Medaliści igrzysk olimpijskich w bobslejach

Medaliści igrzysk olimpijskich w bobslejach – zestawienie zawodników i zawodniczek, którzy przynajmniej raz stanęli na podium zawodów olimpijskich w bobslejach.
Rywalizacja o medale olimpijskie w bobslejach przeprowadzana jest od pierwszych zimowych igrzysk, które odbyły się w 1924 roku w Chamonix. Wówczas, a także podczas kolejnych igrzysk w Sankt Moritz, medale przyznano w konkurencji czwórek/piątek[1]. Od igrzysk w Lake Placid do tej konkurencji dopuszczane są już tylko zespoły czteroosobowe. Również podczas tej edycji igrzysk do kalendarza olimpijskiego włączono zawody dwójek mężczyzn[2]. Na igrzyskach w Squaw Valley 1960 roku po raz pierwszy i jedyny nie przeprowadzono zawodów olimpijskich w bobslejach. Powodem była kontrowersyjna decyzja komitetu organizacyjnego igrzysk, który odmówił budowy toru bobslejowego[3]. Od igrzysk w Salt Lake City w 2002 roku medale olimpijskie przyznawane są również w konkursie dwójek kobiet[4].
Pierwsze miejsce w klasyfikacji medalowej wszech czasów zajmują Niemcy z dorobkiem 14 złotych medali, 9 srebrnych i 8 brązowych. Ponadto zawodnicy startujący w barwach NRD wywalczyli 5 złotych, 5 srebrnych i 3 brązowe medale. Krajem o największej liczbie wszystkich medali jest natomiast Szwajcaria. Bobsleiści z tego kraju 31 razy stanęli na podium olimpijskim, zdobywając 9 złotych, 11 srebrnych i 11 brązowych medali.
Najbardziej utytułowanym bobsleistą na igrzyskach olimpijskich jest Niemiec Kevin Kuske z czterema złotymi i dwoma srebrnymi medalami zdobytymi w latach 2002–2018. Z kolei zawodnikiem, który zdobył najwięcej medali wszystkich trzech kruszców, jest Bogdan Musiol, który w latach 1980–1992 stanął na podium olimpijskim siedmiokrotnie, osiągając przy tym jeden złoty, pięć srebrnych i jeden brązowy medal. Sześciokrotnie na podium stawali również Wolfgang Hoppe (1984–1994) i Eugenio Monti (1956–1968). Wśród kobiet jedynymi zawodniczkami z dwoma złotymi medalami są Kanadyjki Heather Moyse i Kaillie Humphries, które zwyciężyły w konkurencji dwójek w 2010 i 2014 roku. W 2018 roku Humphries zdobyła ponadto brązowy medal.
W konkurencji dwójek na igrzyskach w Nagano w 1998 roku przyznano dwa złote medale. Pierwsze miejsce zajęły ex aequo boby kanadyjski (Pierre Lueders, David MacEachern) i włoski (Günther Huber, Antonio Tartaglia). Również na tych igrzyskach, lecz w konkurencji czwórek, trzecie miejsce na podium zajęły ex aequo Francja i Wielka Brytania. Dwa złote medale przyznano także w konkurencji dwójek na igrzyskach w Pjongczangu w 2018 roku. Złote medale zdobyły boby kanadyjski (Justin Kripps, Alexander Kopacz) i niemiecki (Francesco Friedrich, Thorsten Margis). Na tych samych igrzyskach przyznano dwa srebrne medale w czwórkach mężczyzn – taki sam rezultat uzyskali Niemcy Nico Walther, Kevin Kuske, Alexander Rödiger i Eric Franke oraz Koreańczycy Won Yun-jong, Jun Jung-lin, Seo Young-woo i Kim Dong-hyun.
W związku z aferą dopingową, ujawnioną w 2017 roku, złote medale olimpijskie wywalczone na igrzyskach olimpijskich w Soczi w 2014 roku utracili bobsleiści rosyjscy – Aleksandr Zubkow, Aleksiej Wojewoda, Dmitrij Trunienkow i Aleksiej Niegodajło. Międzynarodowy Komitet Olimpijski pozbawił całą czwórkę złotego medalu w konkurencji czwórek mężczyzn, a ponadto Zubkowa i Wojewody złota w dwójkach.
W poniższych statystykach przedstawiono wszystkich medalistów igrzysk olimpijskich w konkurencjach bobslejowych w latach 1924–2018.
