Pałacyk w Rakowicach Wielkich

Pałacyk w Rakowicach Wielkich
Schloss Groß Rackwitz
Zabytek: nr rej. GEZ 839[1]
Ilustracja
Front Pałacyku w 1979
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Miejscowość

Rakowice Wielkie

Adres

Rakowice Wielkie 4[2]

Typ budynku

pałac

Styl architektoniczny

neorenesans

Kondygnacje

2

Rozpoczęcie budowy

1850

Ukończenie budowy

1865

Pierwszy właściciel

Josef Kirle

Kolejni właściciele

Munzerowie, Richard Dunkel

Obecny właściciel

b.d.

Położenie na mapie Lwówka Śląskiego
Mapa konturowa Lwówka Śląskiego, u góry po lewej znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Pałacyk w Rakowicach Wielkich”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Pałacyk w Rakowicach Wielkich”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po lewej znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Pałacyk w Rakowicach Wielkich”
Położenie na mapie powiatu lwóweckiego
Mapa konturowa powiatu lwóweckiego, u góry nieco na prawo znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Pałacyk w Rakowicach Wielkich”
Położenie na mapie gminy Lwówek Śląski
Mapa konturowa gminy Lwówek Śląski, w centrum znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Pałacyk w Rakowicach Wielkich”
Ziemia51°07′21,7″N 15°34′36,2″E/51,122694 15,576722

Pałacyk w Rakowicach Wielkich (niem. Schloss Groß Rackwitz[3]) – zabytkowy pałacyk w Rakowicach Wielkich, w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski. Pałac wraz z parkiem wybudowano w II poł. XIX wieku[4]. Zespół pałacowo-parkowy stanowi ważny element krajobrazu kulturowego Rakowic Wielkich, integrując zabudowę dworską z otaczającą zielenią w formie spójnego założenia przestrzennego[5]. Ochroną konserwatorską objęto całość zespołu pałacowo-parkowego[6].

Historia

Pałac w Rakowicach Wielkich wraz z otaczającym go zespołem parkowym stanowi cenny przykład XIX-wiecznego założenia dworskiego na Dolnym Śląsku. Znajduje się w południowo-wschodniej części wsi[7].

Pierwsza wzmianka o wsi Rakowice Wielkie pochodzi z 1287 roku. Zgodnie z dokumentem, ówczesny właściciel dóbr, Heinrich von Russendorf, został zwolniony przez księcia Bolka z obowiązku płacenia danin.

Pod koniec XVIII wieku właścicielem posiadłości był Josef Kirle, o czym informuje m.in. Zimmermann w swoich opracowaniach. Około połowy XIX wieku majątek przeszedł w ręce rodziny Munzerów. Pałac i towarzyszące mu budynki folwarczne wzniesiono w latach 1850–1865. W 1876 roku jako właścicieli wymienia się spadkobierców rodziny Munzer. W późniejszym okresie dobra należały do Richarda Dunkla, który posiadał je aż do czasów II wojny światowej[8].

Architektura pałacu

Pałac został zbudowany w stylu neorenesansowym. Jest to jednopiętrowa, podpiwniczona budowla wzniesiona na planie prostokąta, murowana z cegły i otynkowana, z dachem namiotowym pokrytym obecnie gontem bitumicznym. Centralną częścią budynku jest sień i loggia wspartą na dwóch filarach od strony folwarku. Otwory okienne i drzwiowe zachowane są w historycznej formie, przy czym elewacje przednia i tylna są siedmioosiowe, boczne zaś pięcioosiowe. Fasada południowa została wyróżniona pseudoryzalitem zakończonym trójkątnym naczółkiem z dekoracją z terakoty. Na pierwszym piętrze pseudoryzalitu znajdują się trzy arkady. Okna zdobi gzyms konsolkowy, a elewacje boczne są pięcioosiowe. Od północy do budynku przylega weranda z tarasem[8][9].

Materiały i detale architektoniczne

Do budowy użyto m.in. piaskowca oraz cegły. Zachowane detale architektoniczne obejmują m.in. konsolkowe gzymsy, pełnoplastyczne elementy ramiaków okiennych, a także profilowane słupki i ślemienia. Konserwatorzy zalecają ich odtworzenie wraz z historycznym podziałem stolarki okiennej i przywróceniem dawnych szprosów[8][9].

Układ przestrzenny

Zespół dworski zlokalizowany jest na południowo-wschodnim skraju wsi, od zachodu ograniczony lokalną drogą powiatową, od północy i wschodu pastwiskami i gruntami ornymi, a od południa zabudowaniami wiejskimi. Centralnie położony pałac frontem wychodzi na kwadratowy dziedziniec otoczony budynkami gospodarczymi. Przed fasadą znajduje się wysoki podjazd oraz owalny trawnik. Na jego bokach rosną dwie lipy liczące około 120 lat.

Wejście na teren założenia prowadzi przez bramę w kamiennym murze, zachowanym częściowo wzdłuż drogi. Za pałacem rozciąga się niewielki park[10][11].

Park

Park o powierzchni 1,2 ha[4], założony w latach 60. XIX wieku, posiada centralną polanę z purpurowym bukiem (ok. 120 lat). W XX wieku wzbogacono go o nowe nasadzenia, głównie iglaków. Wśród najcenniejszych drzew wyróżniają się: miłorząb dwuklapowy o średnicy 0,5 m, dwa buki purpurowe, dwie lipy o pniach 0,8 m, lipa krymska (0,6 m), krąg dziewięciu lip w północno-zachodniej części parku oraz cztery sosny wejmutki – największa o średnicy 0,8 m[12]. Spotkać można także modrzewie, świerki, cyprysiki groszkowe, dęby, klony, jedlice Douglasa oraz bez czarny w podszycie[13][14].

Zobacz też

Przypisy

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.