Bełchatów

Bełchatów
miasto i gmina
Ilustracja
Plac Gabriela Narutowicza w Bełchatowie
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 łódzkie

Powiat

bełchatowski

Data założenia

XIV wiek

Prawa miejskie

1737–1870, 1925

Prezydent

Patryk Marjan

Powierzchnia

34,64 km²

Populacja (31.12.2023)
• liczba ludności
• gęstość


52 331[1]
1510,7 os./km²

Strefa numeracyjna

(+48) 44

Kod pocztowy

97-400

Tablice rejestracyjne

EBE

Położenie na mapie powiatu bełchatowskiego
Mapa konturowa powiatu bełchatowskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Bełchatów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Bełchatów”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Bełchatów”
Ziemia51°21′49″N 19°21′44″E/51,363611 19,362222
TERC (TERYT)

1001011

SIMC

0967647

Hasło promocyjne: Bełchatów – Tylko dobre re: akcje
Urząd miejski
ul. Kościuszki 1
97-400 Bełchatów
Strona internetowa
BIP

Bełchatów – miasto powiatowe w województwie łódzkim, siedziba powiatu bełchatowskiego. Położone na Wzniesieniach Południowomazowieckich, w mezoregionie Wysoczyzna Bełchatowska nad rzeką Rakówką, ok. 50 km na południe od Łodzi i ok. 25 km na zachód od Piotrkowa Trybunalskiego.

Bełchatów znajduje się w historycznej ziemi sieradzkiej[2]. W XVI w. był położony w powiecie piotrkowskim województwa sieradzkiego[3]. Uzyskał lokację miejską w 1737 roku, zdegradowany w 1870 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1925 roku[4]. Miasto prywatne Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie piotrkowskim, obwodzie piotrkowskim województwa kaliskiego[5]. Bełchatów należy do Związku Miast Polskich. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa piotrkowskiego.

31 grudnia 2023 roku miasto liczyło 52 331 mieszkańców[1] i było szóstym pod względem liczby ludności miastem w województwie łódzkim.

Toponimia

Bełchatów jest nazwą dzierżawczą utworzoną od staropolskiego imienia Bełchat (bełch – wir wodny), założyciela i właściciela osady. Nazwa Belchatow pierwszy raz wzmiankowana w źródłach historycznych w 1391[6].

Geografia

Bełchatów jest położony w środkowej Polsce na południe od Łodzi na Wysoczyźnie Bełchatowskiej, nad Rakówką (prawy dopływ Widawki).

Zieleń miejska i obiekty rekreacji

Na obszarze Bełchatowa powstało wiele parków, zieleńców oraz miejsc codziennego wypoczynku i rekreacji. Istnieje 6 parków w tym jeden zabytkowy, 6 skwerów, 15 siłowni zewnętrznych, skatepark, pumptrack, 12 kompleksów boisk zewnętrznych i 41 placów zabaw. Ponadto na terenie miasta istnieje kilka tężni solankowych.

Hydrologia

Przez miasto przepływa Rakówka (prawy dopływ Widawki), a także cztery cieki. Do Rakówki dopływają dwie rzeczki, jedna struga i jeden strumień:

  • ciek A – niewielka rzeczka; bieg zaczyna między Myszakami a Dobrzelowem, dalej w stronę ulicy Józefa Piłsudskiego, przecina ulice Pabianicką, by tuż za mostem, skręcając w lewo przed mostem Aleja Włókniarzy, dojść do Rakówki,
  • ciek B – niewielka rzeczka dopływająca do Rakówki między osiedlem Okrzei a osiedlem Słoneczne tuż przy skwerze Z.O.S.I.A i ulicy Tęczowej. Kieruje się od wsi Dobiecin poprzez osiedle Politanice tuż przy ulicy Stanisława Staszica. Do cieku B dołączają dwa cieki, dalej kieruje wzdłuż skweru, aż do Rakówki,
  • ciek C – niewielki strumień dopływający od Zdzieszulic dopływa do rzeki tuż niedaleko strefy przemysłowej znajdującej się przy ulicy Przemysłowej,
  • ciek D – niewielka struga, która zaczyna swój bieg tuż pod torami przy osiedlu Przytorze, dalej kieruje się w stronę ulicy Wojska Polskiego, gdzie wzdłuż ogrodzeń dochodzi do Rakówki.

