Ryczywół (województwo wielkopolskie)

Ryczywół
wieś
Kościół św. Mikołaja
Państwo	Polska
Województwo	wielkopolskie
Powiat	obornicki
Gmina	Ryczywół
Liczba ludności (2006)	2000
Strefa numeracyjna	67
Kod pocztowy	64-630^[1]
Tablice rejestracyjne	POB
SIMC	0529440
Położenie na mapie gminy Ryczywół
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Położenie na mapie powiatu obornickiego
52°48′46″N 16°49′46″E/52,812778 16,829444^[2]
Strona internetowa

Ryczywół – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Ryczywół. Miejscowość jest siedzibą gminy Ryczywół.

Ryczywół uzyskał lokację miejską przed 1426 rokiem, zdegradowany w 1934 roku^[3]. Prywatne miasto szlacheckie położone było w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego^[4].

Historia

9 sierpnia 1426 król Władysław II Jagiełło odnawia przywilej lokacyjny dla miasta Nowy Ostrów, które w 1429 roku po raz pierwszy występuje w źródłach jako Ryczywół. Z czasem nazwa Ryczywół całkowicie wyparła nazwę Nowy Ostrów. Nie znamy daty pierwotnej lokacji miasta.
W czasie wojny trzynastoletniej Ryczywół wystawił w 1458 roku 2 pieszych na odsiecz oblężonej polskiej załogi Zamku w Malborku^[5].
W połowie XVII wieku miasto zniszczyli Szwedzi
Od 1793 roku w zaborze pruskim.
Od 1807 roku w Księstwie Warszawskim.
Od 1815 roku w Prusach, pod niemiecką nazwą Lopischewo zu Ritschenwalde.
6 stycznia 1919 roku Ryczywół został wyzwolony spod okupacji niemieckiej przez żołnierzy polskich
16 sierpnia 1931 roku doszło w Ryczywole do starcia między działaczami oraz sympatykami Obozu Wielkiej Polski a policją, dwóch funkcjonariuszy i trzech narodowców zostało rannych.^[6]
Ryczywół utracił prawa miejskie w 1934 roku.
Podczas II wojny światowej, w styczniu 1945 roku miejscowość została zajęta przez Armię Czerwoną.
W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie pilskim.

Zabytki

Kościół św. Mikołaja w Ryczywole, ul. ks. Stepczyńskiego
Kościół ewangelicki w Ryczywole, ul. Czarnkowska

Ludzie związani z Ryczywołem ‎

Zobacz też

Kościoły i Związki Wyznaniowe

Kościół rzymskokatolicki – Parafia św. Mikołaja w Ryczywole, ul. ks. Stepczyńskiego 1
Świecki Ruch Misyjny „Epifania” – Zbór w Ryczywole, ul. Kolejowa 9

Przypisy

↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1128 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 119133
↑ Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 66–67.
↑ Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 55.
↑ Kodex dyplomatyczny Wielkiej Polski; Codex diplomaticus Majoris Poloniae zawierający bulle papieżów, nadania książąt, przywileje miast, klasztorów i wsi, wraz z innemi podobnéj treści dyplomatami, tyczącemi się historyi téj prowincyi od roku 1136 do roku 1597; zebrany z materyałow przez Kaźmierza Raczyńskiego byłego Generała W. Polskiego i Marszałka nadwornego koronnego przysposobionych; wydany przez Edwarda Raczyńskiego, Poznań 1840, s. 181.
↑ BartoszB. Tomczak BartoszB., 1.4. Placówka Obozu Wielkiej Polski w Ryczywole, [w:] GrzegorzG. Ćwik (red.), Obóz narodowy w powiecie obornickim w latach 1926-1939, t. 10, Biblioteka Szturmu, 2021, s. 99-100, ISBN 978-83-955051-8-8 .

Linki zewnętrzne

Ryczywół 3 (1), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. X: Rukszenice – Sochaczew, Warszawa 1889, s. 82 .

