Przemienienie Pańskie (obraz Rafaela)
 | |
| Autor |
Rafael Santi |
|---|---|
| Data powstania |
1516–1520 |
| Medium |
tempera na desce[1] |
| Wymiary |
410 × 279 cm[1] |
| Miejsce przechowywania | |
| Lokalizacja | |
Przemienienie Pańskie (również: Transfiguracja[2]) – obraz ołtarzowy autorstwa Rafaela namalowany w latach 1516–1520, przedstawiający Przemienienie Chrystusa na Taborze[3]. Znajduje się w Pinakotece Watykańskiej[4].
Wbrew tytułowi obraz przedstawia dwa różne wydarzenia biblijne[5]. Dolna część, stanowiąca pierwszy plan, przedstawia historię oswobodzenia z mocy szatana opętana chłopca[6]. Na górze ukazano przemienienie Chrystusa w obecności Mojżesza i Eliasza. Wydarzeniu przyglądali się apostołowie Piotr, Jakub Starszy i Jan[5]. Na Ziemi panuje zamieszanie, na niebie zaś panuje ład i harmonia, tworzące doskonałość[2].
Według Vasariego była to ostatnia praca Rafaela[7]. Zamówienie na ten obraz ołtarzowy otrzymał Rafael w roku 1516 od kardynała Giulia Medici, późniejszego papieża Klemensa VII[7][4]. Obraz miał dekorować wnętrze katedry w Narbonie[7]. Artysta nie ukończył dzieła ze względu na śmierć w 1520 roku[8]. W literaturze pojawiają się informacje, że po śmierci Rafaela obraz dokończył Giulio Romano, jednak według badań przeprowadzonych w latach 70. XX wieku Romano wraz z Gianfrancesco Pennim namalowali tylko niektóre postacie w lewym dolnym rogu obrazu[7]. Obraz nie został dostarczony do Francji. Trafił on do rzymskiego kościoła San Pietro in Montorio. W 1797 roku został skradziony przez wojska Napoleona, dzieło eksponowano w paryskim Luwrze[7][9]. Po kongresie wiedeńskim obraz znalazł się w zbiorach Pinakoteki Watykańskiej[9]. W latach 70. XX wieku przeprowadzono renowację obrazu[7].
Do czasów współczesnych zachowało się kilka szkiców przygotowawczych. Znajdują się one m.in. w Art Institute w Chicago i Graphische Sammlung Albertina we Wiedniu[10]. Głowa apostoła z ok. 1519–1520 trafiła do zbiorów prywatnych[2].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Raffaello Sanzio, The Transfiguration [online], museivaticani.va [dostęp 2025-04-12] (ang.).
- 1 2 3 Ristujczina 2020 ↓, s. 366.
- ↑ Girardi 2006 ↓, s. 123, 143.
- 1 2 Girardi 2006 ↓, s. 122.
- 1 2 Ristujczina 2020 ↓, s. 365.
- ↑ Ristujczina 2020 ↓, s. 365–366.
- 1 2 3 4 5 6 Ristujczina 2020 ↓, s. 364.
- ↑ Girardi 2006 ↓, s. 143.
- 1 2 „Przemienienie Pańskie” Rafaela zaskoczyło najbardziej po 450 latach [online], polskieradio.pl, 13 lipca 2014 [dostęp 2025-04-12].
- ↑ Ristujczina 2020 ↓, s. 364–365.
Bibliografia
- Monica Girardi, KLASYCY SZTUKI. Rafael, Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2006, ISBN 978-83-60529-00-3.
- Luba Ristujczina, Rafael Santi, Bielsko-Biała: Dragon, 2020, ISBN 978-83-8172-638-2.
