Brona”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Brona”
Położenie na mapie powiatu suskiego
Mapa konturowa powiatu suskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Brona”
Ziemia49°34′53,2″N 19°30′36,9″E/49,581444 19,510250

Brona (słow. Brána) – przełęcz w masywie Babiej Góry w Paśmie Babiogórskim w Beskidzie Żywiecko-Orawskim[1] (w regionalizacji według Jerzego Kondrackiego w Beskidzie Żywieckim[2], w słowackiej Oravské Beskydy[3]). Geoportal podaje wysokość 1412 m[1], mapa Compass 1408 m[4]. Znajduje się w północno-zachodniej grani tego masywu, pomiędzy Cylem (dokładniej przed jego drugim, wschodnim wierzchołkiem, czyli Niższym Cylem) a Kościółkami[5]. Przełęcz Brona dzieli masyw Babiej Góry na dwie nierówne części:

  • część wschodnią ze szczytem Diablak oraz
  • część zachodnią z Cylem[4].

Głównym grzbietem tego masywu i przez przełęcz Brona biegnie granica polsko-słowacka oraz Wielki Europejski Dział Wodny[5]. Polskie stoki przełęczy Brona należą do miejscowości Zawoja, w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Zawoja, słowackie do miejscowości Orawska Półgóra[4], w Babiogórskim Parku Narodowym[1].

Południowo-zachodnie (słowackie) stoki przełęczy Brona są mało strome i wypływa z nich potok Bystra, północne, od polskiej strony są bardziej strome i z ich niższej części wypływa potok Marków. Na wschód od przełęczy leży system wąwozów zwanych Izdebczyskami z maleńkim stawkiem zwanym Czarne Oko i kilkoma małymi jaskiniami. Największe z nich to Zbójnicka Grota i Słowikowa Studnia (już zawalona)[5].

Drogowskaz turystyczny na przełęczy Brona

Nazwę przełęczy utworzył w 1925 Kazimierz Sosnowski od staropolskiego słowa brona oznaczającego bramę. Dawniej mieszkańcy Zawoi przełęcz tę nazywali po prostu Siodełkiem lub Siodłem. W XVII i XVIII wieku prowadził przez nią Zbójecki Chodnik – ścieżka łączącą Zawoję z Półgórą. Obecnie na przełęczy Brona krzyżują się trzy znakowane szlaki turystyczne i ścieżka edukacyjna „Babia Góra bez granic” (nie posiada odrębnego oznakowania)[5].

Szlaki turystyczne

szlak turystyczny czerwony (Główny Szlak Beskidzki): Markowe Szczawiny – Brona – Diablak[4]:
  • z Markowych Szczawin 0.30 godz. (↓ 0.25 godz.)
  • z Diablaka 0.45 godz. (↑ 1 godz.)
szlak turystyczny zielony szlak turystyczny niebieski Żywieckie Rozstaje – Cyl – Brona – Diablak:
  • z Cyla 0.15 godz. (↑ 0.25 godz.)
  • z Diablaka 0.45 godz. (↑ 1 godz.)

Przypisy

  1. 1 2 3 Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2024-11-07].
  2. ↑ Jerzy Kondracki, Geografia regionalna Polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 318, 330–333, ISBN 83-01-12479-2.
  3. ↑ Daniel Kollár, Beskidy Orawskie, Bratysława: Peter Augustini i Daniel Kollár, s. 9–10, ISBN 80-89226-08-6.
  4. 1 2 3 4 Beskid Śląski i Żywiecki. Mapa 1:50 000, Kraków: Compass, 2011, s. 1, ISBN 978-83-7605-084-3.
  5. 1 2 3 4 Stanisław Figiel, Urszula Janicka-Krzywda, Wojciech W. Wiśniewski Piotr Krzywda, Beskid Żywiecki: przewodnik, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2012, s. 273, 277, 290, ISBN 978-83-62460-30-4.
Panorama z przełęczy Brona w północnym kierunku
Panorama z przełęczy Brona w północnym kierunku
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.