Noorduyn Norseman

Noorduyn Norseman

Noorduyn Norseman podczas lotu
Dane podstawowe
Państwo	Kanada
Producent	Noorduyn Aircraft Ltd.
Konstruktor	Robert B.C. Noorduyn
Typ	Samolot transportowy
Konstrukcja	Drewniana, część szkieletu metalowa
Załoga	1 osoba
Historia
Data oblotu	14 listopada 1935
Lata produkcji	1935-1959
Liczba egz.	904
Dane techniczne
Napęd	1 tłokowy Pratt & Whitney R-1340-AN1
Moc	1 x 600 KM (1 x 450 kW)
Wymiary
Rozpiętość	15,70 m
Długość	9,86 m
Wysokość	3,07 m
Powierzchnia nośna	30,20 m²
Masa
Własna	1923 kg
Startowa	3357 kg (3420 kg z pływakami)
Osiągi
Prędkość przelotowa	240 km/h
Prędkość minimalna	109 km/h
Prędkość wznoszenia	3,0 m/s
Pułap	5182 m
Zasięg	1500 km
Dane operacyjne

Noorduyn Norseman – kanadyjski jednosilnikowy samolot transportowy przeznaczony do pracy na nieutwardzonych pasach startowych. Samoloty Norseman są eksploatowane w 68 krajach na całym świecie. Ze względu na dużą odporność są używane w trudnych warunkach panujących na Antarktydzie i Arktyce.

Samolot został zaprojektowany przez Roberta B.C. Noorduyn, który posiadał duże doświadczenie z pracy dla Fokkera, Bellanca Aircraft Company i Pitcairn Aircraft Company. Celem było stworzenie jednopłatowca, który będzie umożliwiał swobodną eksploatację w trudnych kanadyjskich warunkach. Od samego początku miał on wymienne koła na narty lub pływaki. Budowa umożliwiała szybki załadunek i rozładunek towarów, oraz pozwalała na przewożenie pasażerów. Pierwszy oblot odbył się 14 listopada 1935. Jego produkcję uruchomiono w 1935 w fabryce Noorduyn Aircraft Ltd. Kolejne wersje różniły się od siebie silnikami, jednak do 1940 zdołano sprzedać jedynie 14 samolotów. Wybuch w 1939 II wojny światowej przyniósł duże zamówienia wojskowe. Samoloty służyły na wszystkich teatrach wojennych, jak również znalazły zastosowanie w rejonie Grenlandii i Alaski^[1].

Po wojnie prawa do produkcji samolotu nabyła firma Canadian Car and Foundry, która stworzyła jego cywilną wersję. Ostatni egzemplarz został dostarczony do klienta w dniu 19 stycznia 1959. Ogółem wyprodukowano 903 samoloty Norseman w wersjach Mk I - Mk V (plus jeden prototyp)^[2].

Norseman Mk I

Prototypowy samolot o numerze CF-AYO. Został sprzedany do Dominion Skyways Ltd. i rozbił się w 1952.

Norseman Mk II

Jeden samolot z mocniejszym silnikiem Pratt & Whitney R-1340 Wasp SC-1 o mocy 450 kW. Otrzymał numer CF-BAU.

Norseman Mk III

Wyprodukowano 3 samoloty o numerach CF-AZA, CF-AZS i CF-BAU.

Norseman Mk IV

W 1937 samolot otrzymał silnik Pratt & Whitney Wasp S3H-1. Wyprodukowano 12 egzemplarzy.

Norseman Mk IVW

Wojskowa wersja zmodyfikowana w 1939 dla potrzeb Royal Canadian Air Force. Wyprodukowano 38 egzemplarzy.

Norseman YC-64A

Wojskowa wersja zmodyfikowana dla potrzeb United States Army Air Forces, do pracy w Arktyce.

Norseman C-64A

Wojskowa wersja zmodyfikowana w 1942 dla USAAF, z dodatkowymi zbiornikami paliwa. Wyprodukowano 749 egzemplarzy. Później zmieniono nazwę na UC-64A.

Norseman JA-1

Trzy samoloty UC-64A dostosowane do potrzeb US Navy.

Norseman C-64B

Sześć wodnosamolotów używanych przez Korpus Inżynieryjny Armii Stanów Zjednoczonych.

Norseman Mk V

Cywilna wersja wojskowego samolotu Norseman MK IV, produkowana po wojnie.

Norseman Mk VI

Wojskowa wersja dla potrzeb Royal Canadian Air Force. Zamówienie anulowano.

Norseman Mk VII

Wersja z nowym silnikiem, wzmocnionym skrzydłem i kadłubem. Nie weszła do produkcji.