Na terenie miasta istnieją stawy, oczka i niewielkie zbiorniki wodne. Do nich zalicza się niewielki staw na osiedlu Budowlanych przy Dworku Olszewskich, zaś po drugiej stronie parku, za ulicą Mielczarskiego, jest skwer z naturalnym oczkiem wodnym. Na osiedlu Lipy znajduje się Uroczysko Ługi z dwoma stawami; w mieście znajdują się też niewielkie zbiorniki wodne.

Miasto jest narażone na miejscowe podtopienia. Bełchatów doświadczył kilka razy poważnych podtopień, takich jak w 2010 r. W mieście istnieje kilka stref miejscowych podtopień podzielonych na szesnaście stref podtopień.

Struktura powierzchni

Według danych z 1 stycznia 2010 r. powierzchnia miasta wynosiła 34,64 km²[7]. Miasto stanowi 3,58% powierzchni powiatu bełchatowskiego.

Według danych z roku 2007 Bełchatów ma obszar 34,64 km², w tym: użytki rolne: 51%, użytki leśne: 15%[7].

Samorząd

  • Prezydent: Patryk Marjan[8]
  • Wiceprezydenci: Wojciech Piasecki[9], Agnieszka Ludwiczak-Maszewska[10]
  • Sekretarz Miasta: Artur Kurzeja[11]
  • Skarbnik Miasta: Anna Graczyk[12]
  • Przewodniczący Rady Miasta: Monika Selerowicz[13]

Rada Miasta

Ugrupowanie Kadencja 2002–2006[14] Kadencja 2006–2010[15] Kadencja 2010–2014[16] Kadencja 2014–2018[17] Kadencja 2018–2024[18] Kadencja 2024-2029[19][20][21][22]
Samoobrona  4 – – – – –
Sojusz Lewicy Demokratycznej 9 (SLD-UP) 4 (LiD) 3 – – –
Plus 7 4 8 6 5 1
Porozumienie Platforma Sprawiedliwości 3 – – – – –
Prawo i Sprawiedliwość – 7 4 14 9 7
Platforma Obywatelska – 4 4 – – –
Stowarzyszenie Ziemia Bełchatowska – 4 4 2[23] 3 –
KWW Waldemara Płomińskiego – – – 1 – –
KKW Koalicja Obywatelska[a] – – – – 4 9
KWW Marioli Czechowskiej – – – – 2 1
KWW Bełchatowianie – – – – – 5

Podział administracyjny

Pierwsze osiedla powstawały w latach 60. XX wieku, kolejne zaczynały powstawać w czasie najdynamiczniejszego wzrostu populacji miasta, równocześnie z Kopalnią Węgla Brunatnego „Bełchatów” i Elektrownią Bełchatów w latach 70. i 80. Głównym wykonawcą bloków mieszkalnych było nieistniejące obecnie Wieluńskie Przedsiębiorstwo Budowlane (tzw. „wieluński BeP”) z Wielunia. Do dzielnic Bełchatowa zalicza się: Grocholice, Bełchatówek i Dobrzelów.


Demografia

Dane z 31 grudnia 2023[1]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 52 331 100 27 161 51,90 25 170 48,10

Wykres liczby ludności miasta Bełchatowa na przestrzeni 2 ostatnich stuleci:

Największą populację Bełchatów odnotował w 2002 r. – według danych GUS 63 208 mieszkańców[24]

  • Piramida wieku mieszkańców Bełchatowa w 2020 roku[25]:


Historia

Do XVIII wieku Bełchatów był niewielką miejscowością w pobliżu średniowiecznego miasta Grocholice (obecnie dzielnicy Bełchatowa). Rozwinął się w połowie XVIII wieku po otrzymaniu praw miejskich, a od początku XIX wieku był ośrodkiem przemysłu tkackiego, jednak liczba jego ludności nie przekraczała kilku tysięcy osób. W 1918 roku Bełchatów wrócił w granice państwa polskiego. W 1939 roku, po agresji III Rzeszy na Polskę znalazł się pod niemiecką okupacją i został włączony do tzw. Generalnego Gubernatorstwa. Koniec władzy reżimu III Rzeszy w Bełchatowie nastąpił wraz z jego zdobyciem 19 stycznia 1945 roku przez żołnierzy 10 Gwardyjskiego Korpusu Pancernegoi 13 Armii 1 Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej[26].

Gwałtowny rozwój miasta nastąpił po 1975 roku, gdy podjęto decyzję o budowie Zespołu Górniczo–Energetycznego „Bełchatów” wraz z osiedlami mieszkalnymi, usługami i linią kolejową.

