La Fornarina
 | |
| Autor | |
|---|---|
| Data powstania |
ok. 1520 |
| Medium |
olej na desce[1] |
| Wymiary |
87 × 63 cm[2] |
| Miejsce przechowywania | |
| Lokalizacja | |
La Fornarina (znany także jako Portret młodej kobiety) – obraz włoskiego malarza i architekta renesansowego Rafaela Santiego, wykonany ok. 1520 rokiem. Znajduje się obecnie w Galleria Nazionale d’Arte Antica w Rzymie[1].
Prawdopodobnie obraz był w warsztacie malarza po jego śmierci w 1520, a następnie został zmodyfikowany i sprzedany przez pomocnika artysty Giulio Romano[2].
Kobietę tradycyjnie identyfikuje się z Margheritą Luti, która została kochanką Rafaela podczas jego pobytu w Rzymie[1]. Nie jest to jednak wersja potwierdzona, ponieważ w XVIII-wiecznych Włoszech sformułowaniem „La Fornarina” potocznie i pieszczotliwie nazywano kochanki[1][3]. Zwolennicy hipotezy utożsamiającej sportretowaną kobietę z Margharitą Luti podejrzewają, że obraz ten stanowił rodzaj prezentu ślubnego. Postać została przedstawiona w orientalnym turbanie, z odsłoniętymi piersiami, trzymająca rękę w okolicach klatki piersiowej. Nagie ciało przykrywa przeźroczysty welon[1]. Kobieta na obrazie jest jednocześnie niewinna i zmysłowa[3]. W tle znajdują się pigwa pospolita, wawrzyn i mirt, symbolizujące idee miłości, czystości i wierności małżeńskiej. Na lewym ramieniu widnieje wąska wstęga z podpisem artysty – Raphael Vrbinas[1].
Historycy sztuki i uczeni debatują nad tym, czy prawa ręka na lewej piersi nie jest ułożona na guzie nowotworowym, ukrywając go tym samym w klasycznej pozie miłości. Szczególne, ustalone spojrzenie młodej kobiety przyczynia się do nienaturalności całej kompozycji[4].
Przeprowadzona analiza promieniowaniem rentgenowskim pokazała, że malując tło Rafael wzorował się na Portrecie Ginevry Benci Leonarda da Vinci[3].
Zobacz też
- La velata – inne dzieło Rafaela, przedstawiające tę samą kobietę
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Luba Ristujczina, Rafael Santi, Bielsko-Biała: Dragon, 2020, s. 299–300, ISBN 978-83-8172-638-2.
- 1 2 La Fornarina (1520) olio su tavola cm. 87x63 – Raffaello Sanzio [online], galleriaborghese.it [dostęp 2025-04-27] [zarchiwizowane z adresu 2012-05-19] (wł.).
- 1 2 3 Monica Girardi, KLASYCY SZTUKI. Rafael, Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2006, s. 114, ISBN 978-83-60529-00-3.
- ↑ Carlos Hugo Espinel, The portrait of breast cancer and Raphael's La Fornarina, „The Lancet”, 360 (9350), 2002, s. 2061–2063, DOI: 10.1016/S0140-6736(02)11997-0 [dostęp 2023-07-21] (ang.).
