Święta Katarzyna Aleksandryjska
 | |
| Autor | |
|---|---|
| Data powstania |
ok. 1507 lub 1508 |
| Medium |
olej na desce[1] |
| Wymiary |
71 × 54,5 cm[2] |
| Miejsce przechowywania | |
| Miejscowość | |
| Lokalizacja | |
Święta Katarzyna Aleksandryjska – obraz olejny namalowany przez Rafaela ok. 1507[1] lub w 1508 roku[2]. Od 1839 roku obraz znajduje się w zbiorach National Gallery w Londynie[3].
Obraz przedstawia św. Katarzynę Aleksandryjską. Zgodnie z przyjętą ikonografią święta została ukazana z kołem zębatym, którym według legendy miała być torturowana przez cesarza Maksencjusza za przejście na chrześcijaństwo[4]. Na obrazie zabrakło jednak innych atrybutów jej męczeństwa: miecza, gałązki palmowej, księgi, korony[2][5]. Święta Katarzyna sprawia wrażenie pogrążonej w ekstazie[2]. składa na sercu dłoń, kieruje swój wzrok ku niebu, na jej ustach jest dostrzegalne zaskoczenie[5]. Jej układ rąk odznacza się pewną zmysłowością[2]. Święta jest ukazana na tle spokojnego wiejskiego krajobrazu, od którego wyraźnie się odcina[2][5]. Spowite mgiełką złote światło reprezentuje nadprzyrodzoną moc bądź boską obecność[2][5]. Gama barw ogranicza się do czerwieni, żółci, błękitu, zieleni i brązu. Francuski historyk sztuki André Chastel stwierdził, że na obrazie Rafael ukazał doznanie radości obcowania z Bogiem[5].
Na obrazie dostrzegalne są wpływy Perugina, Leonarda da Vinci i Michała Anioła oraz malarstwa północnoeuropejskiego[6]. Ujęcie sylwetki na kształt figura serpentinata przypomina sposób ukazania postaci na rzeźbie Święty Mateusz Michała Anioła i obrazie Leda z łabędziem Leonarda da Vinci. Na partiach opracowania draperii, nasycenia barw i klarowności konturu można dostrzec wpływy Perugina. Sposób namalowania roślin przypomina twórczość malarzy z Europy Północnej[5].
Niewiele wiadomo o historii obrazu. Nieznany jest zleceniodawca dzieła, zdaniem historyk sztuki Luby Ristujcziny była to osoba prywatna. Prawdopodobnie ok. XVI wieku obraz należał do humanisty Pietra Aretina, o czym może świadczyć jego list skierowany do mediolańskiego bankiera Giovanniego Agostina d’Addy. Potwierdzonym jest, że w późniejszych latach obraz należał do Scypiona Borghese, a następnie za sprawą Alexandra Daya trafiło do Wielkiej Brytanii[1].
Przypisy
- 1 2 3 4 Ristujczina 2020 ↓, s. 173.
- 1 2 3 4 5 6 7 Wielcy malarze 1999 ↓, s. 20.
- ↑ Ristujczina 2020 ↓, s. 171, 173.
- ↑ Ristujczina 2020 ↓, s. 173–174.
- 1 2 3 4 5 6 Ristujczina 2020 ↓, s. 174.
- ↑ Ristujczina 2020 ↓, s. 171.
Bibliografia
- Wojciech Król (red.), Wielcy malarze. Ich życie, inspiracje i dzieła. Nr 38 Rafael, Eaglemoss Polska, 1999, ISSN 1505-9464.
- Luba Ristujczina, Rafael Santi, Bielsko-Biała: Dragon, 2020, ISBN 978-83-8172-638-2.
