Pałac w Czernicy (woj. dolnośląskie)

Pałac w Czernicy
(niem.) Schloss Langenau
Zabytek: nr rej. pałac A/5491/530 z 27.01.1959, kaplica A/5466/1120 z 27.07.1964, park A/5377/503/J z 7.12.1977
Ilustracja
Pałac w Czernicy
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Miejscowość

Czernica

Typ budynku

Pałac

Kondygnacje

2

Ukończenie budowy

1543 r.

Ważniejsze przebudowy

1858 i 1911 r.

Położenie na mapie gminy Jeżów Sudecki
Mapa konturowa gminy Jeżów Sudecki, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Pałac w Czernicy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Pałac w Czernicy”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Pałac w Czernicy”
Położenie na mapie powiatu karkonoskiego
Mapa konturowa powiatu karkonoskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Pałac w Czernicy”
Ziemia50°58′42,6″N 15°43′11,8″E/50,978500 15,719944

Pałac w Czernicy (niem.  Schloss Langenau) – zabytkowy[1] pałac w Czernicy – wsi w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Jeżów Sudecki.

Historia

Pałac

Pałac w Czernicy powstał w 1543, w wyniku przebudowy przez Baltazara I Schaffgotscha (zm. ok. 1567)[2][3][4][5] istniejącego w tym miejscu wcześniej zamku, należącego do rycerzy von Langenau (1340, Langenow, Langenoff). Nowa budowla była trzyskrzydłowym, renesansowym dworem otoczonym fosą. Po śmierci Balthazara II Schaffgotscha w 1595[6] Czernica przechodzi w posiadanie rodziny von Lest. W 1858 budowla uległa znacznemu zniszczeniu. Podczas odbudowy zlikwidowano fortyfikacje, a sam dwór ponownie przebudowano, nadając mu styl neorenesansowy, przypominający francuskie zamki nad Loarą. W 1911 w północno-zachodnim narożniku zbudowano masywną, półokrągłą wieżę nakrytą stożkowym dachem. Do 1945 pałac znajdował się w rękach rodziny von Klitzing, która na przełomie XIX-XX w. dokonała ostatniej przebudowy i modernizacji siedziby. Dobudowano wejście główne, oraz położono instalacje elektryczne i centralnego ogrzewania. Po wojnie obiekt przejęło Okręgowe Przedsiębiorstwo Handlu Opałem we Wrocławiu, następnie był użytkowany przez Komendę Wojewódzką Policji w Jeleniej Górze, a od 1992 jest własnością prywatną[4][7].

Architektura

Pałac w Czernicy jest dwukondygnacyjnym budynkiem wzniesionym na planie podkowy[7]. Całe założenie pałacowo-parkowe zostało poddane gruntownej renowacji, po której blasku nabrały interesujące wnętrza, w szczególności pochodzące z 1563 malowidła ścienne w pałacowej kaplicy (archiwum) z herbami szlacheckimi na ścianach (od lewej) von:

  1. Liebdaler, Stosch, Haugwitz, Schönburg;
  2. Loeben, Schaffgotsch, Bischofswerdt, Schwenckfeld;
  3. Talkenberg, der Berka von Duba und Leipa, Zedlitz, Schaffgotsch;
  4. Lamminger, Knobelsdorff, Promnitz, Kittlitz[7][8].

Na elewacji zewnętrznej pomiędzy szczytami a oknami znajdują się cztery fryzy z herbami i datami:

  1. Langenau - 1340, Kittlitz - 1409, Seidlitz - 1518 (ściana frontowa)[9]
  2. Schaffgotsch - 1555, Lest - 1598[10]
  3. Dobschütz - 1690, Förster - 1709, Schweinitz (właściciel 1749[11]),
  4. X, X, Packisch-Festenberg (zm. 1782[11]) - elewacja ogrodowa, w szczycie data 1900[12][13].

Park o powierzchni 5 hektarów jest ogrodzony kamiennym murem. Obecnie pielęgnowany park posiada wiele dendrologicznych okazów i stanowi znakomity przykład tego typu zabytków w Kotlinie Jeleniogórskiej[7].

Obiekt jest częścią zespołu pałacowego, z którego do rejestru zabytków wpisane są też[1]:

  • tzw. kaplica,
  • park.

Urodzeni

Herby

Przypisy

  1. 1 2 Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025.
  2. ↑ Balthasar von Schaffgotsch. [dostęp 2024-12-28].
  3. ↑ Balthasar ll Schaffgotsch. [dostęp 2024-12-28].
  4. 1 2 Czernica Langenau.. www.polskiezabytki.pl. [dostęp 2022-08-31].
  5. ↑ ROCZNIKJELENIOGÓRSKI PISMO REGIONU KARKONOSZY; tom XLV, 2013.. docplayer.pl. s. 59. [dostęp 2022-08-31].
  6. ↑ Balthasar ll Schaffgotsch. [dostęp 2024-12-28].
  7. 1 2 3 4 Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, s. 84-88. ISBN 978-83-89102-63-8.
  8. ↑ Czernica (Langenau). dokumentyslaska.pl. [dostęp 2023-06-30]. (pol.).
  9. ↑ Pałac Schaffgotschów. fotopolska.eu. [dostęp 2023-07-03]. (pol.).
  10. ↑ Pełen mrocznych tajemnic pałac w Czernicy. karkonoszego.pl. [dostęp 2023-06-29]. (pol.).
  11. 1 2 Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka, 2008, s. 85. ISBN 978-83-89102-63-8.
  12. ↑ Pałac Schaffgotschów. fotopolska.eu. [dostęp 2023-07-03]. (pol.).
  13. ↑ Czernica Langenau. polskiezabytki.pl. [dostęp 2023-07-03]. (pol.).

Bibliografia

  • Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, ISBN 978-83-89102-63-8.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.