Alfabet syryjski

Inskrypcja w estrangelo na kolumnie u wejścia do Bazyliki Grobu Świętego w Jerozolimie

Alfabet syryjski – pismo abdżadowe dostosowane do zapisu języków semickich, w tym języka syryjskiego, wywodzące się z obszarów Syrii. Używane np. przez nestorian w działalności misyjnej, m.in. wśród ludności ujgurskiej na obszarach Turkiestanu Wschodniego.

Krótka tabela

Alfabet syryjski ma pokazane w tabeli litery. Niektóre z liter mają inną formę stosowaną na końcu wyrazu: formy te są pokazane w tabeli poniżej formy podstawowej.

Uwaga: tabela ma uporządkowane litery od strony lewej do prawej.

’Ālap̄BēṯGāmalDālaṯWāwZaynḤēṯṬēṯYōḏKāp̄
ܐ ܒ ܓ ܕ ܗ ܘ ܙ ܚ ܛ ܝ ܟܟ
ܟ
LāmaḏMīmNūnSemkaṯ‘ĒṢāḏēQōp̄RēšŠīnTaw
ܠ ܡܡ ܢܢ ܣ ܥ ܦ ܨ ܩ ܪ ܫ ܬ
ܡ ܢ

Litery alfabetu syryjskiego

LetterEstrangelo (pismo klasyczne)Madnḥāyā (pismo zachodniosyryjskie)Litera
unicode
Wartość
liczbowa
Wymowa
Forma
podstawowa
Końcowa
z połączeniem
Końcowa
bez połączenia
Forma
podstawowa
Końcowa
z połączeniem
Końcowa
bez połączenia
’Ālap̄   1 ܐ1ʔ (zwarcie krtaniowe)
albo nieme
Bēṯ  ܒ2twardo: b (spółgłoska zwarta dwuwargowa dźwięczna)
miękko: v (spółgłoska szczelinowa wargowo-zębowa dźwięczna) albo w (spółgłoska półotwarta wargowo-miękkopodniebienna)
Gāmal  ܓ3twardo: g (spółgłoska zwarta miękkopodniebienna dźwięczna)
miękko: ɣ (spółgłoska szczelinowa miękkopodniebienna dźwięczna)
Dālaṯ    ܕ4twardo: d (spółgłoska zwarta dziąsłowa dźwięczna)
miękko: ð (spółgłoska szczelinowa międzyzębowa dźwięczna)
    ܗ5h (spółgłoska szczelinowa krtaniowa bezdźwięczna)
Wāw    ܘ6spółgłoska: w (spółgłoska półotwarta wargowo-miękkopodniebienna)
mater lectionis: u (samogłoska przymknięta tylna zaokrąglona) albo o (samogłoska półprzymknięta tylna zaokrąglona)
Zayn    ܙ7z (spółgłoska szczelinowa dziąsłowa dźwięczna)
Ḥēṯ  ܚ8ħ (spółgłoska szczelinowa gardłowa bezdźwięczna) albo x (spółgłoska szczelinowa miękkopodniebienna bezdźwięczna)
Ṭēṯ  ܛ9tˁ (gardłowo – spółgłoska zwarta dziąsłowa bezdźwięczna)
Yōḏ  ܝ10spółgłoska: j (spółgłoska półotwarta podniebienna)
mater lectionis: i (samogłoska przymknięta przednia niezaokrąglona) albo e (samogłoska półprzymknięta przednia niezaokrąglona)
Kāp̄ܟ20twardo: k (spółgłoska zwarta miękkopodniebienna bezdźwięczna)
miękko: x (spółgłoska szczelinowa miękkopodniebienna bezdźwięczna)
Lāmaḏ  ܠ30l (spółgłoska boczna dziąsłowa)
Mīm  ܡ40m (spółgłoska nosowa dwuwargowa)
Nūnܢ50n (spółgłoska nosowa dziąsłowa)
Semkaṯ  /  ܣ / ܤ60s (spółgłoska szczelinowa dziąsłowa bezdźwięczna)
‘Ē  ܥ70ʕ (spółgłoska szczelinowa gardłowa dźwięczna)
  ܦ80twardo: p (spółgłoska zwarta dwuwargowa bezdźwięczna)
miękko: f (spółgłoska szczelinowa wargowo-zębowa bezdźwięczna) albo w (spółgłoska półotwarta wargowo-miękkopodniebienna)
Ṣāḏē    ܨ90sˁ (gardłowo – spółgłoska szczelinowa dziąsłowa bezdźwięczna)
Qōp̄  ܩ100q (spółgłoska zwarta języczkowa bezdźwięczna)
Rēš    ܪ200r (spółgłoska drżąca dziąsłowa)
Šīn  ܫ300ʃ (spółgłoska szczelinowa zadziąsłowa bezdźwięczna)
Taw    ܬ400twardo: t (spółgłoska zwarta dziąsłowa bezdźwięczna)
miękko: θ (spółgłoska szczelinowa międzyzębowa bezdźwięczna)

1 Po Dālaṯ lub Rēš, ’Ālap̄ na ogół przyjmuje formę podstawową, a nie końcową.

NazwaEstrangelo (klasyczne)Madnḥāyā (zachodnie)Litera
unicode
Opis
Forma
podstawowa
Końcowa
z połączeniem
Końcowa
bez połączenia
Forma
podstawowa
Końcowa
z połączeniem
Końcowa
bez połączenia
      ma i 'Āla połączone
na końcu słowa
    /  Taw i 'Āla połączone
na końcu słowa
       Hē i Yōḏ połączone
na końcu słowa

Linki zewnętrzne