Dwór w Stoszowie

Dwór w Stoszowie
Schloss Stoschendorf
Zabytek: nr rej. A/4726/758 z 27.09.1960[1]
Ilustracja
Dwór w Stoszowie
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Miejscowość

Stoszów[1]

Typ budynku

dwór[1]

Styl architektoniczny

renesans

Kondygnacje

2

Ukończenie budowy

XVI w.[1]

Ważniejsze przebudowy

XVIII w., XIX/XX w.

Położenie na mapie gminy Łagiewniki
Mapa konturowa gminy Łagiewniki, po lewej znajduje się punkt z opisem „Dwór w Stoszowie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Dwór w Stoszowie”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Dwór w Stoszowie”
Położenie na mapie powiatu dzierżoniowskiego
Mapa konturowa powiatu dzierżoniowskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Dwór w Stoszowie”
Ziemia50°46′56″N 16°43′25″E/50,782222 16,723611

Dwór w Stoszowie (niem. Schloss Stoschendorf)[2] – zabytkowy[1] dwór we wsi Stoszów.

Historia

Renesansowy i pierwotnie jednoskrzydłowy dwór został zbudowany przez Hansa von Strachwitza (zm. 1597 r.)[3] w drugiej połowie XVI w., być może z wykorzystaniem murów starszej budowli. Siedzibę rozbudował Elias von Strachwitz, syn wspomnianego Hansa i Evy z domu von Ullersdorf (zm. 1594 r.)[4]. Dwór został przebudowany i powiększony w XVIII i XIX.

W 2010 roku wykwaterowano ostatniego lokatora z powodu walącego stropu na pierwszym piętrze.

Architektura

Dwór murowany z kamienia i cegły, tynkowany, trzyskrzydłowy, zbudowany na planie litery „C”, o skrzydłach dwu- i trzykondygnacyjnych, nakrytych dachami dwuspadowymi. Fasada (elewacja południowo-zachodnia) korpusu pięcioosiowa, z asymetrycznie umieszczonym sienią komunikacyjną ozdobioną portalem typu fortecznego z trójkątnym frontonem, w którym znajduje się skromny kartusz z dwoma herbami i inicjałami budowniczego: Melchiora von Gellhorna MVG[5] (lewy) i jego żony HGG (prawy)[6] oraz cytatem z Biblii na belkowaniu: SIT PAX INTRA MVROS TVOS ET PROSPERITAS IN PALATI TVM[7] PSALM 122,[7] (Niech pokój będzie w twoich murach i pomyślność w twoim pałacu[4]. Natomiast w agrafie znajduje się orzeł Habsburgów[8]. Większość otworów okiennych zachowała oryginalne kamienne fasciowe obramowania. Większość pomieszczeń nakrywały stropy belkowe, w sieni zastosowano sklepienia kolebkowo-krzyżowe. Dwór zbudowano na planie prostokąta, z wewnętrznym dziedzińcem (obecnie rozpadło się jedno skrzydło) dostępnym przez sklepioną sień. Częściowo podpiwniczony, pod zachodnim skrzydłem znajduje się piwnica składająca się z trzech pomieszczeń.

Na wschód od dworu znajduje się zaniedbana i dziko zarośnięta pozostałość niewielkiego parku. Rezydencję otacza pozostałość fosy i niewielki staw. Wokół położonego na południe od dworu dziedzińca folwarcznego wznoszą się zabudowania gospodarcze. Obecnie nieużytkowany zabytek powoli popada w ruinę.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025.
  2. ↑ Dwór Stoszów (ruina). [dostęp 2025-01-01].
  3. ↑ Stoszów
  4. 1 2 Damian Dąbrowski: Stoszów. Pałace Śląska. [dostęp 2018-05-09].
  5. ↑ Dokumenty NID. [dostęp 2025-01-01].
  6. ↑ Fragment portalu. [dostęp 2025-01-01].
  7. ↑ Sit pax intro muros tuos, et prosperitas in palatiis tuis
  8. ↑ Dokumenty NID. [dostęp 2025-01-01].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.