Medaliści chronologicznie
Dwójki mężczyzn
W poniższej tabeli przedstawiono wszystkich medalistów igrzysk olimpijskich w bobslejach w konkurencji dwójek mężczyzn w latach 1932–2022.
W 2017 roku, w związku z ujawnioną aferą dopingową, złoty medal zdobyty na igrzyskach w Soczi w 2014 roku utracili Aleksandr Zubkow i Aleksiej Wojewoda[5][6]. Pierwsze miejsce w tych zawodach pozostało nieobsadzone.
Czwórki mężczyzn
W poniższej tabeli przedstawiono wszystkich medalistów igrzysk olimpijskich w bobslejach w konkurencji czwórek mężczyzn w latach 1924–2018. Na igrzyskach w 1924 i 1928 roku w konkurencji wzięły udział zespoły cztero- i pięcioosobowe[1].
W 2017 roku zdyskwalifikowano i odebrano złote medale, zdobyte przez czwórkę rosyjską na igrzyskach w Soczi w 2014 roku. Ujawniono wówczas, że cała czwórka bobsleistów (Aleksandr Zubkow, Aleksiej Wojewoda, Dmitrij Trunienkow i Aleksiej Niegodajło) stosowała niedozwolone środki dopingujące[5][6][28]. Pierwsze miejsce w zawodach pozostało nieobsadzone.
Dwójki kobiet
W 2002 roku do rozgrywanych konkurencji bobslejowych włączono dwójki kobiet. Poniżej przedstawiono medalistki olimpijskie w tej konkurencji w latach 2002–2018.
| Rok i miejsce | Złoto | Srebro | Brąz | Źródła |
|---|---|---|---|---|
| 2002, Salt Lake City | Jill Bakken Vonetta Flowers |
Sandra Prokoff Ulrike Holzner |
Susi Erdmann Nicole Herschmann |
[52] |
| 2006, Turyn | Sandra Kiriasis Anja Schneiderheinze-Stöckel |
Shauna Rohbock Valerie Fleming |
Gerda Weissensteiner Jennifer Isacco |
[53] |
| 2010, Vancouver | Kaillie Humphries Heather Moyse |
Helen Upperton Shelley-Ann Brown |
Erin Pac Elana Meyers |
[54] |
| 2014, Soczi | Kaillie Humphries Heather Moyse |
Elana Meyers Lauryn Williams |
Jamie Greubel Aja Evans |
[55] |
| 2018, Pjongczang | Mariama Jamanka Lisa Buckwitz |
Elana Meyers Lauren Gibbs |
Kaillie Humphries Phylicia George |
[56] |
Monobob kobiet
W 2022 roku po raz pierwszy rozdano medale olimpijskie w monobobach kobiet. Poniżej przedstawiono medalistki tych zawodów.
| Rok i miejsce | Złoto | Srebro | Brąz | Źr. |
|---|---|---|---|---|
| 2022, Pekin | Kaillie Humphries | Elana Meyers-Taylor | Christine de Bruin | [57] |
Klasyfikacje medalowe
Klasyfikacja zawodników
- Stan na 15 lutego 2022
W poniższym zestawieniu ujęto klasyfikację zawodników, którzy zdobyli przynajmniej jeden medal olimpijski w bobslejach. W przypadku, gdy dany zawodnik zdobywał medale dla dwóch krajów, podano wszystkie państwa, w barwach których startował. W przypadku, gdy dwóch zawodników zdobyło tę samą liczbę medali wszystkich kolorów, wzięto pod uwagę najpierw kolejność chronologiczną, a następnie porządek alfabetyczny.