Rozwój terytorialny miasta

  • 1925 – dołączenie do Bełchatowa wsi Olsztyn (teren dzisiejszego osiedla Olsztyńskiego), Zamoście (część ul. Witolda Pileckiego od mostu, część ul. Lipowej do ul. Włókniarzy, część ul. Wojska Polskiego do ul. Edwardów) i Lipy (okolice dzisiejszej ul. Lipowej).
  • 1933 – przyłączenie do Bełchatowa wsi Czapliniec (okolice dzisiejszej ulicy Czaplinieckiej).
  • 1977 – do Bełchatowa włączono Grocholice (aktualnie najstarsza dzielnica miasta), Politanice, część Dobrzelowa i Domiechowic.

Architektura

Dwór Olszewskich

Zabytki

Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisane są obiekty:

Gospodarka

Kopalnia węgla brunatnego i elektrownia w Bełchatowie

Niedaleko od miasta (10 km) znajduje się największe w Polsce zagłębie paliwowo-energetyczne, w skład którego wchodzą Kopalnia Węgla Brunatnego „Bełchatów” oraz Elektrownia Bełchatów. Bełchatów jest jednym z dwóch najważniejszych miast PBOP. Na obrzeżach miasta znajdują się również zakłady firm DS Smith[28] i Humax[29].

8 maja 2013 w Bełchatowie oddano do użytku nową siedzibę koncernu PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Obiekt został wybudowany kosztem ok. 50 mln zł, na osiedlu Binków przy ul. Węglowej 5. Jego architektura nawiązuje do wyglądu przekroju kabla energetycznego. Jest jednym z największych i najnowocześniejszych budynków biurowych w Bełchatowie.

Siedziba koncernu PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A w Bełchatowie ul. Węglowa 5


Transport

Przez Bełchatów biegną ważne szlaki komunikacyjne: Kielce – Wrocław, Wrocław – Lublin, droga krajowa oraz drogi wojewódzkie. Projektowane autostrady znajdą się również blisko miasta. Przez Bełchatów prowadzi 37,8 km dróg krajowych i wojewódzkich oraz 85 km dróg miejskich i osiedlowych.

Drogi prowadzące przez Bełchatów:

Przez Bełchatów przebiega linia kolejowa z Rogowca (kopalni i elektrowni „Bełchatów”) do Piotrkowa Trybunalskiego (obecnie tylko ruch towarowy). Od stycznia 1987 do kwietnia 2000[30] Bełchatów posiadał pasażerskie połączenie kolejowe z Piotrkowem Trybunalskim. W 2022 roku podpisano umowę na budowę drugiej, wschodniej obwodnicy miasta[31].

Usługi komunikacyjne świadczy Miejski Zakład Komunikacji w Bełchatowie, który dysponuje 25 autobusami pasażerskimi, w tym jednym wycieczkowym (dane z 1995 r.). Od 1 lipca 2015 komunikacja miejska w Bełchatowie jest bezpłatna[32]. Z dworca funkcjonują połączenia PKS, dzięki którym z Bełchatowa można dotrzeć bezpośrednio m.in. do Warszawy, Lublina, Wrocławia, Kudowy-Zdroju, Kłodzka, Częstochowy, Łodzi, Sieradza, Radomia, Kalisza, Kielc, Krakowa i Szklarskiej Poręby.

4 czerwca 2007 przy Szpitalu Wojewódzkim im. Jana Pawła II otworzono lądowisko sanitarne.

Turystyka

Około 10 km na południe od centrum Bełchatowa, przy sztucznym zbiorniku wodnym znajdują się dwa ośrodki sportowo-rekreacyjne, popularne w okresie letnim: Ośrodek „Słok” (właściciel Elektrownia Bełchatów) i Ośrodek „Wawrzkowizna” (właściciel Kopalnia Węgla Brunatnego „Bełchatów”). Każdy z ośrodków posiada własną bazę noclegową (hotele, domki, kwatery), a także szereg atrakcji, m.in.: stadninę koni, rowery wodne, żaglówki, kajaki, boiska sportowe, kąpielisko ze zjeżdżalnią wodną i plażą, rowery go-cart, krytą pływalnię, sauny, solarium, jacuzzi, korty tenisowe o nawierzchni tartanowej, siłownię i wiele innych. Ponadto w okresie wakacyjnym często organizowane są różnego typu koncerty z udziałem gwiazd polskiej estrady.

