Smiełyj (1902)

Niszczyciel został wcielony do służby w Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego po zakończeniu prób odbiorczych prowadzonych pod koniec 1902 roku, pod nazwą „Smiełyj”, natomiast formalnie odebrany został 2^?/15 września 1903 roku^[8][21][e]. Wraz z innymi niszczycielami tego typu bazował w Port Artur, początkowo przydzielony do Flotylli Syberyjskiej, która po wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej weszła w skład I Eskadry Oceanu Spokojnego^[f]. W momencie wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej jednostka wchodziła w skład 2 oddziału niszczycieli^[g], grupującego okręty typu Sokoł^[22]. Po otwierającym wojnę nocnym ataku torpedowym niszczycieli japońskich, po północy 27 stycznia^?/9 lutego 1904 niszczyciele rosyjskie, w tym „Smiełyj”, poszukiwały bezskutecznie okrętów japońskich, po czym wzięły udział w dziennej bitwie morskiej pod Port Artur, ale nie zostały ostatecznie użyte do ataku torpedowego, mimo takiego zamiaru, ani nie uczestniczyły w walce artyleryjskiej^[23][24]. W nocy z 29 na 30 stycznia^?/12 lutego „Smiełyj” wraz z pięcioma innymi niszczycielami i krążownikiem „Bojarin” został wysłany na rekonesans do Zatoki Talien, zakończony utratą krążownika, który wszedł na minę^[25]. 10^?/23 lutego 1904 „Smiełyj” i „Sierdityj” wraz z kanonierką torpedową „Gajdamak” zabezpieczały postawienie u wejścia do Zatoki Dziesięciu Okrętów składającej się z 20 min zagrody minowej przez stawiacz min „Amur”^[26]. W nocy z 24 na 25 lutego^?/9 marca roku „Smiełyj” wraz z siostrzanym „Rastoropnym” wyszły w morze z zadaniem rozpoznania wód na południe od Laotieszanu^[27]. Wieczorem 26 lutego^?/10 marca okręt uczestniczył w wyjściu głównych sił eskadry portarturskiej z bazy (pięć pancerników, cztery krążowniki, dwa krążowniki torpedowe i siedem niszczycieli), które nie napotkawszy przeciwnika przeprowadziły ćwiczenia taktyczne i powróciły do portu^[28]. Ogółem podczas pierwszego miesiąca wojny, do końca lutego (starego stylu), „Smiełyj” 17 razy wychodził bojowo w morze i 11 razy patrolował, przeważnie nocami^[23][29].

13^?/26 marca „Smiełyj” wraz z 10 innymi niszczycielami ochraniał główne siły I Eskadry (pięć pancerników, cztery krążowniki i dwa krążowniki torpedowe), które wyszły na wody na południe od głównej bazy w celu przeprowadzenia ćwiczeń i kontroli żeglugi^[30]. Wieczorem 30 marca^?/12 kwietnia niszczyciele „Smiełyj”, „Bojewoj”, „Biesszumnyj”, „Wynosliwyj”, „Grozowoj”, „Storożewoj”, „Rastoropnyj” i „Strasznyj” wyszły z misją rozpoznawczą w rejon Wysp Elliota, która zakończyła się utratą „Strasznego”, zatopionego przez japońskie niszczyciele^[31][32]. Płynący razem ze „Strasznym” „Smiełyj” nie mógł udzielić pomocy tonącemu okrętowi z powodu silnego ostrzału przeciwnika, udał się więc na redę Port Artur i zameldował o bitwie^[31]. Następnie niszczyciele dołączyły do wychodzącego w morze zespołu z pancernikiem „Pietropawłowsk” z dowódcą I Eskadry admirałem Stiepanem Makarowem na pokładzie, który wkrótce zatonął z większością załogi na postawionej przez Japończyków minie^[33][34]. Ogółem w marcu (starego stylu) „Smiełyj” 11 razy wychodził w morze na zadania bojowe i trzy razy patrolował, natomiast w kwietniu tylko dwa razy wychodził w morze, ale 11 razy patrolował, przeważnie w nocy^[29]. Po południu 1^?/14 maja „Smiełyj” wraz z pięcioma innymi niszczycielami osłaniał stawiacz min „Amur”, który postawił zagrodę w odległości 11 Mm od lądu na wysokości Złotej Góry^[35]. Następnego dnia na postawione przez „Amur” miny weszły japońskie okręty, co zakończyło się utratą pancerników „Hatsuse” i „Yashima”^[36]. 13^?/26 maja „Smiełyj” znalazł się w zespole 10 niszczycieli wysłanych przez kontradmirała Witgefta do Zatoki Kinchou w celu ataku na japońskie kanonierki operujące tam po bitwie pod Kinchou, jednak nie doszło do spotkania, a podczas wypadu utracony został niszczyciel „Wnimatielnyj”, który wszedł na skały^[37].