Gmina Ryczywół

Siedziba gminy: Ryczywół

Wsie	Boruchowo Chlebowo Dąbrówka Ludomska Drzonek Gorzewko Gorzewo Gościejewko Krężoły Lipa Lipa Nowa Ludomicko Ludomki Ludomy Łaszczewiec Łopiszewo Ninino Piotrowo Połajewice Radom Ryczywół Skrzetusz Tłukawy Trzy Góry Wiardunki Zawady
Osady	Chmielewo Gościejewo Leśne Igrzyna Lipa-Bagna Lipa-Wojciechowo Orłowo
Osada leśna	Ludomy-Leśniczówka
Część wsi	Smolarz

Powiat obornicki (1919–1975)

Siedziba powiatu – Oborniki

Przynależność wojewódzka	woj. poznańskie (II RP) (1919–39) woj. poznańskie (1945–75)
Miasta (1919–75)	Murowana Goślina Oborniki Rogoźno Ryczywół (do 1934)
Gminy wiejskie zbiorowe (1934–54 i 1973–75)	Murowana Goślina Oborniki (od 1973) Oborniki-Południe (do 1954) Oborniki-Północ (do 1954) Rogoźno Ryczywół
Gromady (1954–72)	Białężyn (1954–59) Boduszewo (1954–59) Gościejewo (1954–59) Kiszewo (1954–71) Ludomy (1954–71) Murowana Goślina (1954–72) Nieczajna (1954–72) Nowołoskoniec (1954–59) Oborniki-Południe (1960–72) Oborniki-Północ (1960–72) Ocieszyn (1954–59) Pamiątkowo (1954 →) Parkowo (1954–72) Popówko (1954–72) Potrzanowo (1954–55 →) Rogoźno (1960–72) Rożnowo (1954–59) Ryczywół (1954–72) Skrzetusz (1954–59) Studzieniec (1954–59) Uścikowo (1954–59) Wojnowo (1954–59)

Miasta i miasteczka zdegradowane reformą gminną z 1933–1934

Legenda: (1) w nawiasach podano okres praw miejskich / praw miasteczka / praw osiedla; (2) wytłuszczono miasta/osiedla trwale restytuowane; (3) tekstem prostym opisano miasta nierestytuowane, miasta restytuowane przejściowo (ponownie zdegradowane) oraz miasta niesamodzielne, włączone do innych miast; (4) ^OTP – osiedle typu miejskiego; (5) zastosowane nazewnictwo oddaje formy obecne, mogące się różnić od nazw/pisowni historycznych.

