Pałac w Sieroszowie
 nr rej. - pałac A/4693/1862 z 11.10.1966, park A/4694/847/WŁ z 18.09.1981 | |
 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Typ budynku | |
| Styl architektoniczny | |
| Ukończenie budowy |
1703 r. |
| Ważniejsze przebudowy |
1710 r., XIX w. |
| Zniszczono |
1706 r. |
Położenie na mapie gminy Ząbkowice Śląskie _location_map.png) | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego  | |
Położenie na mapie powiatu ząbkowickiego  | |
 50°37′N 16°54′E/50,616667 16,900000 | |
Pałac w Sieroszowie (niem. Schloss Seitendorf)[1] – zespół pałacowo-parkowy z XVIII w. w Sieroszowie[2], wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa dolnośląskiego[3].
Historia
W 1688 r. opat klasztoru w Henrykowie Heinrich III Kahlert nabył dobra sieroszowskie od rycerza Ernsta Heinricha von Kattern. Pałac ufundował opat Tobias Ackermann, a jego budowa trwała w latach 1703 - 1710[4][5][6]. Prawdopodobnie został zaprojektowany przez M. Kirchbergera (autora pałacu w Kamieńcu Ząbkowickim)[6]. Do czasu sekularyzacji zakonów na terenie Królestwa Prus w 1810r. pozostawał letnią rezydencją opatów z Henrykowa oraz siedzibą zarządu dóbr klasztornych. W 1811r. majątek kupił baron von Röll, a następnie nabył go w 1822r. kupiec Cruci z Ząbkowic Śląskich. Jego córka wżeniła się w rodzinę Dittrich, w rękach której pałac pozostał do II wojny światowej.[4][5] Był dwukrotnie przebudowywany, w 1830 i 1880r.[4][5][6] Po wojnie przejęty przez państwo pozostawał siedzibą PGR, później opuszczony i zniszczony. Obecnie w trakcie renowacji.
Herb opactwa z żurawiem z Zirc[7]
Herb opactwa w Zirc
Pałac w trakcie renowacji
Architektura
Rezydencja w stylu barokowym została wzniesiona z cegły i kamienia. Dwukrotnie przechodziła przebudowy, w 1830 i 1880r[6][4][5]. Obiekt jest położony na planie prostokąta, dwukondygnacyjny, nakryty czterospadowym dachem z powiekami. Elewacje otynkowane, z piaskowcowymi obramowaniami okien przedzielonych boniowaniem w przyziemiu przechodzącym w drugiej kondygnacji w podwojone pilastry zwieńczone prostym belkowaniem. Fasada pałacu, znajdująca się od strony południowej, posiadała portyk wejściowy wsparty na filarach, z tarasem u góry. Na elewacji północnej znajdował się portal z kartuszem herbowym z dwoma tarczami: lewą opata Tobiasa Ackermanna (1702–1722) z Henrykowa i prawą z żurawiem Cystersów z węgierskich Zirc oraz datą 1710 i inicjałami TAH CZ[8][6][4][5]. Układ wnętrz dwutraktowy[6], w przyziemiu zachowane sklepienia kolebkowe i kolebkowe z lunetami. Budynek jest położony przy otoczonym ceglanym murem zabytkowym parku, do którego prowadzi kamienna, barokowa brama zwieńczona przerwanym naczółkiem. W parku zachowana figura św. Jana Nepomucena. Z budynków folwarcznych, dawniej położonych przy pałacu, do dziś zachował się jeden.
Przypisy
- ↑ Pałac Sieroszów (ruina) Schloss Seitendorf. [dostęp 2025-05-10].
- ↑ w powiecie ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025.
- 1 2 3 4 5 strona o dolnośląskich pałacach. [dostęp 2023-03-16].
- 1 2 3 4 5 kronika niemiecka wsi Seitendorf. [dostęp 2023-03-16].
- 1 2 3 4 5 6 Brzezicki S., Nielsen C., Grajewski G., Popp D. Śląsk zabytki sztuki w Polsce 2006, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, 776 ISBN 83-922906-1-5
- ↑ Cztery pastorały opatów symbolizują cztery opactwa: Zirc, Kloster Pilis, Kloster Pásztó i Kloster Szentgotthárd
- ↑ Herb Zakonu Cystersów. [dostęp 2024-08-04].
Bibliografia
- Słownik geografii turystycznej Sudetów. Wzgórza Niemczańsko-Strzelińskie. Przedgórze Paczkowskie, t. 21 (N-Ż), pod red. Marka Staffy, Wrocław: "I-Bis", 2008, ISBN 83-85773-93-1, s. 285-286
- Jerzy Organiściak, Tomasz Dudziak, Marcin Dziedzic, Ząbkowickie opowieści. Okolice Ząbkowic Śląskich: monografia krajoznawcza, cz. 3, Ząbkowice Śląskie: Agencja Reklamowo-Handlowa "Wist", 1997, ISBN 83-9060036-0-8, s. 161-162