Lejtienant Puszczin (1904)
 „Lejtienant Puszczin” między 1907 a 1916 rokiem | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ | |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Położenie stępki |
styczeń 1904 |
| Wodowanie |
listopad 1904 |
 Rosyjska Imperatorska MW
| |
| Nazwa |
„Zadornyj” → „Lejtienant Puszczin” |
| Wejście do służby |
sierpień 1907 |
| Zatonął |
25 lutego?/9 marca 1916 |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność |
350 ton |
| Długość |
64 metry |
| Szerokość |
6,4 metra |
| Zanurzenie |
2,59 metra |
| Napęd | |
| 2 maszyny parowe potrójnego rozprężania 4 kotły, moc 5700 KM, 2 śruby | |
| Prędkość |
26 węzłów |
| Zasięg |
1200 Mm przy prędkości 12 węzłów |
| Uzbrojenie | |
| 1 działo kal. 75 mm 5 dział kal. 47 mm (5 × I) 6 torped, 12–18 min | |
| Wyrzutnie torpedowe |
3 × 381 mm (3 × I) |
| Załoga |
62–69 |
Lejtienant Puszczin (ros. Лейтенант Пущин), wcześniej Zadornyj – rosyjski niszczyciel z początku XX wieku, jedna z 22 zbudowanych jednostek typu Bojkij. Okręt został zwodowany w listopadzie 1904 roku w krajowej Stoczni Admiralicji w Nikołajewie, a do służby w Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego został wcielony w sierpniu 1907 roku, z przydziałem do Floty Czarnomorskiej. „Lejtienant Puszczin” wziął udział w I wojnie światowej, podczas której zatonął na minie nieopodal Warny 25 lutego?/9 marca 1916 roku.
Projekt i budowa
Okręt był jednym z 22 niszczycieli typu Bojkij zbudowanych w krajowych stoczniach, będących ulepszoną i powiększoną wersją zaprojektowanych w brytyjskiej stoczni Yarrow jednostek typu Sokoł[1][2]. Zbudowany został w Stoczni Admiralicji w Nikołajewie[1][2]. Stępkę okrętu pod nazwą „Zadornyj” (ros. „Задорный”) położono w styczniu 1904 roku, a zwodowany został w listopadzie 1904 roku[2][3][a].
Dane taktyczno-techniczne
Okręt był niewielkim, czterokominowym niszczycielem, klasyfikowanym do września 1907 roku jako torpedowiec[1][2]. Długość całkowita wynosiła 64 metry, szerokość 6,4 metra i maksymalne zanurzenie 2,59 metra[1][b]. Wyporność jednostki wynosiła 350 ton[1][4][c]. Okręt napędzany był przez dwie pionowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o łącznej mocy 5700 KM, do której parę dostarczały cztery kotły Normand[1][2]. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 26 węzłów[1][2]. Okręt mógł zabrać zapas węgla o maksymalnej masie 80 ton, co zapewniało zasięg wynoszący 1200 Mm przy prędkości 12 węzłów[1][2].
Uzbrojenie artyleryjskie okrętu stanowiły: umieszczone na nadbudówce dziobowej pojedyncze działo kalibru 75 mm Canet L/48 oraz pięć pojedynczych dział trzyfuntowych kalibru 47 mm Hotchkiss M1885 L/40[1][2]. Jednostka wyposażona była w jedną dziobową stałą i dwie pojedyncze obracalne pokładowe wyrzutnie torped kalibru 381 mm, z łącznym zapasem sześciu torped[1][2]. Ponadto okręt mógł zabrać na pokład 12–18 min[1][2].
Załoga okrętu liczyła 62–69 oficerów, podoficerów i marynarzy[1][2].
