Madonna ze szczygłem

Madonna ze szczygłem
Madonna del Cardellino
Ilustracja
Autor

Rafael Santi

Data powstania

pocz. 1506

Medium

olej na desce[1]

Wymiary

107 × 77,2 cm[2]

Miejsce przechowywania
Miejscowość

Florencja

Lokalizacja

Galeria Uffizi

Madonna ze szczygłem (wł. Madonna del Cardellino[2], również: Madonna z Dzieciątkiem i Janem Chrzcicielem[1]) – obraz włoskiego malarza i architekta Rafaela namalowany na początku 1506 roku[2].

Historia obrazu

Obraz został namalowany we Florencji jako prezent ślubny dla przyjaciela artysty, Lorenza Nasima. W 1547 roku dzieło uległo uszkodzeniu podczas zawalenia się domu Lorenza. Jego syn Giovambattista zlecił sklejenie siedemnastu fragmentów obrazu[3]. W latach 1646–1647 obraz trafił do zbiorów kardynała Giovana Carla Medyceusza[2]. W latach 1998–2008 obraz został poddany procesom konserwatorskim[3]. Obecnie znajduje się w galerii Uffizi[1].

Tematyka i symbolika obrazu

Obraz przedstawia Madonnę z Dzieciątkiem Jezus i św. Janem Chrzcicielem[3]. Układ postaci i ich gesty mają symboliczne znaczenie, zwiastujące przyszłe wydarzenia. Maria siedzi na kamieniu i spogląda na św. Jana. Mały Jezus stoi obok nich. Szczygieł symbolizuje mękę Chrystusa, otwarta księga – symbolizuje objawienie. U boku Jana wisi miseczka nawiązująca do chrztu Chrystusa[4].

Rafael przy malowaniu dzieła zastosował kompozycję z trójkątnym układem, wykorzystaną wcześniej przez Leonarda da Vinci m.in. w Świętej Annie Samotrzeciej, natomiast pozy postaci zostały wzorowane na rzeźbie Michała Anioła Madonna z Brugii[2][5].

Przypisy

  1. 1 2 3 Luba Ristujczina, Rafael Santi, Bielsko-Biała: Dragon, 2020, s. 137, ISBN 978-83-8172-638-2.
  2. 1 2 3 4 5 Madonna col Bambino e San Giovannino detta “Madonna del Cardellino” [online], uffizi.it [dostęp 2025-05-10] (wł.).
  3. 1 2 3 Philip Pullella, Technology helps restore Raphael masterpiece [online], reuters.com, 28 października 2008 [dostęp 2025-05-10] (ang.).
  4. Madonna ze szczygłem [online], isztuka.edu.pl [dostęp 2025-05-10].
  5. Monica Girardi, KLASYCY SZTUKI. Rafael, Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2006, s. 32, ISBN 978-83-60529-00-3.