Baza hotelowa

Baza hotelowa w Bełchatowie jest związana głównie z położeniem miasta przy ważnych szlakach komunikacyjnych: drodze krajowej nr 74 oraz drogach wojewódzkich 484 i 485, a także z ośrodkami sportu i rekreacji „Słok” i „Wawrzkowizna” położonymi w okolicach Bełchatowa.

Hotele 3-gwiazdkowe (***):

  • Hotel Sport znajdujący się przy hali widowiskowo-sportowej PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna,
  • Hotel Santin,
  • Hotel Wodnik Bełchatów (przy Ośrodku Szkoleniowo-Wypoczynkowym „Słok” niedaleko Bełchatowa). Położony 15 km od centrum miasta, 40 km od głównej stacji kolejowej i 15 km od głównej stacji PKS. Najbliższe lotnisko znajduje się 50 km od hotelu. W 2006 Hotel Wodnik otrzymał certyfikat SKKP i stał się członkiem wspierającym Stowarzyszenia „Konferencje i Kongresy w Polsce”[33].

Kultura

Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna im. Józefa Ignacego Kraszewskiego

Budynek Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Bełchatowie

Najstarszą placówką kulturalną w mieście, istniejącą od 1935[34], jest Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna (MiPBP). Poza główną siedzibą na terenie Bełchatowa działają 4 filie MiPBP:

Główna placówka sprawuje również nadzór merytoryczny nad 15 bibliotekami na terenie powiatu bełchatowskiego w: Drużbicach, Kleszczowie (oraz filie w: Łękińsku i Żłobnicy), Klukach, Kurnosie, Łękawie, Ruścu (oraz filia w Woli Wiązowej), Gminy Szczerców, Zelowie (oraz filie w Kociszewie i Wygiełzowie).

15 stycznia 2002 został oddany do użytku wybudowany w centrum miasta nowoczesny budynek MiPBP, w pełni dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych wraz z parkingiem przed budynkiem. W budynku został umieszczony także oddział biblioteki dla dzieci, przeniesiony z danego budynku Związku Strzeleckiego „Strzelec” (wybudowanego w 1938 roku, mieszczącego się przy ulicy 1 Maja 45).

Oprócz typowej działalności bibliotecznej MiPBP prowadzi szereg przedsięwzięć kulturalnych:

  • Ogólnopolski Konkurs Poetycki im. Wacława Olszewskiego (od 1994 r.),
  • Kiermasze Taniej Książki (od 1994 r.),
  • Konkurs o Regionie „Między rajem a węglem” (od 1996 r.),
  • Powiatowy Konkurs „Książki na medal” (od 1999 r.),
  • Powiatowy Konkurs „Książka – obiekt artystyczny” (od 2002 r.),

Biblioteka włącza się w promocję czytelnictwa, organizując lokalne akcje (Ferie z Biblioteką, Wakacje z Biblioteką, Mamo – zapisz mnie do biblioteki, Bełchatowski Tydzień Czytania, Spotkanie z Książką), jak również uczestniczy w akcjach ogólnopolskich (Cała Polska czyta dzieciom) oraz w akcje promujące szeroko pojętą kulturę w regionie. Współpracuje z lokalnymi mediami, a także z instytucjami edukacyjno – wychowawczymi w regionie bełchatowskim. Przedstawiciele MiPBP z Bełchatowa jako przedstawiciele jedynej w Polsce biblioteki zostali (poza Biblioteką Narodową) zostali zaproszeni do Pałacu Prezydenckiego na doroczne spotkanie Twórców Kultury. Dzięki zbiorowi tzw. „regionaliów” (prac oraz materiałów dotyczących Bełchatowa i okolic), a także poprzez wydawanie zbiorów prac literackich[39] biblioteka stanowi istotny ośrodek wpływający na propagowanie wiedzy o historii oraz życiu kulturalnym regionu. Przy bibliotece działa Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich.

Muzeum Regionalne w Bełchatowie

Grób Stefana i Nelly Hellwigów w Parku Olszewskich
Tablica znajdująca się na budynku będącym dawną siedzibą Związku Strzeleckiego, Związku PeOWiaków i Związku Oficerów Rezerwy w Bełchatowie; aktualnie: ul. 1 Maja 45. Do 1998 siedziba Muzeum Regionalnego w Bełchatowie

