Papież Leon X z kardynałami
.jpg) | |
| Autor | |
|---|---|
| Data powstania |
ok. 1518–1519 |
| Medium | |
| Wymiary |
154 × 119 cm[1] |
| Miejsce przechowywania | |
| Miejscowość | |
| Lokalizacja | |
Papież Leon X z kardynałami (inny tytuł: Leon X z kardynałami Luigim Rosso i Giuliem de'Medici[2], wł. Ritratto di Leone X con i cardinali Giulio de’ Medici e Luigi de’ Rossi[3]) – obraz Rafaela powstały w 1518[4] lub w latach 1518–1519 roku jako portret reprezentacyjny[1][5]. Znajduje się w Galerii Uffizi we Florencji[5].
Kompozycję oparto po przekątnej[4]. Leon X zajmuje centralną część kompozycji[1]. Jego twarz została wiernie ukazana, dostrzegalny jest obfity drugi podbródek i lubieżne usta[4]. Swoje ręce opiera o cenną iluminowaną księgę, co ma zwracać uwagę na jego umiłowanie sztuki[5]. Leon X trzyma w dłoni lupę. Księga, wraz z dzwonkiem do przywoływania służby i podbitym futrem strojem, symbolizuje również zamiłowanie do luksusu[4]. Za Leonem X widoczne są postaci kardynałów (Luigi de’ Rossi, Giullio de’ Medici), co nadaje scenie oficjalny charakter[5][2]. Obraz utrzymany jest w ciepłych tonacjach z przewagą czerwieni i jej pochodnych[1]. Ten typ portretu jest charakterystyczny dla oficjalnego malarstwa europejskiego[5].
Portret Leona X z kardynałami powstał z okazji ślubu bratanka papieża Wawrzyńca Medyceusza z Magdaleną de la Tour d’Auvergne, pochodzącą z francuskiej rodziny królewskiej[6]. Portret miał upamiętnić uczestnictwo papieża w weselu, potwierdzić relacje rodzinne oraz okazać życzliwość wobec ambicji dynastycznych Wawrzyńca Medyceusza. Papież nie zdołał wziąć udziału w uroczystościach weselnych, prezent podarował parze małżeńskiej w późniejszym czasie[4].
Po śmierci Rafaela powstało wiele kopii obrazu. Kopie namalowali m.in. Andrea del Sarto i Giorgio Vasari[7]. Vasari w Żywotach najsławniejszych malarzy, rzeźbiarzy i architektów podaje, że Andrea del Sarto wykonał tak wierną kopię obrazu, że uczeń Rafaela Giulio Romano miał pomylić tę wersję z oryginałem[8].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Pope Leo X with Cardinals Giulio de' Medici and Luigi de' Rossi [online], wga.hu [dostęp 2025-04-12] (ang.).
- 1 2 Stadler 1992 ↓, s. 185.
- ↑ Raffaello Sanzio, Ritratto del papa Leone X con i cardinali Giulio dè Medici e Luigi dè Rossi [online], uffizifirenze.it [dostęp 2025-04-12] (wł.).
- 1 2 3 4 5 Ristujczina 2020 ↓, s. 358.
- 1 2 3 4 5 Girardi 2006 ↓, s. 91.
- ↑ Ristujczina 2020 ↓, s. 356, 358.
- ↑ Ristujczina 2020 ↓, s. 359.
- ↑ Ristujczina 2020 ↓, s. 359–360.
Bibliografia
- Monica Girardi, KLASYCY SZTUKI. Rafael, Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2006, ISBN 978-83-60529-00-3.
- Luba Ristujczina, Rafael Santi, Bielsko-Biała: Dragon, 2020, ISBN 978-83-8172-638-2.
- Hubert Stadler, Leksykon papieży i soborów, Warszawa: Oficyna Panda, 1992, ISBN 83-85465-17-0.