| Miejsce | Zawodnik | Państwo | Lata[c] | Złoto | Srebro | Brąz | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Kevin Kuske | 2002–2018 | 4 | 2 | – | 6 | |
| 2. | André Lange | 2002–2010 | 4 | 1 | – | 5 | |
| 3. | Francesco Friedrich | 2018–2022 | 4 | – | – | 4 | |
| 4. | Meinhard Nehmer | 1976–1980 | 3 | – | 1 | 4 | |
| 5. | Bernhard Germeshausen | 1976–1980 | 3 | 1 | – | 4 | |
| 6. | Thorsten Margis | 2018–2022 | 3 | – | – | 3 | |
| 7. | Wolfgang Hoppe | 1984–1994 | 2 | 3 | 1 | 6 | |
| 8. | Eugenio Monti | 1956–1968 | 2 | 2 | 2 | 6 | |
| 9. | Donat Acklin | 1992–1994 | 2 | 1 | 1 | 4 | |
| 9. | Gustav Weder | 1992–1994 | 2 | 1 | 1 | 4 | |
| 9. | Markus Zimmermann | 1992–2002 | 2 | 1 | 1 | 4 | |
| 12. | Dietmar Schauerhammer | 1984–1988 | 2 | 1 | – | 3 | |
| 13. | Christoph Langen | 1992–2002 | 2 | – | 2 | 4 | |
| 14. | William Fiske | 1928–1932 | 2 | – | – | 2 | |
| 14. | Clifford Gray | 1928–1932 | 2 | – | – | 2 | |
| 14. | Lorenz Nieberl | 1952 | 2 | – | – | 2 | |
| 14. | Andreas Ostler | 1952 | 2 | – | – | 2 | |
| 14. | Luciano De Paolis | 1968 | 2 | – | – | 2 | |
| 14. | Olaf Hampel | 1994–1998 | 2 | – | – | 2 | |
| 20. | Bogdan Musiol | 1980–1992 | 1 | 5 | 1 | 7 | |
| 21. | Joseph Benz | 1976–1980 | 1 | 2 | 1 | 4 | |
| 21. | Bernhard Lehmann | 1976–1988 | 1 | 2 | 1 | 4 | |
| 21. | Erich Schärer | 1976–1980 | 1 | 2 | 1 | 4 | |
| 24. | Patrick Martin | 1948–1952 | 1 | 2 | – | 3 | |
| 25. | Wolfgang Zimmerer | 1972–1976 | 1 | 1 | 2 | 4 | |
| 26. | Jay O’Brien | 1928–1932 | 1 | 1 | – | 2 | |
| 26. | Joseph Beerli | 1936 | 1 | 1 | – | 2 | |
| 26. | Hans-Jürgen Gerhardt | 1980 | 1 | 1 | – | 2 | |
| 26. | Kurt Meier | 1988–1994 | 1 | 1 | – | 2 | |
| 26. | Pierre Lueders | 1998–2006 | 1 | 1 | – | 2 | |
| 26. | Martin Putze | 2006–2010 | 1 | 1 | – | 2 | |
| 32. | Jean Wicki | 1968–1972 | 1 | – | 2 | 3 | |
| 32. | Peter Utzschneider | 1972–1976 | 1 | – | 2 | 3 | |
| 32. | Steven Holcomb | 2010–2014 | 1 | – | 2 | 3 | |
| 35. | Edy Hubacher | 1972 | 1 | – | 1 | 2 | |
| 35. | Andreas Kirchner | 1980–1984 | 1 | – | 1 | 2 | |
| 35. | Roland Wetzig | 1980–1984 | 1 | – | 1 | 2 | |
| 35. | Jānis Ķipurs | 1988 | 1 | – | 1 | 2 | |
| 35. | Władimir Kozłow | 1988 | 1 | – | 1 | 2 | |
| 35. | Carsten Embach | 1994–2002 | 1 | – | 1 | 2 | |
| 35. | Günther Huber | 1994–1998 | 1 | – | 1 | 2 | |
| 35. | Curtis Tomasevicz | 2010–2014 | 1 | – | 1 | 2 | |
| 43. | Alfred Neveu | 1924 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Eduard Scherrer | 1924 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Alfred Schläppi | 1924 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Heinrich Schläppi | 1924 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Geoffrey Mason | 1928 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Richard Parke | 1928 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Nion Tucker | 1928 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Edward Eagan | 1932 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Curtis Stevens | 1932 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Hubert Stevens | 1932 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Charles Bouvier | 1936 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Ivan Brown | 1936 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Arnold Gartmann | 1936 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Pierre Musy | 1936 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Alan Washbond | 1936 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | William D’Amico | 1948 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Felix Endrich | 1948 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Edward Rimkus | 1948 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Francis Tyler | 1948 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Friedrich Waller | 1948 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Franz Kemser | 1952 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Friedrich Kuhn | 1952 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Robert Alt | 1956 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Heinrich Angst | 1956 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Giacomo Conti | 1956 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Lamberto Dalla Costa | 1956 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Gottfried Diener | 1956 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Franz Kapus | 1956 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Doug Anakin | 1964 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Robin Dixon | 1964 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | John Emery | 1964 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Vic Emery | 1964 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Peter Kirby | 1964 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Anthony Nash | 1964 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Mario Armano | 1968 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Roberto Zandonella | 1968 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Werner Camichel | 1972 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Hans Leutenegger | 1972 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Jochen Babock | 1976 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Ekkehard Fasser | 1988 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Marcel Fässler | 1988 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Werner Stocker | 1988 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Ingo Appelt | 1992 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Gerhard Haidacher | 1992 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Thomas Schroll | 1992 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Harald Winkler | 1992 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Karsten Brannasch | 1994 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Harald Czudaj | 1994 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Alexander Szelig | 1994 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Marco Jakobs | 1998 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | David MacEachern | 1998 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Antonio Tartaglia | 1998 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Enrico Kühn | 2002 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | René Hoppe | 2006 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Steve Mesler | 2010 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Justin Olsen | 2010 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Candy Bauer | 2018 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Martin Grothkopp | 1 | – | – | 1 | ||