Idea stworzenia muzeum narodziła się na początku lat 90. XX wieku, a 16 lipca 1993 odbyło się pierwsze spotkanie Komitetu Założycielskiego Muzeum Regionalnego. Członkowie Komitetu zaapelowali do władz miasta o utworzenie bełchatowskiego muzeum. Swoją działalność muzeum rozpoczęło formalnie w 1995, na jego siedzibę zaś wyznaczono zabytkowy, późnobarokowy dworek w centrum miasta (ul. Hellwigów 11), który był siedzibą rodów miasta. Do 1987 opiekowała się nim rodzina Olszewskich. Po śmierci Wacława Olszewskiego – juniora budynek został odkupiony przez Urząd Miasta, jego bardzo zły stan nie pozwolił na ulokowanie w nim siedziby muzeum. Do wyremontowanego budynku w 1998 przeniesione Muzeum Regionalne z wcześniejszej, tymczasowej siedziby, którą stanowił budynek Związku Strzeleckiego „Strzelec” (ul. 1 Maja 45). W dniach 7–8 października 2005[40] w Muzeum Regionalne zorganizowana została próba bicia rekordu do Księgi rekordów Guinnessa przez Eugeniusza Geno Małkowskiego, który przez 24 godziny malował obrazy (o wymiarach 80 × 100 cm), na podstawie wcześniej wykonanych przez artystę szkiców.

W Bełchatowie działają dwa chóry gospel, Schola Cantorum Gospel Choir oraz Gospel Singers, odnoszące liczne sukcesy na przeglądach muzyki gospel w Polsce oraz za granicą[41][42].

Miejskie Centrum Kultury w Bełchatowie

Miejskie Centrum Kultury w Bełchatowie posiada cztery sale (m.in. widowiską, kinową oraz koncertową) które pomieszczą razem ok.1000 osób.[43] Regularnie organizuje seanse filmowe, koncerty, wystawy, warsztaty, przeglądy czy spektakle teatralne. Współpracuje z innymi placówkami kulturalnymi na terenie Bełchatowa i województwa łódzkiego m.in. współorganizując oficjalne wydarzenia. Dom kultury stanowi również miejsce działalności grup filmowych, muzycznych, tanecznych, teatralnych, plastycznych oraz miejsce spotkań grup hobbystycznych i seniorów[44].

Działa przy nim m.in.:

  • Zespół Wokalny „A’VISTA”
  • Klub Jam Session
  • Klub Nippon
  • zespół tańca współczesnego „Progress”
  • koło dziennikarsko-historyczne "Odkrywcy pamięci"[45]
  • Bełchatowskie Towarzystwo Fotograficzne[46]
  • W ramach działalności Centrum prowadzone jest także interaktywne muzeum Ekspozycja PGE Giganty Mocy[47].

Miejskie Centrum Kultury prowadzi działalność w trzech obiektach na terenie Bełchatowa[4]:

  • MCK Centrum (pl. Narutowicza 1a)
  • MCK PGE Giganty Mocy (pl. Narutowicza 3)
  • MCK oddział "Grocholice" (Rynek Grocholski  18)

Wydarzenia artystyczne o skali ogólnopolskiej

  • Festiwal Filmów Niepoważnych „NAKRĘCENI” (pierwsza edycja październik 2007)
  • Jesienne Spotkania Teatralne z BAT-em
  • Ogólnopolski Przegląd Piosenki Żeglarskiej w Bełchatowie (organizowany od 1998[48])
  • Festiwal Młode(j) Sztuki (organizowany od 2006)

W Bełchatowie rozwinięta jest również kultura alternatywna. Jednym z najprężniej działających jej ośrodków jest Stowarzyszenie Kultury Alternatywnej „Zgrzyt”, wraz z wchodzącą w jego skład Załogą Rowerową ‘Zgrzyt’ Bełchatów.

Media

Telewizja

  • Telewizja Kablowa Bełchatów (TKB)
  • Lokalna.news

Radio

Prasa

  • dwutygodnik „Przegląd Bełchatowski”
  • biuletyn „www.Bełchatów.pl – Warto Wiedzieć Więcej”
  • dwutygodnik regionalny „Fakty, Informacje, Komentarze”
  • „Echo Powiatu Bełchatowskiego”

Portale internetowe

  • belchatow.naszemiasto.pl
  • ddbelchatow.pl – Dzień Dobry Bełchatów
  • ebelchatow.pl

Oświata

W Bełchatowie istnieje rozwinięta sieć placówek oświatowych od poziomu żłobków do filii uczelni.

