Pałac w Biedrzychowicach

Pałac w Biedrzychowicach
(niem.) Schloss Friedersdorf
Zabytek: nr rej. 413/793 z 14.11.1960[1]
Ilustracja
Pałac od frontu z głównym wejściem
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Miejscowość

Biedrzychowice

Styl architektoniczny

barok z elementami renesansu

Ukończenie budowy

1527

Ważniejsze przebudowy

1702[2]

Pierwszy właściciel

Konrad von Nostitz

Kolejni właściciele

• Moritz Christian von Schweinitz
• Oswald Blumental
• baron Aleksander von Minutoli
• hrabia Joachim von Pfeil und Klein Ellguth

Położenie na mapie gminy Olszyna
Mapa konturowa gminy Olszyna, na dole nieco na prawo znajduje się ikonka pałacu z opisem „Pałac w Biedrzychowicach”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się ikonka pałacu z opisem „Pałac w Biedrzychowicach”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po lewej znajduje się ikonka pałacu z opisem „Pałac w Biedrzychowicach”
Położenie na mapie powiatu lubańskiego
Mapa konturowa powiatu lubańskiego, po prawej znajduje się ikonka pałacu z opisem „Pałac w Biedrzychowicach”
Ziemia51°02′23,190″N 15°22′53,256″E/51,039775 15,381460

Pałac w Biedrzychowicach (niem. Schloss Friedersdorf) – pałac wybudowany w XVI w. we wsi Biedrzychowice (województwo dolnośląskie) w powiecie lubańskim, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa dolnośląskiego[3].

Barokowy obiekt wybudowany na bazie renesansowego zamku obronnego z 1527, położony w pobliżu drogi nr 30 z Gryfowa do Lubania. Obecnie budynek jest siedzibą szkoły.

Historia

Początki budowy pałacu w Biedrzychowicach przypadają na rok 1527. Prace te rozpoczął Konrad von Nostitz, który był również pierwszym właścicielem. Budowa z przerwami trwała do 1580. Początkowo został zbudowany jako dwór[2]. W 1702, gdy właścicielem był Moritz Christian von Schweinitz (1676–1739)[4], od 1722 żonaty z Evą Anną von Schweinitz und Krain (1680–1747)[5][6], pałac został przebudowany w stylu barokowym[7]. W 1730 przeprowadzono kolejną rozbudowę. Kolejny właściciel pałacu, Oswald Blumenthal, w 1846 przeprowadził następną przebudowę pałacu[7]. W 1863 pałac zakupił baron Aleksander Friedrich von Minutoli (1806–1887). Był on, pod koniec XIX w., znanym kolekcjonerem dzieł sztuki. Zaczął on swe zbiory gromadzić w pałacowych komnatach, nie zapomniał również o zmianie elewacji i wystroju wnętrza pałacu[7]. Zaraz po zakupie, w 1863 zamontował m.in. renesansowe portale kłodzkich kamienic[7]. W tym też czasie powstał ogród i park. Następnym właścicielem został zięć Minutoliego, hrabia Joachim von Pfeil und Klein Ellguth. Pałac pozostawał w rękach rodziny von Pfeil do 1945. Po zakończeniu II wojny światowej w pałacu miał swoją siedzibę PGR, a od 1960 znajduje się tutaj Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych o profilu ogólnym[8]. W 1966 dokonano adaptacji obiektu, a w latach 1974–1978 przeprowadzono remont i konserwację[7].

Architektura

Pałac został zbudowany na rzucie prostokąta, jest to budowla dwupiętrowa nakryta mansardowym dachem z dwoma rzędami lukarn[7]. Fasady są jedenastoosiowe z jońskimi pilastrami w wielkim porządku, zdwojonymi na narożach budynku[7].
Najciekawsza jest elewacja południowo-zachodnia, położona od strony ogrodu. Znajduje się na niej imitacja dekoracyjnego balkonu z kamienną, ażurową balustradą, powyżej, pod gzymsem, widnieje herb przedstawiającym lwa Aleksandra von Minutoli[9][10][7][11]. Do głównego wejścia prowadzą pięciobiegowe schody z trójpoziomowymi tarasami i balustradami zdobionymi wazonami[7].
Elewacja północno-wschodnia ma trzy kondygnacje i są na niej pilastry zdobione kampanulami[7]. Nad głównym wejściem, ujętym w pilastrowy portal z płytkim balkonem widnieje fronton zawierający kartusz z dwoma herbami Mortiza Christiana von Schweinitz i jego żony Evy Anny von Schweinitz[6], wieńczący trzy środkowe osie[7]. Do głównego wejścia prowadzi arkadowy most, przebiegający nad dawną fosą, poprzedzony wachlarzowymi schodami[7]. Przy elewacji znajduje się taras wsparty na czterech jońskich kolumnach, zwieńczony kamienną ażurową balustradą zdobioną wazonami[7].
Wnętrze zawiera wiele pomieszczeń z dawnym wystrojem[12]. W niektórych salach zachowały się plafony, sztukaterie i barokowe kominki[7].

Obiekt jest częścią zespołu pałacowego z XVI-XVIII-XIX w., w skład którego wchodzą:

  • pałac,
  • park i wzgórze z promenadą[13]
  • „Wieża Woldecka”[14] (niem. Woldeck Turm)[15] widokowa z 1869, obecnie ruina[16][3].

Przypisy

  1. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025 [dostęp 2013-02-15].
  2. 1 2 Biedrzychowice - pałac. [dostęp 2012-12-04].
  3. 1 2 Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025.
  4. ↑ Moritz Christian von Schweinitz. [dostęp 2025-02-12].
  5. ↑ Eva Anna Helene von Schweinitz. [dostęp 2025-02-12].
  6. 1 2 Dokumenty NID 2. [dostęp 2025-02-12].
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, s. 15-20. ISBN 978-83-89102-63-8.
  8. ↑ Gmina Olszyna - Biedrzychowice. [dostęp 2012-12-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
  9. ↑ Arthur Charles Fox-Davies, 1871-1928: A complete guide to heraldry. T. I. 1909, s. 188.
  10. ↑ A complete guide to heraldry by Fox-Davies, Arthur Charles, 1871-1928. s. 188. [dostęp 2025-02-12]. (ang.).
  11. ↑ Dokumenty NID 1. [dostęp 2025-02-12].
  12. ↑ Gaworski Marek - "Najpiękniejsze zamki, pałace Śląska i pogranicza polsko-czeskiego" Wydawca - Matiang (Strzelce Opolskie 2012) Strona - 28 ISBN 978-83-932293-6-9
  13. ↑ Numer rejestru zabytków 414/858/J z 4.02.1985
  14. ↑ Dokumenty NID. [dostęp 2025-02-12].
  15. ↑ Wieża widokowa (ruina). [dostęp 2025-02-12].
  16. ↑ Numer rejestru zabytków A/1762 z 18.03.2010

Bibliografia

  • Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, ISBN 978-83-89102-63-8.
  • Marek Gaworski, Najpiękniejsze zamki i pałace Śląska i pogranicza polsko-czeskiego, Strzelce Opolskie: Matiang, 2012, ISBN 978-83-932293-6-9, OCLC 829897560.

Linki zewnętrzne


This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.