W nocy z 27 na 28 maja^?/10 czerwca niszczyciel (wraz z siostrzanymi okrętami „Rieszytielnyj”, „Skoryj” i „Strojnyj”) wziął udział w nierozstrzygniętej bitwie z japońskimi niszczycielami z 2 dywizjonu pod Port Artur^[38]. Kolejnej nocy na 29 maja^?/11 czerwca, podczas wyjścia z zespołem ośmiu niszczycieli, po godz. 1:30 „Rieszytielnyj” zderzył się ze „Smiełym”, uderzając go w burtę w części rufowej; mimo odniesionych uszkodzeń oba niszczyciele powróciły bezpiecznie do bazy^[39][38]. W maju (starego stylu) „Smiełyj” ogółem aż 15 razy wychodził w morze i trzy razy patrolował^[29]. Po krótkim remoncie, „Smiełyj” wyszedł w morze kolejny raz 13^?/26 czerwca, po czym w tym miesiącu jeszcze pięć razy wyszedł w morze i pięć razy patrolował w zatoce Tahe^[29]. 9 lipca^?/22 lipca „Smiełyj” i „Strojnyj” dokonały kontroli przewożonego ładunku na płynącym na wodach Zatoki Gołębiej niemieckim statku „Chifu”^[40]. 5 sierpnia^?/18 sierpnia „Smiełyj” wraz z sześcioma innymi niszczycielami wyszedł do Zatoki Gołębiej (chiń. Jiuwan) na spotkanie transportującego żywność francuskiego statku SS „Georges”, eskortując go w drodze do Port Artur^[41]. 10 sierpnia^?/23 sierpnia „Smiełyj” wszedł w skład zespołu okrętów rosyjskich (pancernik „Siewastopol” i osiem innych niszczycieli), który w Zatoce Tahe dokonał ostrzału japońskich baterii dział kalibru 76 mm i starł się z krążownikami pancernymi „Kasuga” i „Nisshin”^[42][43].

11 października „Smiełyj” wszedł w skład liczącego dziewięć niszczycieli zespołu, który udał się do Zatoki Lunwantan w celu postawienia zagrody minowej (niszczyciele „Sierdityj” i „Strojnyj” postawiły łącznie 20 min, w tym dziewięć atrap)^[44][45]. 9^?/22 listopada „Smiełyj”, „Skoryj”, „Statnyj”, „Storożewoj” i „Włastnyj” wyszły w morze na poszukiwania płynącego do Port Artur z ładunkiem żywności niemieckiego statku „Veteran”. Misja okazała się bezowocna, gdyż „Veteran” został trzy dni wcześniej przechwycony przez japońskie awizo „Tatsuta”^[46]. Od 26 listopada^?/9 grudnia do 3^?/16 grudnia „Smiełyj” wraz z ostatnimi sześcioma sprawnymi niszczycielami uczestniczył w obronie ostatniego pozostałego w Port Artur pancernika „Siewastopol” na redzie przed japońskimi atakami torpedowymi^[47][h]. Między innymi w nocy na 2^?/15 grudnia uczestniczył w stoczonej z japońskimi torpedowcami bitwie w obronie pancernika, zakończonej zatopieniem torpedowca nr 42^[48]. Przed upadkiem Porta Artura, w nocy z 19 na 20 grudnia 1904^?/2 stycznia 1905 roku „Smiełyj” z pięcioma niszczycielami wymknął się z oblężonej twierdzy i dopłynął wieczorem 2 stycznia wraz z „Bojkim” do niemieckiego portu w Chinach Tsingtau, gdzie został po dwóch dniach internowany^[49][50].

W listopadzie 1905 roku, po zakończeniu działań wojennych, niszczyciel został zwrócony Rosji i przypłynął do Władywostoku, wchodząc w skład Flotylli Syberyjskiej^[14] [51]. Podczas rewolucji 1905–1907, 4^?/17 października 1907 roku okręt uczestniczył w ostrzeliwaniu zrewoltowanego siostrzanego niszczyciela „Skoryj”, prowadzącego do jego uszkodzenia i wyrzucenia na brzeg^[52]. W 1910 roku niszczyciel trafił na remont stoczniowy^[53]. W 1912 roku dokonano modernizacji uzbrojenia jednostki: zdemontowano wszystkie działa kal. 47 mm, instalując w zamian drugą armatę kal. 75 mm (usytuowaną w pobliżu rufy) i dwa pojedyncze karabiny maszynowe kal. 7,62 mm; według części źródeł zamieniono też dwie wyrzutnie torped kal. 381 mm na wyrzutnie kal. 450 mm^[14] [i]. Prócz tego okręt mógł przenosić 10 min^[14] [5].

Podczas I wojny światowej bazował nadal we Władywostoku, nie biorąc udziału w działaniach bojowych^[2]. W tym czasie przestarzały niszczyciel osiągał prędkość 22–24 węzły^[14] . W trakcie wojny domowej okręt został 30 czerwca 1918 roku zdobyty we Władywostoku przez Japończyków podczas interwencji syberyjskiej, a następnie jego mechanizmy zostały uszkodzone przez wycofujących się Białych w październiku 1922 roku^[2][14] . Przejęty przez Armię Czerwoną niszczyciel został przeznaczony do złomowania w maju 1923 roku^[29][2].