Służba
Niszczyciel został wcielony do służby w Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego w sierpniu 1907 roku, już pod nazwą „Lejtienant Puszczin”[2]. Nazwa została nadana na cześć jednego z rosyjskich oficerów marynarki, uczestnika wojny rosyjsko-tureckiej Leonida Puszczina[5]. Jednostka weszła w skład Floty Czarnomorskiej[6]. W 1912 roku dokonano modernizacji uzbrojenia jednostki: zdemontowano wszystkie wyrzutnie torped kalibru 381 mm i wszystkie działka kalibru 47 mm, instalując w zamian dwie pojedyncze wyrzutnie torped kalibru 450 mm oraz drugą armatę kalibru 75 mm Canet i sześć pojedynczych karabinów maszynowych kalibru 7,62 mm[1][2].
W trakcie I wojny światowej okręt wchodził w skład Floty Czarnomorskiej[7]. Rankiem 16 października?/29 października 1914 roku przebywające na patrolu nieopodal Półwyspu Krymskiego „Lejtienant Puszczin”, „Żarkij” i „Żywuczij” wzięły udział w ataku na krążownik liniowy „Yavuz Sultan Selim”, który bez wypowiedzenia wojny ostrzelał port w Sewastopolu, jednak znalazłszy się pod silnym ogniem przeciwnika musiały zawrócić (trafiony dwoma pociskami „Lejtienant Puszczin” został uszkodzony)[8]. 26 stycznia?/8 lutego 1916 roku „Lejtienant Puszczin” i „Żywoj” przeprowadziły rajd przeciw tureckiej żegludze, zatapiając pięć szkunerów i 38 mniejszych żaglowców[9]. 25 lutego?/9 marca nieopodal Warny płynący w eskorcie mających zaatakować bazę U-Bootów transportowców wodnosamolotów „Lejtienant Puszczin” wszedł na minę i zatonął[2][10].
Uwagi
- ↑ Gardiner, Chesneau i Kolesnik 1979 ↓, s. 207 podaje, że stępkę okrętu położono w 1903 roku.
- ↑ Niemal identyczne wartości podaje Gogin 2025 ↓. Natomiast Olender 2021 ↓, s. 620 podaje, że długość wynosiła 60,2 metra, szerokość 6,4 metra i zanurzenie 1,8 metra.
- ↑ Identycznie podaje Leyland i Brassey 1906 ↓, s. 300. Natomiast Gogin 2025 ↓ podaje wyporność normalną 427–445 ton i pełną 520–530 ton.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Gardiner, Chesneau i Kolesnik 1979 ↓, s. 207.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Gogin 2025 ↓.
- ↑ Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 297.
- ↑ Olender 2021 ↓, s. 620.
- ↑ Afonin 2012 ↓, s. 12.
- ↑ Leyland i Brassey 1906 ↓, s. 300.
- ↑ Brassey 1915 ↓, s. 185.
- ↑ Gozdawa-Gołębiowski 1994 ↓, s. 160.
- ↑ Gozdawa-Gołębiowski 1994 ↓, s. 326.
- ↑ Gozdawa-Gołębiowski 1994 ↓, s. 334.
Bibliografia
- Nikołaj Afonin: Eskadriennyje minonoscy tipa «Lejtienant Puszczin». Sankt Petersburg: Gangut, 2012, seria: Midel-Szpangout. nr 30. ISBN 978-5-904180-61-4. (ros.). [Н.Н. Афонин. Эскадренные миноносцы типа «Лейтенант Пущин».]
- Conway’s All The World’s Fighting Ships 1860–1905. Robert Gardiner, Roger Chesneau, Eugene M. Kolesnik (red.). London: Conway Maritime Press, 1979. ISBN 978-0-85177-133-5. (ang.).
- Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. Robert Gardiner, Randal Gray (red.). London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.).
- Ivan Gogin: BOYKIY torpedo boats (1902 – 1907). Navypedia. [dostęp 2025-05-25]. (ang.).
- Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
- Piotr Olender: Wojna rosyjsko-japońska 1904–1905. Działania na morzu. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2021. ISBN 978-83-8178-686-7.
- The Naval Annual, 1906. J. Leyland, T.A. Brassey (red.). Portsmouth: J. Griffin and Co., 1906. (ang.).
- The Naval Annual, 1915. T.A. Brassey (red.). London: William Cloves and Sons, 1915. (ang.).