| 43. | Alexander Kopacz | 2018 | 1 | – | – | 1 | |
| 43. | Justin Kripps | 2018 | 1 | – | – | 1 | |
| 103. | Fritz Feierabend | 1936–1952 | – | 3 | 2 | 5 | |
| 104. | Reto Capadrutt | 1932–1936 | – | 2 | – | 2 | |
| 104. | Stanley Benham | 1952 | – | 2 | – | 2 | |
| 104. | Renzo Alverà | 1956 | – | 2 | – | 2 | |
| 104. | Reinhold Durnthaler | 1964–1968 | – | 2 | – | 2 | |
| 104. | Erwin Thaler | 1964–1968 | – | 2 | – | 2 | |
| 104. | Pepi Bader | 1968–1972 | – | 2 | – | 2 | |
| 104. | Horst Floth | 1968–1972 | – | 2 | – | 2 | |
| 104. | Ulrich Bächli | 1976–1980 | – | 2 | – | 2 | |
| 104. | Rudolf Marti | 1976–1980 | – | 2 | – | 2 | |
| 104. | Ingo Voge | 1984–1988 | – | 2 | – | 2 | |
| 104. | Alexander Rödiger | 2010–2018 | – | 2 | – | 2 | |
| 115. | Beat Hefti | 2002–2014 | – | 1 | 3 | 4 | |
| 116. | Manfred Schumann | 1976 | – | 1 | 1 | 2 | |
| 116. | René Hannemann | 1992–1994 | – | 1 | 1 | 2 | |
| 116. | Lascelles Brown | 2006–2010 | – | 1 | 1 | 2 | |
| 116. | Aleksiej Wojewoda | 2006–2010 | – | 1 | 1 | 2 | |
| 116. | Aleksandr Zubkow | 2006–2010 | – | 1 | 1 | 2 | |
| 121. | Thomas Arnold | 1924 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Ralph Broome | 1924 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Alexander Richardson | 1924 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Rodney Soher | 1924 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Thomas Doe | 1928 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | David Granger | 1928 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Jennison Heaton | 1928 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Lyman Hine | 1928 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Percy Bryant | 1932 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Oscar Geier | 1932 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Henry Homburger | 1932 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Edmund Horton | 1932 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Paul Stevens | 1932 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Hans Aichele | 1936 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Hans Bütikofer | 1936 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Paul Eberhard | 1948 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Max Houben | 1948 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Alfred Mansveld | 1948 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Jacques Mouvet | 1948 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Louis-Georges Niels | 1948 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | James Atkinson | 1952 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Howard Crossett | 1952 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Ulrico Girardi | 1956 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Renato Mocellini | 1956 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Romano Bonagura | 1964 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Adolf Koxeder | 1964 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Josef Nairz | 1964 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Sergio Zardini | 1964 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Josef Eder | 1968 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Herbert Gruber | 1968 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Gianni Bonichon | 1972 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Corrado Dal Fabbro | 1972 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Nevio De Zordo | 1972 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Adriano Frassinelli | 1972 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Eberhard Weise | 1984 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Axel Kühn | 1992 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Rudi Lochner | 1992 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Guido Acklin | 1994 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Reto Götschi | 1994 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Domenico Semeraro | 1994 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Markus Nüssli | 1998 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Marcel Rohner | 1998 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Beat Seitz | 1998 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Markus Wasser | 1998 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Steve Anderhub | 2002 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Todd Hays | 2002 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Garrett Hines | 2002 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Randy Jones | 2002 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Christian Reich | 2002 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Bill Schuffenhauer | 2002 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Filipp Jegorow | 2006 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Aleksiej Sieliwierstow | 2006 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Richard Adjei | 2010 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Thomas Florschütz | 2010 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Alex Baumann | 2014 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Daumants Dreiškens | 2014 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Oskars Melbārdis | 2014 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Jānis Strenga | 2014 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Arvis Vilkaste | 2014 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Kim Dong-hyun | 2018 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Eric Franke | 2018 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Jun Jung-lin | 2018 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Nico Walther | 2018 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Seo Young-woo | 2018 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Won Yun-jong | 2018 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Florian Bauer | 2022 | – | 1 | – | 1 | |
| 121. | Johannes Lochner | 2022 | – | 1 | – | 1 | |
| 188. | Martin Annen | 2002–2006 | – | – | 3 | 3 | |
| 189. | Sebastian Huber | 1928–1932 | – | – | 2 | 2 | |
| 189. | Hanns Kilian | 1928–1932 | – | – | 2 | 2 | |
| 189. | Stephan Waser | 1952 | – | – | 2 | 2 | |
| 189. | Sergio Siorpaes | 1964 | – | – | 2 | 2 | |