Sport

Hala „Energia”
Stadion Miejski
Stadion Miejski

W Bełchatowie działają następujące kluby:

Bełchatów najbardziej znane jest za sprawą męskiego klubu siatkarskiego Skra Bełchatów[49]. Bełchatowska baza sportowa składa się m.in. ze stadionu piłkarskiego GKS Bełchatów przy ul. Sportowej 3, hali „Energia” im. Edwarda Najgebauera przy ulicy Dąbrowskiego, hali widowiskowo-sportowej przy ulicy 1 Maja (niedaleko stadionu), Squash Klubu Bełchatów znajdującego się przy ul.Transportowej 3, kilku boisk treningowych, 4 basenów, kortów tenisowych, sal gimnastycznych i boisk szkolnych niemal przy każdej placówce edukacyjnej, boisk lekkoatletycznych, siłowni, lodowiska. Tutejsze kluby sportowe proponują uprawianie różnorodnych sportów nie tylko dorosłym, ale prowadzą też szkółki szkolące przyszłych sportowców. W czerwcu 1995 roku po raz pierwszy zorganizowano Miejską Olimpiadę Sportową, w której ponad 6 tys. uczniów walczyło o medale w kilkunastu dyscyplinach olimpijskich.

Wspólnoty wyznaniowe

Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące Kościoły i związki wyznaniowe:

Do 1942 r. w Bełchatowie działała również gmina żydowska.

Honorowi obywatele miasta

Lista honorowych obywateli miasta[51][52]:

  • Józef Piłsudski (od 12 czerwca 1926);
  • żołnierze Zgrupowania pułkownika Ludwika Czyżewskiego (od 28 czerwca 1993);
  • Apoloniusz Zawilski (od 28 czerwca 1993);
  • Lothar Ernst Knoch (od 29 października 1997);
  • Henryk Mular (od 5 listopada 1997) – lekarz, bełchatowski radny, zaangażowany w rozwój samorządności i służby zdrowia;
  • Jean Claude Versyck (od 26 września 2002) – założyciel Komitetu Partnerstwa Aubergenville-Bełchatów, inicjator działań na rzecz współpracy polsko-francuskiej;
  • Jadwiga Nadana (od 26 września 2002) – działaczka społeczna, inicjatorka wielu działań popularyzujących historię Bełchatowa;
  • Zbigniew Kozłowski (od 26 września 2002) – generalny projektant Kopalni Węgla Brunatnego „Bełchatów”;
  • Maciej Pawlik (od 26 września 2002);
  • Jan Paweł II (od 30 października 2003);
  • Tomasz Trawiński (od 29 września 2005) – działacz społeczny, członek przedwojennego Związku Strzeleckiego „Strzelec”, współzałożyciel Powszechnej Spółdzielni Spożywców i Regionalnego Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego w Bełchatowie;
  • Mirosław Olejniczak (od 15 grudnia 2005) – popularyzator sportu i działań na rzecz rozwoju bazy sportowej w Bełchatowie.
  • Daniel Castellani (od listopada 2009) – za jego szczególny wkład w promocję Bełchatowa na arenie ogólnopolskiej i międzynarodowej.
  • Konrad Piechocki (od listopada 2009) – od 2007 r. prezes PGE SKRY Bełchatów – w tym czasie SKRA m.in. niezmiennie utrzymuje tytuł Mistrza Polski, organizuje rozgrywki Final Four, zdobywa klubowe wicemistrzostwo świata; tytuł Honorowego Obywatela Bełchatowa, za szczególny wkład w promocję miasta na arenie ogólnopolskiej i międzynarodowej.
  • Marian Sobutkowski (od 17 czerwca 2010) – trener i wychowawca młodzieży, za działalność na rzecz miasta;
  • Mistrzowie Świata w Piłce Siatkowej Mężczyzn z 2014 roku – trener Stéphane Antiga oraz siatkarze: Krzysztof Ignaczak, Karol Kłos, Mateusz Mika, Marcin Możdżonek, Michał Winiarski, Mariusz Wlazły, Andrzej Wrona, Paweł Zagumny, Paweł Zatorski (od 30 października 2014).
  • Bronisława Hanna Hellwig-Stańczuk (od 29 sierpnia 2013, uroczystość nadania aktu honorowego obywatelstwa odbyła się 7 września 2013) – przedstawicielka rodziny Hellwigów, zasłużonych mieszkańców miasta, za wyjątkowe zasługi, pamięć i kultywowanie dziejów Bełchatowa[53];
  • Franciszek Zochniak (24 października 2013) – żołnierz Armii Krajowej[54].

