Zamek w Ciepłowodach

Zamek w Ciepłowodach
Schloss Tepliwoda
Zabytek: nr rej. A/4047/719 z 1.09.1960
Ilustracja
Zamek w Ciepłowodach (2014)
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Miejscowość

Ciepłowody

Wysokość całkowita

ok. 18 m

Kondygnacje

4 (wieża)

Rozpoczęcie budowy

XIII w.

Ukończenie budowy

XIV w.

Ważniejsze przebudowy

ok. 1540

Zniszczono

1945

Położenie na mapie gminy Ciepłowody
Mapa konturowa gminy Ciepłowody, w centrum znajduje się punkt z opisem „Zamek w Ciepłowodach”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Zamek w Ciepłowodach”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Zamek w Ciepłowodach”
Położenie na mapie powiatu ząbkowickiego
Mapa konturowa powiatu ząbkowickiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Zamek w Ciepłowodach”
Ziemia50°40′27″N 16°54′01″E/50,674167 16,900278

Zamek w Ciepłowodach – zabytkowy zamek[1] w ruinie z XIII w., znajdujące się w Ciepłowodach w województwie dolnośląskim.

Historia

Zamek wzniesiono na pozostałościach drewniano-ziemnej siedziby rycerskiej założonej na początku XIII wieku przez Alberta I z Brodą[2]. Wiadomo, że w 1287 roku zamieszkiwał tu jego potomek, Albert III z Brodą[2]. Około 1400 roku powstał częściowo murowany zamek, na który składał się półkolisty mur obwodowy z kamienia oraz drewniana zabudowa dziedzińca[2]. Prawdopodobnie już wtedy wjazd znajdował się od południa, a całość otaczała nawodniona fosa. Pełny kształt tej fazy rozbudowy zamek uzyskał za Jana Seckilina, kanclerza księcia ziębickiego Mikołaja. W kolejnym etapie (pierwsza ćwierć XIV wieku) powstała wieża mieszkalna o czterech kondygnacjach i wysokości około 18 metrów[2]. Zbudowano ją z kamienia, na planie prostokąta o wymiarach 8 na 10 metrów[2]. W XV wieku zamek był siedzibą rycerza-rabusia Georga Reibnitza, a następnie książąt ziębickich. Od początku XVI wieku zamek należał do rodu Seidlitzów, którzy około 1540 roku dobudowali renesansowy budynek mieszkalny, a także (z pomocą Giovanniego Bernardo, budowniczego z Werony) zmodyfikowali fortyfikacje zewnętrzne budując kazamatowe basteje[2].

Przez kolejnego stulecia zamek był własnością kilku rodów szlacheckich, a w 1839 roku nabył go książę Wilhelm Orański. W roku 1841 zamek spłonął, z całego założenia pozostały w zasadzie jedynie obwałowania i mury[2]. Odbudowano go likwidując fosę i obwałowania[2]. W czasach nowożytnych powstał folwark w miejscu średniowiecznego przedzamcza. Około roku 1900 zamek był modernizowany[2]. W 1945 roku budowla została uszkodzona, potem przez pewien czas była użytkowana jako magazyn[2].

Architektura

Obecnie ruiny zamku w Ciepłowodach są własnością prywatną[2]. Zabytek jest remontowany. Zachowała się czterokondygnacyjna wieża mieszkalna, a obok niej jest relikt XIX-wiecznej przebudowy – wsparty na romańskiej kolumnie podcień z cegły[3]. Wokół obiektu rośnie wiele starych kasztanowców. Od strony południowej zachowały się resztki mostu z przyporami[3].

Przypisy

  1. ↑ NID: Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków, woj. dolnośląskie. nid.pl, 2023-06-30. [dostęp 2023-07-19]. (pol.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, s. 64–67. ISBN 978-83-89102-63-8.
  3. 1 2 Ciepłowody. [w:] Dolnośląskie szlaki kulturowe [on-line]. [dostęp 2017-03-17].

Bibliografia

  • Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, ISBN 978-83-89102-63-8.
  • L. Kajzer, S. Kołodziejski, J. Salm: Leksykon zamków w Polsce. Warszawa: Arkady, 2012, s. 134–135. ISBN 978-83-213-4158-3.
  • B. Guerquin: Zamki śląskie. Warszawa: Wydawnictwo Budownictwo i Architektura, 1957, s. 44.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.