| 189. | Steve Langton | 2014 | – | – | 2 | 2 | |
| 194. | Paul Van den Broek | 1924 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | René Mortiaux | 1924 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Charles Mulder | 1924 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Victor Verschueren | 1924 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Henri Willems | 1924 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Hans Heß | 1928 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Valentin Krempl | 1928 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Hans Nägle | 1928 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Jack Heaton | 1932 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Max Ludwig | 1932 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Hans Mehlhorn | 1932 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Robert Minton | 1932 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | James Cardno | 1936 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Gilbert Colgate | 1936 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Guy Dugdale | 1936 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Charles Green | 1936 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Richard Lawrence | 1936 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Frederick McEvoy | 1936 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | James Bickford | 1948 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Schuyler Carron | 1948 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Donald Dupree | 1948 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | William Dupree | 1948 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Frederick Fortune | 1948 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Thomas Hicks | 1948 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | André Filippini | 1952 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Albert Madörin | 1952 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Max Angst | 1956 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Charles Butler | 1956 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | William Dodge | 1956 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | James Lamy | 1956 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Arthur Tyler | 1956 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Harry Warburton | 1956 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Benito Rigoni | 1964 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Gildo Siorpaes | 1964 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Hans Candrian | 1968 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Walter Graf | 1968 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Willi Hofmann | 1968 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Nicolae Neagoe | 1968 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Ion Panțuru | 1968 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Stefan Gaisreiter | 1972 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Walter Steinbauer | 1972 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Bodo Bittner | 1976 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Detlef Richter | 1980 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Horst Schönau | 1980 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Władimir Aleksandrow | 1984 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Zintis Ekmanis | 1984 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Rico Freiermuth | 1984 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Silvio Giobellina | 1984 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Urs Salzmann | 1984 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Heinz Stettler | 1984 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Mario Hoyer | 1988 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Guntis Osis | 1988 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Juris Tone | 1988 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Günther Eger | 1992 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Curdin Morell | 1992 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Lorenz Schindelholz | 1992 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Ulf Hielscher | 1994 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Stefano Ticci | 1994 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Paul Attwood | 1998 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Emanuel Hostache | 1998 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Éric Le Chanony | 1998 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Bruno Mingeon | 1998 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Sean Olsson | 1998 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Max Robert | 1998 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Courtney Rumbolt | 1998 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Dean Ward | 1998 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Mike Kohn | 2002 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Doug Sharp | 2002 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Brian Shimer | 2002 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Dan Steele | 2002 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Cédric Grand | 2006 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Thomas Lamparter | 2006 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Chris le Bihan | 2010 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | David Bissett | 2010 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Lyndon Rush | 2010 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Chris Fogt | 2014 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Oskars Melbārdis | 2018 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Jānis Strenga | 2018 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Christoph Hafer | 2022 | – | – | 1 | 1 | |
| 194. | Matthias Sommer | 2022 | – | – | 1 | 1 |
Klasyfikacja zawodniczek
Stan na 14 lutego 2022
W poniższej tabeli przedstawiono klasyfikację zawodniczek, które zdobyły przynajmniej jeden medal olimpijski w bobslejach. W przypadku zawodniczek, które startowały pod kilkoma nazwiskami, ujęto wszystkie te nazwiska. Podobnie uczyniono w przypadku zawodniczek startujących w barwach kilku państw. W przypadku zawodniczek z taką samą liczbą medali wszystkich kruszców w pierwszej kolejności wzięto pod uwagę rok zdobycia pierwszego medalu olimpijskiego, a w drugiej porządek alfabetyczny.