Ludzie związani z Bełchatowem

Miasta partnerskie

Znaki wskazujące na kierunek miast partnerskich Bełchatowa (2009)

Miasto współpracuje z 11 miastami, w tym z jednym w Polsce[55]. W związku z agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, która rozpoczęła się 24 lutego 2022 roku, Rada Miejska w Bełchatowie podjęła uchwałę w sprawie zawieszenia współpracy partnerskiej miast Bełchatowa oraz Sowiecka (uchwała nr XLIII/316/22). W ten sposób Bełchatów wyraża wsparcie i solidarność z zaatakowanym narodem ukraińskim[56].

Miasta partnerskie
Miasto Kraj Data podpisania umowy
AubergenvilleFrancja16 czerwca 1995
TaurogiLitwa11 listopada 1997
MyślenicePolska31 października 2005
CsongrádWęgry12 października 2008
AlcobaçaPortugalia20 sierpnia 2009[57]
PiwdennoukrajinśkUkraina24 października 2013[58]
Powaska BystrzycaSłowacja24 października 2013[58]

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ W wyborach samorządowych w 2018 roku jako KKW Platforma.Nowoczesna Koalicja Obywatelska.

Przypisy

  1. 1 2 3 Ludność według płci i miast. GUS. [dostęp 2024-05-15].
  2. ↑ Janusz Kurtyka: Tęczyńscy. Studium z dziejów polskiej elity możnowładczej w średniowieczu. Wydawnictwo i Drukarnia „Secesja”, Kraków 1997, s. 89, 617. ISBN 83-86077-83-2.
  3. ↑ Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, autorzy, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin: Atlas Fontium.
  4. 1 2 Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 18–19.
  5. ↑ Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego, z wyrażeniem ich położenia i ludności, alfabetycznie ułożona w Biórze Kommissyi Rządowéy Spraw Wewnętrznych i Policyi. T. 1 : A-Ł, Warszawa 1827, s. 14.
  6. ↑ Stanisław Rospond, Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Zakład Narodowy im.Ossolińskich Wydawnictwo Wrocław 1984, s. 21.
  7. 1 2 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  8. ↑ Wybory samorządowe 2024. Nowy prezydent Bełchatowa z Konfederacji? Są wyniki [online], Rzeczpospolita [dostęp 2024-04-21] (pol.).
  9. ↑ Ola Duda, Prezydent powołał wiceprezydentów Bełchatowa [online], Oficjalna strona Miasta Bełchatowa, 8 maja 2024 [dostęp 2024-05-13] (pol.).
  10. ↑ Ola Duda, Prezydent powołał wiceprezydentów Bełchatowa [online], Oficjalna strona Miasta Bełchatowa, 8 maja 2024 [dostęp 2024-05-13] (pol.).
  11. ↑ https://belchatow.bip.gov.pl/wladze-miasta/sekretarz-miasta-belchatowa.html.
  12. ↑ https://belchatow.bip.gov.pl/wladze-miasta/skarbnik-miasta-belchatowa.html.
  13. ↑ Ogromne zaskoczenie w mieście. Niespodziewany scenariusz i... ból głowy prezydenta [online], Dzień Dobry Bełchatów - Wiadomości Bełchatów - portal informacyjny, 28 listopada 2024 [dostęp 2024-12-20] (pol.).
  14. ↑ Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe. wybory2002.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-14].
  15. ↑ Geografia wyborcza – Wybory samorządowe – Państwowa Komisja Wyborcza. wybory2006.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-14].
  16. ↑ Wybory Samorządowe 2010 – Geografia wyborcza – Województwo łódzkie – – m. Bełchatów. wybory2010.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-14].
  17. ↑ Państwowa Komisja Wyborcza | Bełchatów. wybory2014.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-17)].
  18. ↑ Wybory samorządowe 2018 [online], wybory2018.pkw.gov.pl [dostęp 2018-11-21].
  19. ↑ Wybory Samorządowe 2024 [online], wybory.gov.pl [dostęp 2024-04-08] (pol.).
  20. ↑ Wybory Samorządowe 2024 [online], wybory.gov.pl [dostęp 2024-04-08] (pol.).
  21. ↑ Wybory Samorządowe 2024 [online], wybory.gov.pl [dostęp 2024-04-08] (pol.).
  22. ↑ Wybory Samorządowe 2024 [online], wybory.gov.pl [dostęp 2024-04-08] (pol.).