Gminy miejskie	Bnin (1395–1934) Boćki (1509–1934) Brzostek (1367–1934, od 2009) Budzyń (1458–1934, od 2021) Ciężkowice (1348–1934, od 2000) Czarny Dunajec (1879–1896, 1925–1934, od 2023) Dobrzyca (1440–1934, od 2014) Gąsawa (1388–1934, od 2024) Gębice (1425–1934) Jagielnica (1518–1934) Jaraczewo (1519–1934, od 2016) Jazłowiec (1519–1934) Kopanica (1450–1934) Lanckorona (1366–1934) Łohiszyn (1570–1934, od 1959^OTP) Mielnik (1440–1934) Mieścisko (1474–1934, od 2024) Narew (1529–1934) Niżankowice (1431–1934, od 1940^OTP) Nowe Miasto nad Wartą (1283–1934) Nowy Dwór (1578–1934) Nowy Wiśnicz (1616–1934, od 1994) Obrzycko (1458–1934, od 1990) Odelsk (1546–1934) Piaski (1775–1934) Powidz (1243–1934) Rogowo (1380–1580, 1672–1934) Rostarzewo (1752–1934) Rychtal (1294–1934, od 2024) Ryczywół (1426–1934) Rynarzewo (1299–1934) Stara Sól (1557–1934, od 1940^OTP) Szereszów (1569–1934, od 1940^OTP) Święciechowa (1277–1934) Ulanów (1616–1934, 1941–1945, od 1958) Uście Solne (1616–1934) Władysławów (1727–1870, 1919–1934) Wojnicz (1369–1934, od 2007) Zaniemyśl (1742–1934, 1940–1948, od 2025)
Gminy wiejskie z prawami miejskimi	Bircza (1464–1934, od 2024) Bukowsko (1720–1934) Dubiecko (1407–1934, od 2021) Dynów (1436–1934, od 1946) Jaćmierz (1437–1934) Jaśliska (1407–1934) Jezierzany (?–1934) Mrzygłód (1431–1934) Nowe Miasto Przemyskie (1463–1934) Nowotaniec (1444–1934) Osiek Jasielski (1363–1934) Rybotycze (1600–1934) Sołotwina (?–1934, od 1940^OTP) Zarszyn (1395–1934)
Gminy wiejskie z prawami miasteczka	Alwernia (1778–1934, od 1993) Babice nad Sanem (1484–1934) Baligród (1634–1934) Białobożnica (1910–1934) Biały Kamień (1493–1934) Bilcze Złote (1896–1934) Bobowa (1399–1934, od 2009) Brzozdowce (1526–1934) Bukaczowce (1489–1934, od 1940^OTP) Chocimierz (1444–1934) Chołojów (1650–1934) Czchów (1355–1934, od 2000) Czernelica (1575–1934, od 1940^OTP) Czudec (1427–1934) Dębowiec (1349–1934) Dobrotwór (1472–1934, od 1959^OTP) Dunajów (1424–1934) Dźwinogród (1784–1934) Felsztyn (1380–1934) Firlejów (1570–1934) Fredropol (1720–1934) Frysztak (1366–1934) Gołogóry (1469–1934) Gródek (1453–1934) Gwoździec (1540–1934, od 1940^OTP) Hussaków (1525–1934) Jabłonów (1602–1934, od 1940^OTP) Janów (1590–1934) Jasienica Rosielna (1727, 1857–1934) Jawornik Polski (1472–1934, od 2024) Jedlicze (1768–1934, 1959–1966^OTP, od 1967) Jezierna (1542–1934) Jezupol (1591–1934, od 1940^OTP) Jodłowa (1765–1934) Kamionka Wielka (1784–1934) Knihynicze (1563–1934) Kołaczyce (1358–1934, od 2010) Konkolniki (1880–1934) Korczyna (1516–1934) Kozłów (1577–1934, od 1961^OTP) Krasiczyn (1620–1934) Krościenko (1348–1934, 1973–1982) Krukienice (1490–1934) Krystynopol (1695–1934, od 1951) Krzywcza (1398–1934) Krzywcze Górne (?–1934) Kudryńce (1518–1934) Kukizów (1538–1934) Kułaczkowce (?–1934) Laszki Murowane (1560–1934) Leszniów (1471–1934) Lipnica Murowana (1326–1934) Lipsko (1620–1934) Lubycza Królewska (1764–1934, od 2016) Lutowiska (1742–1934) Łysiec (1652–1934, od 1940^OTP) Magierów (1595–1934, od 1940^OTP) Majdan Królewski (1763–1934) Marjampol (1670–1934) Markopol (1628–1934) Milówka (1818–1934) Narajów (1592–1934) Narol (1672–1934, od 1996) Nawaria (1578–1934) Niebylec (1581–1934) Niżniów (1508–1934) Obertyn (?–1934) Oleszyce (1578–1934, od 1989) Pistyń (1756–1934) Płazów (1614–1934) Podgrodzie (?–1934) Podkamień Cetnerowski (1441–1934, od 1940^OTP) Podkamień Jabłonowski (1515–1934) Potok Złoty (1601–1934, od 1984^OTP) Potylicz (1498–1934) Probużna (1785–1934) Pruchnik (1436–1934, od 2011) Przecław (1419–1934, od 2010) Radomyśl nad Sanem (1556–1934) Ryglice (1760, 1843–1934, od 2001) Rzochów (1386–1934) Sokołów (1879–1934) Sokołówka (1685–1934) Stanisławczyk (1626–1934) Stojanów (1547–1934) Stratyn (1671–1934) Strusów (1434–1934) Strzeliska Nowe (1513–1934) Szczucin (1745–1934, od 2009) Szczurowice (1648–1934) Świrz (1427–1934) Tarnoruda (1578–1934) Tartaków (1685–1934) Toporów (1450–1934) Touste (1720–1934) Tylicz (1363–1934) Tymbark (1353–1934) Tyrawa Wołoska (1707–1934) Ułaszkowce (1701–1934) Uście Biskupie (1498–1934) Uście Ruskie (1739–1934) Uście Zielone (1548–1934) Uścieczko (1661–1934) Waręż (1538–1934) Wielkie Oczy (1671–1934) Wielopole Skrzyńskie (1328–1934) Witków Nowy (?–1934) Wojniłów (1552–1934, od 1960^OTP) Zakliczyn (1557–1934, od 2006) Zarudzie (1784–1934) Zbyszyce (1784–1934) Żmigród Nowy (1373–1934) Żołynia (1740–1934)

Źródła: Dz.U. z 1933 r. nr 35, poz. 294, Dz.U. z 1934 r. nr 48, poz. 422, Dz.U. z 1934 r. nr 48, poz. 420, Dymitrow M., 2015, Pojęcie miejskości w świetle reformy gminnej w Polsce międzywojennej, [in] Krzysztofik R., Dymitrow M. (Eds), Degraded and restituted towns in Poland: Origins, development, problems / Miasta zdegradowane i restytuowane w Polsce. Geneza, rozwój, problemy, University of Gothenburg, Gothenburg, s. 61–63 / 65–115.