| Miejsce | Zawodniczka | Państwo | Lata[d] | Złoto | Srebro | Brąz | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Kaillie Humphries | 2010–2022 | 3 | – | 1 | 4 | |
| 2. | Heather Moyse | 2010–2014 | 2 | – | – | 2 | |
| 3. | Sandra Prokoff Sandra Kiriasis | 2002–2006 | 1 | 1 | – | 2 | |
| 4. | Jill Bakken | 2002 | 1 | – | – | 1 | |
| 4. | Vonetta Flowers | 2002 | 1 | – | – | 1 | |
| 4. | Anja Schneiderheinze-Stöckel | 2006 | 1 | – | – | 1 | |
| 4. | Lisa Buckwitz | 2018 | 1 | – | – | 1 | |
| 4. | Mariama Jamanka | 2018 | 1 | – | – | 1 | |
| 9. | Elana Meyers Elana Meyers-Taylor | 2010–2022 | – | 3 | 1 | 4 | |
| 10. | Ulrike Holzner | 2002 | – | 1 | – | 1 | |
| 10. | Valerie Fleming | 2006 | – | 1 | – | 1 | |
| 10. | Shauna Rohbock | 2006 | – | 1 | – | 1 | |
| 10. | Shelley-Ann Brown | 2010 | – | 1 | – | 1 | |
| 10. | Helen Upperton | 2010 | – | 1 | – | 1 | |
| 10. | Lauryn Williams | 2014 | – | 1 | – | 1 | |
| 10. | Lauren Gibbs | 2018 | – | 1 | – | 1 | |
| 17. | Susi Erdmann | 2002 | – | – | 1 | 1 | |
| 17. | Nicole Herschmann | 2002 | – | – | 1 | 1 | |
| 17. | Jennifer Isacco | 2006 | – | – | 1 | 1 | |
| 17. | Gerda Weissensteiner | 2006 | – | – | 1 | 1 | |
| 17. | Erin Pac | 2010 | – | – | 1 | 1 | |
| 17. | Aja Evans | 2014 | – | – | 1 | 1 | |
| 17. | Jamie Greubel | 2014 | – | – | 1 | 1 | |
| 17. | Phylicia George | 2018 | – | – | 1 | 1 | |
| 17. | Christine de Bruin | 2022 | – | – | 1 | 1 |
Klasyfikacja państw
Poniższa tabela przedstawia klasyfikację państw, które zdobyły przynajmniej jeden medal olimpijski w bobslejach. Pod uwagę wzięto wszystkie konkurencje jednocześnie – dwójki kobiet i mężczyzn, monoboby kobiet oraz czwórki mężczyzn.
| Miejsce | Państwo | Złoto | Srebro | Brąz | Razem |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | 15 | 10 | 9 | 34 | |
| 2. | 9 | 11 | 11 | 31 | |
| 3. | 8 | 9 | 10 | 27 | |
| 4. | 5 | 5 | 3 | 13 | |
| 5. | 5 | 2 | 3 | 10 | |
| 6. | 4 | 4 | 4 | 12 | |
| 7. | 1 | 2 | – | 3 | |
| 8. | 1 | 1 | 2 | 4 | |
| 9. | 1 | – | 2 | 3 | |
| 10. | – | 1 | 1 | 2 | |
| 10. | – | 1 | 1 | 2 | |
| 10. | – | 1 | 1 | 2 | |
| 13. | – | 1 | – | 1 | |
| 14. | – | – | 1 | 1 | |
| 14. | – | – | 1 | 1 |
Klasyfikacja państw według lat
W poniższej tabeli zestawiono państwa według liczby medali zdobytych w bobslejach podczas kolejnych edycji zimowych igrzysk olimpijskich. Przedstawiono sumę wszystkich medali (złotych, srebrnych i brązowych) we wszystkich konkurencjach łącznie.