  23. ↑ Zaprzysiężenie nowej radnej [online], ebelchatow – portal informacyjny Bełchatowa – aktualności, sport, ogłoszenia, region – informacje – Bełchatów [dostęp 2016-08-27].
  24. ↑ GUS Bank Danych Regionalnych, faktyczne miejsce zamieszkania, stan na 31 XII 2002.
  25. ↑ Bełchatów w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2019-08-27], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  26. ↑ Dolata i Jurga 1977 ↓, s. 23.
  27. 1 2 3 NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 2008-09-16].
  28. ↑ Gdzie działamy? – DS Smith [online], www.dssmith.com [dostęp 2023-08-30] (pol.).
  29. ↑ Humax [online], uk.humaxdigital.com [dostęp 2023-08-30] (ang.).
  30. ↑ Ogólnopolska Baza Kolejowa. [dostęp 2009-01-15]. (pol.).
  31. ↑ Umowa na budowę wschodniej obwodnicy podpisana. belchatow.pl, 2022-10-06. [dostęp 2023-08-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-08-11)]. (pol.).
  32. ↑ Bezpłatna komunikacja miejska | Mzk Bełchatów [online], www.mzk.belchatow.pl [dostęp 2018-10-16].
  33. ↑ SKKP, Członkowie wspierający (Associate members). [dostęp 2008-12-27].
  34. ↑ Historia [online], www.biblioteka.belchatow.pl [dostęp 2018-10-16] (pol.).
  35. ↑ Filia nr 1 – Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Bełchatowie [online], www.biblioteka.belchatow.pl [dostęp 2018-10-16] (pol.).
  36. ↑ Filia nr 2 – Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Bełchatowie [online], www.biblioteka.belchatow.pl [dostęp 2018-10-16] (pol.).
  37. ↑ Filia nr 3 – Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Bełchatowie [online], www.biblioteka.belchatow.pl [dostęp 2018-10-16] (pol.).
  38. ↑ Filia nr 4 – Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Bełchatowie [online], www.biblioteka.belchatow.pl [dostęp 2018-10-16] (pol.).
  39. ↑ „Wydawnictwa” na stronie MiPBP. [dostęp 2008-10-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-08-16)].
  40. ↑ Muzeum Regionalne w Bełchatowie – próba bicia rekordu Guinnessa. [dostęp 2009-04-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-29)].
  41. ↑ Koncert Bełchatów Gospel Singers. [dostęp 2008-10-13].
  42. ↑ Schola Cantorum Gospel Choir. [dostęp 2008-10-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-09-17)].
  43. ↑ Miejskie Centrum Kultury w Bełchatowie [online], www.mckbelchatow.pl [dostęp 2024-12-06].
  44. ↑ Miejskie Centrum Kultury w Bełchatowie, „archive.is”, 15 maja 2018 [dostęp 2018-05-15].
  45. ↑ Miejskie Centrum Kultury w Bełchatowie, „archive.is”, 15 maja 2018 [dostęp 2018-05-15].
  46. ↑ BTF – oficjalna strona
  47. ↑ PGE Giganty Mocy, „archive.is”, 15 maja 2018 [dostęp 2018-05-15].
  48. ↑ Festivalinfo.pl: Festiwal Piosenki Żeglarskiej w Bełchatowie. [dostęp 2008-07-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-02-01)].
  49. ↑ Skra to duma i wizytówka regionu. lodz.gazeta.pl, 3 maja 2009. [dostęp 2010-05-12].
  50. ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-14].
  51. ↑ Bełchatów. Daj się skusić. Folder promocyjny Bełchatowa
  52. ↑ Honorowi Obywatele. [w:] www.belchatow.pl [on-line]. Urząd Miasta Bełchatowa. [dostęp 2022-09-12].
  53. ↑ Za zasługi dla Bełchatowa. Urząd Miasta Bełchatowa. [dostęp 2013-09-09].
  54. ↑ Franciszek Zochniak [online], www.belchatow.pl [dostęp 2020-02-06].
  55. ↑ Miasta partnerskie [online], belchatow.pl [dostęp 2023-04-08].
  56. ↑ Tomasz Kałużyński, Sowieck – Rosja (współpraca zawieszona) [online], belchatow.pl [dostęp 2023-04-08].
  57. ↑ Alcobaça i Bełchatów już razem!. UM Bełchatów (Portal Bełchatów). [dostęp 2009-08-28]. (pol.).
  58. 1 2 Nowe miasta partnerskie Bełchatowa. Magistrat nawiązał kontakt z miastami z Ukrainy i Słowacji. [dostęp 2013-10-25].

Bibliografia

  • Bolesław Dolata, Tadeusz Jurga: Walki zbrojne na ziemiach polskich 1939-1945. Warszawa: 1977.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.