Madonna della seggiola
 | |
| Autor | |
|---|---|
| Data powstania |
1514 |
| Medium |
olej na desce[1] |
| Wymiary |
średnica 71 cm[1] |
| Miejsce przechowywania | |
| Miejscowość | |
| Lokalizacja | |
Madonna della seggiola (również: Madonna della Sedia, Madonna z Dzieciątkiem i małym Janem Chrzcicielem[2], Madonna na krześle[3]) – obraz włoskiego malarza i architekta Rafaela Santiego, namalowany w 1514 roku[3].
Obraz przedstawia Madonnę z dzieckiem i z małym Janem Chrzcicielem[2]. Matka Boża została przedstawiona we współczesnym malarzowi, kobiecym stroju rzymskim, siedząca na bogato ozdobionym krześle, z uniesionymi kolanami i czule obejmująca dziecko[2][3]. Jej wyraziste spojrzenie, jak również i dzieciątka, skierowane jest w stronę widza. W centrum dominują barwy ciepłe. Kolory czerwone i żółte przeplatają się ze sobą wzajemnie. Barwy chłodne znalazły się na skraju obrazu[3]. Święty Jan spogląda na Matkę Bożą, ma złożone ręce do modlitwy[2].
Kompozycja opiera się na krześle, znajdującym się na pierwszym planie. Mebel dominuje w obrazie, został przedstawiony z największą dbałością o detale. Modelunek postaci i łączący je układ spiralny przypomina twórczość Michała Anioła, który w podobny sposób ukazywał postacie w swoich dziełach[3].
Madonna della seggiola została namalowana w Rzymie, prawdopodobnie tuż po ukończeniu prac w Stanza di Eliodoro[1]. Według legendy Maria ma rysy twarzy młodej wieśniaczki o kasztanowych włosach, mieszkającej w Apeninach. Dziewczyna miała uratować pustelnika, który napadnięty przez wilki schronił się w jednym z dębów. Po udzieleniu pomocy pustelnik pobłogosławił dziewczynę i przepowiedział, że pewnego dnia ona i dąb zostaną unieśmiertelnieni. Dziewczyna wyszła za mąż i urodziła dwoje dzieci. Drzewo ścięto, by pozyskać z niego drewno do beczek i baryłek. Po jakimś czasie rodzinę dostrzegł Rafael. Zafascynowany pięknem matki z dziećmi zapragnął ich sportretować, ale nie mając pod ręką płótna ani deski narysował wstępny portret na denku beczki od ojca dziewczyny, który był z zawodu winiarzem. Za sprawą kształtu denka obraz namalowano jako tondo[2].
Obraz od co najmniej 1589 roku znajdował się w zbiorach Medyceuszy, następnie trafił do zbiorów Palazzo Pitti. W 1799 roku obraz trafił do Paryża za sprawą wojsk Napoleona Bonapartego, stamtąd wrócił do Florencji w 1815 roku[1].
Legenda o pierwszym szkicu Madonny została uwieczniona przez Johanna Michaela Wittmera na obrazie Pierwszy szkic Madonny della Sedia z 1853 roku[2].
Przypisy
- 1 2 3 4 Madonna della Seggiola (Sedia) [online], wga.hu [dostęp 2025-05-03] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Luba Ristujczina, Rafael Santi, Bielsko-Biała: Dragon, 2020, s. 271–272, ISBN 978-83-8172-638-2.
- 1 2 3 4 5 Monica Girardi, KLASYCY SZTUKI. Rafael, Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2006, s. 86–87, ISBN 978-83-60529-00-3.
