Alfabet koptyjski
![]() | |
| Charakterystyka | |
| Rodzaj | |
|---|---|
| Typ | |
| Kierunek pisma |
od lewej do prawej, od góry do dołu |
| Języki pisma | |
| Historia | |
| Systemy macierzyste | |
| Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu. | |
Alfabet koptyjski – alfabetyczne pismo powstałe około I wieku naszej ery, służące do zapisu języka koptyjskiego.
Alfabet koptyjski
Alfabet koptyjski składa się z 24 liter alfabetu greckiego oraz 6 dodatkowych symboli z demotyki[1].
| Majuskuła | Minuskuła | Wartość liczbowa | Wartość[2] | Grecki odpowiednik |
|---|---|---|---|---|
| 1 | a | Α, α | ||
| 2 | b | Β, β | ||
| 3 | g | Γ, γ | ||
| 4 | d | Δ, δ | ||
| 5 | ě | Ε, ε | ||
| 6 | – | Ϛ, ϛ (stigma) | ||
| 7 | z | Ζ, ζ | ||
| 8 | ē ê | Η, η | ||
| 9 | th | Θ, θ | ||
| 10 | i/j | Ι, ι | ||
| 20 | k | Κ, κ | ||
| 30 | l | Λ, λ | ||
| 40 | m | Μ, μ | ||
| 50 | n | Ν, ν | ||
| 60 | ks | Ξ, ξ | ||
| 70 | ǒ | Ο, ο | ||
| 80 | p | Π, π | ||
| 100 | r | Ρ, ρ | ||
| 200 | s | Σ, σ, ς } | ||
| 300 | t | Τ, τ | ||
| 400 | u/v/y | Υ, υ | ||
| 500 | ph | Φ, φ | ||
| 600 | k(h) | Χ, χ | ||
| 700 | ps | Ψ, ψ | ||
| 800 | ō ô | Ω, ω | ||
| š | brak | |||
| 90 | f | Ϙ, ϙ (koppa) | ||
| h | brak | |||
| ḥ | brak | |||
| č | brak | |||
| c/kj | Ϙ, ϙ (koppa) | |||
| ti | brak | |||
| 900 | – | brak |
Litery z demotyki
Litery z demotyki służyły do oznaczania egipskich fonemów, nieobecnych w języku greckim[1]
| Hieroglify | Demotyki | Koptyjskie | Wartość | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| → | → | [ š ] | |||||
| → | → | [ f ] | |||||
| → | → | [ h ] | |||||
| → | → | [ č ] | |||||
| → | → | [ c/kj ] | |||||
| → | → | [ ti ] |
Historia alfabetu koptyjskiego
Pierwsze znane testy zapisane alfabetem starokoptyjskim powstały w I wieku naszej ery i służyły do zapisu tekstów magicznych. Dalszy rozwój pisma koptyjskiego był związany z przyjęciem chrześcijaństwa i tłumaczeniem Nowego Testamentu oraz tekstów biblijnych[3]. Używanie języka koptyjskiego zostało administracyjnie zakazane w 706 roku i język ten wymarł pomiędzy XV–XVII wiekiem. Obecnie język i pismo koptyjskie są używane jedynie jako język liturgiczny w kościele koptyjskim[4].
Przypisy
- 1 2 Davies 1998 ↓, s. 30.
- ↑ Majewicz 1989 ↓, s. [115].
- ↑ Davies 1998 ↓, s. 30-31.
- ↑ Majewicz 1989 ↓, s. 42.
Bibliografia
- Alfred F. Majewicz, Języki świata i ich klasyfikowanie, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1989, ISBN 83-01-08163-5, OCLC 749247655 [zarchiwizowane] (pol.).
- W. V. Davies: Egipskie hieroglify. Warszawa: RTW, 1998. ISBN 83-86822-89-9.