| Państwo | '24 | '28 | '32 | '36 | '48 | '52 | '56 | '64 | '68 | '72 | '76 | '80 | '84 | '88 | '92 | '94 | '98 | '02 | '06 | '10 | '14 | '18 | '22 | suma |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| – | – | – | – | – | – | – | 1 | 1 | – | – | – | – | – | 1 | – | – | – | – | – | – | – | – | 3 | |
| 1 | – | – | – | 1 | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | 2 | |
| – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | 1 | – | – | – | – | – | – | 1 | |
| – | – | – | – | – | – | – | 1 | – | – | – | – | – | – | – | – | 1 | – | 1 | 3 | 1 | 2 | 1 | 10 | |
| – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | 1 | – | 1 | |
| – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | 1 | 1 | – | 1 | |
| – | 1 | 1 | – | – | 2 | – | – | 1 | 3 | 2 | – | – | – | 3 | 2 | 2 | 4 | 3 | 3 | – | 4 | 3 | 34 | |
| – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | 2 | 4 | 4 | 3 | – | – | – | – | – | – | – | – | – | 13 | |
| – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | 1 | 1 | – | – | – | 2 | |
| – | – | – | – | – | – | – | – | 1 | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | 1 | |
| 1 | – | 1 | 3 | 2 | 2 | 2 | – | 1 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 2 | 3 | 1 | 2 | 2 | – | 1 | – | – | 31 | |
| – | 2 | 4 | 2 | 3 | 2 | 1 | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | 3 | 1 | 2 | 4 | 1 | 2 | 27 | |
| 1 | – | – | 1 | – | – | – | 1 | – | – | – | – | – | – | – | – | 1 | – | – | – | – | – | – | 4 | |
| – | – | – | – | – | – | 3 | 3 | 2 | 1 | – | – | – | – | – | 1 | 1 | – | 1 | – | – | – | – | 12 | |
| – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | 1 | 2 | – | – | – | – | – | – | – | – | – | 3 | |
| Suma | 3 | 3 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 7 | 9 | 9 | 7 | 9 | 6 | 146 |
Klasyfikacja państw według konkurencji
W poniższej tabeli przedstawiono liczbę medali olimpijskich zdobytych przez poszczególne państwa w konkurencjach bobslejowych.
| Państwo | dwójki (m) | czwórki (m) | dwójki (k) | monobob (k) | Suma |
|---|---|---|---|---|---|
| – | 3 | – | – | 3 | |
| – | 2 | – | – | 2 | |
| – | 1 | – | – | 1 | |
| 3 | 2 | 4 | 1 | 10 | |
| – | 1 | – | – | 1 | |
| 1 | 1 | – | – | 2 | |
| 16 | 14 | 4 | – | 34 | |
| 7 | 6 | – | – | 13 | |
| 1 | 1 | – | – | 2 | |
| 1 | – | – | – | 1 | |
| 16 | 15 | – | – | 31 | |
| 7 | 12 | 6 | 2 | 27 | |
| 1 | 3 | – | – | 4 | |
| 7 | 4 | 1 | – | 12 | |
| 2 | 1 | – | – | 3 | |
| Suma | 62 | 66 | 15 | 3 | 146 |
Uwagi
- ↑ Pierwsze miejsce w zawodach i złoty medal olimpijski zdobyła początkowo dwójka rosyjska – Aleksandr Zubkow i Aleksiej Wojewoda. Po igrzyskach stwierdzono jednak, że obaj zawodnicy stosowali niedozwolone środki dopingujące, w efekcie czego zostali zdyskwalifikowani i utracili medale. Pierwsze miejsce pozostało nieobsadzone.
- ↑ Pierwsze miejsce w zawodach i złoty medal olimpijski zdobyła początkowo czwórka rosyjska – Aleksandr Zubkow, Aleksiej Wojewoda, Dmitrij Trunienkow i Aleksiej Niegodajło. Po igrzyskach stwierdzono jednak, że wszyscy czterej zawodnicy stosowali niedozwolone środki dopingujące, w efekcie czego zostali zdyskwalifikowani i utracili medale. Pierwsze miejsce pozostało nieobsadzone.
- ↑ Lata, w których dany zawodnik zdobywał medale olimpijskie w bobslejach.
