Przełęcz Jałowiecka Północna

Przełęcz Jałowiecka Północna
Ilustracja
Państwo

 Polska  Słowacja

Wysokość

998 m n.p.m.

Pasmo

Karpaty, Pasmo Babiogórskie

Sąsiednie szczyty

Jałowcowy Garb, Mędralowa

Położenie na mapie gminy Zawoja
Mapa konturowa gminy Zawoja, blisko lewej krawiędzi na dole znajduje się punkt z opisem „Przełęcz Jałowiecka Północna”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Przełęcz Jałowiecka Północna”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Przełęcz Jałowiecka Północna”
Położenie na mapie powiatu suskiego
Mapa konturowa powiatu suskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Przełęcz Jałowiecka Północna”
Ziemia49°35′51,5″N 19°28′10,1″E/49,597639 19,469472

Przełęcz Jałowiecka Północna (998 m) – przełęcz w Beskidach Zachodnich, pomiędzy Mędralową (1169 m) a Jałowcowym Garbem (1017 m). Przez przełęcz tę biegnie Wielki Europejski Dział Wodny oraz granica państwowa polsko-słowacka[1]. Na polskich, wschodnich stokach przełęczy ma źródła potok Jałowiec, na zachodnich, słowackich Polhoranka. Według regionalizacji fizycznogeograficznej Polski Jerzego Kondrackiego przełęcz oddziela Pasmo Babiogórskie (Jałowcowy Garb), zaliczane do Beskidu Żywieckiego, od Pasma Przedbabiogórskiego (Mędralowa), zaliczanego do Beskidu Makowskiego[2]. Według najnowszej regionalizacji z 2018 r. przełęcz leży w granicach Beskidu Żywiecko-Orawskiego[3].

Przełęcz Jałowiecka Północna zwana jest również Tabakowym Siodłem. Nazwa związana jest z faktem, że przełęcz znajdowała się na jednym ze starych szlaków przemytniczych (Tabakowy Chodnik), którymi z Węgier szmuglowano na północną stronę Karpat tytoń (czyli tabak). Była też kiedyś szlakiem komunikacyjnym łączącym Zawoję z Orawą. Mieszkańcy Zawoi m.in. pędzili przez nią swoje bydło na jarmarki w Namiestowie. Dwukrotnie przechodzili nią konfederaci barscy, a w okresie międzywojennym przemycano przez nią z Czechosłowacji buty i kamyczki do zapalniczek. Jest całkowicie porośnięta lasem[4].

Na przełęczy znajduje się węzeł pięciu szlaków turystycznych. Do czasu wejścia Polski do strefy Schengen znajdowało się na niej również turystyczne przejście graniczne Przełęcz Jałowiecka-Gluchačky między Polską a Słowacją[4].

W tym samym grzbiecie Pasma Babiogórskiego, ale po południowej stronie Jałowieckiego Garbu, istnieje druga przełęcz – Przełęcz Jałowiecka Południowa (993 m n.p.m.), nazywana także Jałowcowym Siodłem[1]. Polskie stoki obydwu tych przełęczy znajdują się w Babiogórskim Parku Narodowym, w granicach wsi Zawoja w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Zawoja[5].

Widok z Hali Malorka

Szlaki turystyczne

szlak turystyczny czarny Magurka – Tabakowe Siodło
szlak turystyczny czerwony szlak turystyczny niebieski DiablakMędralowa
szlak turystyczny zielony Diablakprzełęcz Klekociny
Szlak żółty (na Słowacji) Orawska Półgóra – Tabakowe Siodło

Przypisy

  1. 1 2 Beskid Śląski i Żywiecki. Mapa 1:50 000, Kraków: Compass, 2011, s. 1, ISBN 978-83-7605-084-3.
  2. Jerzy Kondracki, Geografia regionalna Polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 318, 330–333, ISBN 83-01-12479-2.
  3. Mapa regionalizacji Polski z 2018 r. jako warstwa geoportalu „Geoserwis GDOŚ” w folderze „Inne dane środowiskowe”, warstwa „Mezoregiony fizycznogeograficzne”.
  4. 1 2 Stanisław Figiel, Urszula Janicka-Krzywda, Wojciech W. Wiśniewski Piotr Krzywda, Beskid Żywiecki: przewodnik, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2012, s. 216–217, 269, ISBN 978-83-62460-30-4.
  5. Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2025-01-04].