Pałac w Dobromierzu

Pałac w Dobromierzu
Schloss Hohenfriedeberg
Zabytek: nr rej. pałac A/4059/210 z 15.05.1950, park A/4060/176 z 31.05.1950. folwark 157/A/03/1-10 z 25.04.2003
Ilustracja
Pałac. Rzeźba bramna. Wnętrza pałacu
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Miejscowość

Dobromierz

Typ budynku

pałac

Ukończenie budowy

1727 r.

Ważniejsze przebudowy

XIX w.

Położenie na mapie gminy Dobromierz
Mapa konturowa gminy Dobromierz, na dole znajduje się punkt z opisem „Pałac w Dobromierzu”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Pałac w Dobromierzu”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Pałac w Dobromierzu”
Położenie na mapie powiatu świdnickiego
Mapa konturowa powiatu świdnickiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Pałac w Dobromierzu”
Ziemia50°54′40,9″N 16°14′19,2″E/50,911361 16,238667

Pałac w Dobromierzu (niem. Schloss Hohenfriedeberg) – zabytkowy[1] pałac w Dobromierzu – wsi w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Dobromierz przy drodze krajowej nr 5 i drodze krajowej nr 34.

Pałac wzniesiono w 1727 r. dla Christopha Ferdinanda von Nimptsch, rozbudowując prawdopodobnie wcześniejszy dwór z XVII wieku[2].

Historia

Obiekt wybudowany w 1727 roku przez Christopha Ferdinanda (Krzysztofa Ferdynanda, ur. 1691) von Nimptsch[3], żonatego w 1716 z Marią Magdaleną von Gyleys (Gilleis). Jego bratem był Johann Friedrich (Jan Fryderyk, ur. 1695) von Nimptsch, żonaty w 1714 z Joanną Teresą von Althann[4]. Po przejściu w 1789 we władanie rodu von Seherr-Thos przebudowany w drugiej połowie XIX w. i na początku XX w. Z tego czasu (1870-1880) pochodzą dwie prostokątne parterowe dobudówki przy elewacjach bocznych[5].

Opis założenia

Barokowy pałac na rzucie prostokąta, 3-kondygnacyjny, nakryty dachem mansardowym, krytym dachówką. 3-traktowy, z przelotową sienią krytą sklepieniem kolebkowym z lunetami, przy której znajduje się klatka schodowa. Przyziemie o sklepieniach kolebkowo-krzyżowych. Na drugiej kondygnacji zarówno sklepienia, jak i stropy z dekoracją stiukową. Po zachodniej stronie pałacu mieści się kaplica poprzedzona barokowym portalem z aniołami w zwieńczeniu i kartuszami herbowymi rozdzielonymi monogramem IHS z krzyżem i trzema gwoździami – oznaką zakonu jezuitów, którzy byli kapelanami rodu von Nimptsch. W kaplicy i sali balowej zachowane barokowe polichromie i klasycystyczne dekoracje sztukatorskie. Elewacje pałacu 5- i 4-osiowe, artykułowane lizenami. Na fasadzie centralnej dwukolumnowy portyk z balkonem. Obok pałacu barokowe budynki gospodarcze i folwarczne. Dalej park z reliktami wyznaczonego lipami parteru i kaskadą ze stopniami wodnymi oraz nagrobkiem dziecięcym Johanna Carla Martina Ferdinanda von Seherr-Thoss (1791-1792)[6].

Obiekt jest częścią zespołu pałacowo-folwarcznego, w skład którego wchodzą jeszcze:

  • park z pierwszej z połowy XVIII w., przekształcony w XIX w.;
  • folwark:
    • dwie oficyny mieszkalne z około 1727, przebudowane w XIX w.;
    • wozownia z pierwszej połowy XVIII w.;
    • stajnia z około 1727;
    • pięć bram z pierwszej połowy XVIII w.;
    • ogrody gospodarcze - teren dawnych ogrodów i dziedzińca.

Heraldyka

Nad głównym wejściem do przelotowej sieni[7] znajduje się prostokątny balkon ze stalową balustradą z oknem balkonowym, nad którym umieszczono kartusz z herbami Carla Friedricha von Seherr-Thoss (1754- 1814), właściciela od 1789[8] i jego żony Eleonory von Pertkenau (1759-1827)[9]. Ich synem był Friedrich von Seherr und Thoß (1789-1857). Prawie identyczne wejście z kartuszem z herbami Johanna von Nimptsch i Joanny von Althann[10] jest nad półkolistym balkonem elewacji tylnej[11].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025.
  2. ↑ zabytek.pl. [dostęp 2024-12-01].
  3. ↑ Pałac Dobromierz. Schloss Hohenfriedeberg. [dostęp 2024-05-24].
  4. ↑ Roman Sękowski (1931-2023): Herbarz szlachty śląskiej: informator genealogiczno-heraldyczny.. Katowice: Fundacja „Zamek Chudów” ; Videograf II, 2007, s. 407.
  5. ↑ zabytek.pl. [dostęp 2024-12-01].
  6. ↑ zabytek.pl. [dostęp 2024-12-01].
  7. ↑ Pałac Dobromierz. [dostęp 2024-05-24].
  8. ↑ Dobromierz. Hohenfriedeberg. [dostęp 2024-05-24].
  9. ↑ Carl Friedrich von Seherr-Thoß. [dostęp 2024-05-24].
  10. ↑ Dobromierz - pozostałości kartuszy herbowych na elewacji pałacu. [dostęp 2024-05-24].
  11. ↑ Barokowy pałac w Dobromierzu. [dostęp 2024-05-24].

Bibliografia

  • Rezydencje ziemi świdnickiej, zespół redakcyjny: W. Rośkowicz, S. Nowotny, R. Skowron, Świdnica 1997, s. 15.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.