- ↑ Lata, w których dana zawodniczka zdobywała medale olimpijskie w bobslejach.
Przypisy
- 1 2 Bobsleigh Men’s Four/Five Medalists. sports-reference.com. [dostęp 2017-08-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-12)]. (ang.).
- ↑ Everything You Need to Know About Bobsled. washingtonpost.com, 1997. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Squaw Valley 1960. olympic.org. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ US women grab first bobsleigh gold. bbc.co.uk, 20 lutego 2002. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- 1 2 3 4 IOC sanctions four Russian athletes as part of Oswald Commission findings. Międzynarodowy Komitet Olimpijski, 24 listopada 2017. [dostęp 2018-01-27]. (ang.).
- 1 2 3 4 Russian bobsledder banned over doping. France24, 18 grudnia 2017. [dostęp 2018-01-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-12-22)]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1932 at Lake Placid (usa) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1936 at Garmisch-Partenkirchen (ger) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1948 at St. Moritz (swi) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1952 at Oslo (nor) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1956 at Cortina d’Ampezzo (ita) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1964 at Innsbruck (aut) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1968 at Grenoble (fra) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1972 at Sapporo (jpn) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1976 at Innsbruck (aut) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1980 at Lake Placid (usa) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1984 at Sarajevo (yug) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1988 at Calgary (can) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1992 at Albertville (fra) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1994 at Lillehammer (nor) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1998 at Nagano (jpn) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 2002 at Salt Lake City (usa) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 2006 at Torino (ita) – Men: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh Two-Man – Heat 4 Official. vancouver2010.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Two-man Heat 4 – Bobsleigh – Sochi 2014 Olympics. sochi2014.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Olympic Sliding Centre – Bobsleigh – 2-man. Międzynarodowa Federacja Bobsleja i Toboganu, 19 lutego 2018. [dostęp 2018-02-20]. (ang.).
- ↑ Beijing 2022 – Bobsleigh – 2-man – Medallists. Olympics.com, 15 lutego 2022. [dostęp 2022-02-15]. (ang.).
- 1 2 IOC sanctions five Russian athletes and publishes first full decision as part of the Oswald Commission findings. Międzynarodowy Komitet Olimpijski, 27 listopada 2017. [dostęp 2018-01-27]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1924 at Chamonix (fra) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Belgium Bobsleigh at the 1924 Chamonix Winter Games. sports-reference.com. [dostęp 2017-08-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-11-05)]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1928 at St. Moritz (swi) – Men: 5-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1932 at Lake Placid (usa) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1936 at Garmisch-Partenkirchen (ger) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1948 at St. Moritz (swi) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1952 at Oslo (nor) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1956 at Cortina d’Ampezzo (ita) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1964 at Innsbruck (aut) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1968 at Grenoble (fra) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1972 at Sapporo (jpn) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1976 at Innsbruck (aut) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1980 at Lake Placid (usa) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1984 at Sarajevo (yug) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1988 at Calgary (can) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1992 at Albertville (fra) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1994 at Lillehammer (nor) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 1998 at Nagano (jpn) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 2002 at Salt Lake City (usa) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 2006 at Torino (ita) – Men: 4-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh Four-Man – Heat 4 Official. vancouver2010.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Four-man Heat 4 – Bobsleigh – Sochi 2014 Olympics. sochi2014.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh 4-man Medallists. Pyeongchang 2018 Olympic Winter Games, 25 lutego 2018. [dostęp 2018-02-25]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 2002 at Salt Lake City (usa) – Women: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh – Olympic Games 2006 at Torino (ita) – Women: 2-Man. sports123.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Bobsleigh Women’s – Heat 4 Official. vancouver2010.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Women’s Heat 4 – Bobsleigh – Sochi 2014 Olympics. sochi2014.com. [dostęp 2017-08-15]. (ang.).
- ↑ Olympic Sliding Centre – Bobsleigh – Women – Official Results. Międzynarodowa Federacja Bobsleja i Toboganu, 21 lutego 2018. [dostęp 2018-02-22]. (ang.).
- ↑ Jaclyn Diaz: U.S. women make monobob history at the 2022 Winter Olympics. NPR, 14 lutego 2022. [dostęp 2022-02-14]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Wyniki zawodów olimpijskich w bobslejach. sports-reference.com. [dostęp 2018-01-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-12-01)]. (ang.).