Dwuznak

Dwuznak, digraf – dwie litery oznaczające jedną głoskę.

Zjawisko spotykane w wielu systemach ortograficznych. Najczęściej dotyczy połączenia liter spółgłoskowych (czyli służących do zapisywania spółgłosek). W alfabetach opartych na piśmie łacińskim najpopularniejszym dwuznakiem jest połączenie „ch”, występujące m.in. w języku niemieckim, francuskim, angielskim, hiszpańskim, czeskim, słowackim, polskim, portugalskim i włoskim.

Przykłady

Dwuznak	Głoska	Przykład
Ch	[k]	wł. anche ‘także’
	[ʧ]	ang. chair ‘krzesło’
	[ʃ]	fr. chat ‘kot’
	[ç]	niem. ich ‘ja’
	[x]	pol. chata; szk. loch ‘jezioro’; niem. Buch ‘książka’
Ck	[k]	ang. black ‘czarny’
Cs	[ʧ]	węg. csont ‘kość’
Cz	[ʧ]	pol. czoło
Dz	[ʣ]	pol. dzwon
Dź	[ʥ]	pol. dźwięk
Dż	[ʤ]	pol. dżdżownica
Gh	[ɡ]	ang. ghost ‘duch’; wł. ghiaccio ‘lód’
Gh	[f]	ang. enough ‘wystarczająco’
Gl	[ʎ]	wł. figlia ‘córka’
Gn	[ɲ]	fr. signe ‘znak’; wł. gnomo 'gnom'
Kn	[n]	ang. know ‘wiedzieć’
Ly	[j]	węg. gólya ‘bocian’
Ng	[ŋ]	ang. king ‘król’
Ny	[ɲ]	węg. anya ‘matka’
Ph	[f]	ang. phase ‘faza’
Qu	[k]	fr. quatre ‘cztery’; hiszp. porque ‘dlaczego’
Qu	[k w]	wł. questo ‘ten’
Rz	[ʒ]	pol. rzeka
Sc	[ʃ]	wł. sciare ‘jeździć na nartach’
Sh	[ʃ]	ang. show ‘pokazać’
Sz	[s]	węg. szem ‘oko’
Sz	[ʃ]	pol. szum
Th	[θ]	ang. thin ‘cienki’
Th	[ð]	ang. this ‘to’
Xh	[ʤ]	alb. xhami ‘meczet’
Zh	[ʒ]	alb. zhdukje ‘zniknięcie’
Zs	[ʒ]	węg. zseb ‘kieszeń’

Dwuznaki	Aa aa Ae ae Ai ai An an Ao ao Au au Aw aw Ay ay Bh bh Ch ch C̱h c̱h Ci ci Ck ck Cö cö Cs cs Cu cu Cx cx Cz cz Cż cż Dd dd Dh dh Dj dj Dx dx Dz dz Dž dž Dź dź Dż dż/Dƶ dƶ Ea ea Ee ee Ei ei Eu eu Ew ew Ey ey Ff ff Fh fh Gb gb Gh gh Għ għ Gi gi Gj gj Gl gl Gn gn Gx gx Gy gy Hh hh Hs hs Hu hu Hx hx Ie ie Ii ii Ij ij Jö jö Jx jx Kh kh Kn kn Kp kp Ku ku Lh lh Lj lj Ll ll Ly ly Mb mb Mh mh Mp mp Nd nd Ng ng Nh nh Ni ni Nj nj Nk nk Ns ns Nt nt Ny ny Nz nz Oa oa Oe oe Oi oi Oo oo Ou ou Ow ow Oy oy Ph ph Qu qu Rd rd Rh rh Rl rl Rn rn Rr rr Rt rt Rz rz Rż rż Sc sc Sh sh Si si Sj sj Sv sv Sx sx Sy sy Sz sz Sż sż Th th Tj tj Tr tr Ts ts Tx tx Ty ty Tz tz Ue ue Ui ui Uu uu Ux ux Wh wh Xh xh Xö xö Yh yh Yk yk Yy yy Zh zh Zi zi Zs zs Zv zv
Trójznaki	C’h c’h Dzi dzi Dzs dzs Eau eau Kxʼ kxʼ Ngb ngb Ngh ngh Ngk ngk Nkp nkp Nth nth Nyk nyk Rnd rnd Sch sch Sci sci Tsj tsj
Tetragrafy	Dsch dsch Dtsʼ dtsʼ Ough ough Tsch tsch Zsch zsch
Pentagrafy	Tzsch tzsch
Heksagrafy	Eabhai eabhai Eadhai eadhai Eamhai eamhai Eidhea eidhea Eighea eighea Oidhea oidhea Oighea oighea
Heptagrafy	Dtsʼkxʼ dtsʼkxʼ Schtsch schtsch

Dwuznaki	Аа аа Аь аь АӀ аӀ Гв гв Гә гә Гь гь Гъ гъ ГӀ гӀ Гу гу Ӷь ӷь Ӷә ӷә Дә дә Дз дз Дж дж Дь дь Ее ее ЕI еI Жә жә Жв жв Жь жь Жъ жъ Зв зв Ӡә ӡә Ии ии ИӀ иӀ Йо йо Кв кв Кә кә Кк кк КӀ кӀ Ку ку Къ къ Кь кь Қь қь Қә қә Ҟь ҟь Ҟә ҟә Лъ лъ ЛӀ лӀ Оо оо ОӀ оӀ Пп пп ПӀ пӀ Св св Сс сс Тв тв Тә тә ТӀ тӀ Тл тл Тт тт Тш тш Ҭə ҭə Уу уу Уь уь УӀ уӀ ФӀ фӀ Хә хә Хх хх Ҳә ҳә ХӀ хӀ Ху ху Хъ хъ Хь хь Цв цв Цә цә Цц цц Цу цу ЦI цI Ҵә ҵә Шв шв Шә шә Щв щв Ьо ьо Џь џь Чч чч ЧI чI Чж чж ЫI ыI Ээ ээ ЭI эI Iу Iу
Trójznaki	Гъв гъв Гъу гъу Гъь гъь ГӀв гӀв Джв джв Джь джь Дзу дзу Жъу жъу Кхъ кхъ Къв къв Къу къу Къь къь КӀв кӀв КӀу кӀу КӀь кӀь ПIу пIу РхӀ рхӀ ТIу тIу Хъв хъв Хъу хъу ХӀв хӀв ЧӀв чӀв Шъу шъу ШIу шIу
Tetragrafy	Кхъу кхъу КӀкӀ кӀкӀ ЦӀцӀ цӀцӀ ЧӀчӀ чӀчӀ ГъӀв гъӀв КкъӀ ккъӀ КъIв къIв Ллъв ллъв ХхьI ххьI ХъIв хъIв ХьIв хьIв
Pentagrafy	ХхьӀв ххьӀв

Podstawowe litery	Ա ա Բ բ Գ գ Դ դ Ե ե Զ զ Է է Ը ը Թ թ Ժ ժ Ի ի Լ լ Խ խ Ծ ծ Կ կ Հ հ Ձ ձ Ղ ղ Ճ ճ Մ մ Յ յ Ն ն Շ շ Ո ո Չ չ Պ պ Ջ ջ Ռ ռ Ս ս Վ վ Տ տ Ր ր Ց ց Ւ ւ Փ փ Ք ք Օ օ Ֆ ֆ
Ligatury	ﬓ ﬔ ﬕ ﬖ ﬗ և
Dwuznak	Ու ու