Pałac w Czerninie
![]() Pałac od strony zachodniej (2004) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Adres |
ul. Zamkowa, 56-200 Góra |
| Typ budynku | |
| Rozpoczęcie budowy | |
| Zniszczono |
lata 50 XX wieku |
| Pierwszy właściciel | |
Położenie na mapie gminy Góra ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu górowskiego ![]() | |
Pałac w Czerminie – pałac z XVII w. w Czerninie, w powiecie górowskim[1] wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa dolnośląskiego[2].
Zamek
Wieś Schyrnino wymieniana jest w dokumentach z 1308 r. Wchodziła wtedy w skład dóbr kościelnych. Budowę zamku rycerskiego rozpoczął na przełomie XIV i XV w. kasztelan międzyrzecki Jan z Czerniny herbu Wierzbno. Po jego śmierci w 1423 r. zamkiem zajął się jego syn Jocusch von der Czyrne, ale już siedem lat później sprzedał majątek niejakiemu Magnusowi von Label. Około 1492 r. zamek wraz z otaczającymi go dobrami trafia w ręce rodziny von Dohna. Ich starania doprowadziły do nadania przywileju lokacyjnego dla miasta przez Władysława Jagiellończyka. W 1538 r. Henryk VII von Dohna sprzedaje majątek i miasto braciom von Stosch z Mojęcic, których potomkowie rozbudowali i ufortyfikowali miasto. W XVII w. miasto było kilkakrotnie świadkiem zmagań wojsk duńskich, szwedzkich i pruskich. Panowała tu także ospa.
Pałac
Pod koniec XVII w. zamek zostaje przebudowany na rezydencję w stylu barokowym przez Abrahama von Stosch auf Groß-Tschirna (1644-1705) syna Alexandra, żonatego z Urszulą von Stosch auf Klein-Wirsewitz[3]. Umarł on bezpotomnie pozostawiając rezydencje najstarszej siostrze Jadwidze Helenie. Po jej śmierci w 1703 r. miasto i pałac przeszły w ręce rodziny von Lestwitz. Zmieniało jeszcze kilkakrotnie właścicieli, byli to m.in. Adam Melchior, Jerzy Abraham i Karol Rudolf. Karol Rudolf umarł 9 sierpnia 1803 r. nie pozostawiwszy potomka. Swój majątek zapisał Stowarzyszeniu Dziewic Ewangelickich, którego głównym zadaniem było nauczanie młodych dziewcząt prowadzenia domu. Organizacja przyczyniła się do rozwoju szkolnictwa w okolicznych wsiach. Przetrwała do końca II wojny światowej. Wojnę obiekt przetrwał nienaruszony, po wojnie został upaństwowiony. Przez pewien czas zamieszkiwany był przez pracowników Państwowego Gospodarstwa Rolnego. W latach pięćdziesiątych XX wieku został opuszczony, a jego wyposażenie rozkradzione. Zaniedbany w następnych kilkudziesięciu latach popadł w ruinę[4].
Opis
Dwupiętrowy, zabytkowy pałac ze ścianą frontową zwieńczoną frontonem. Po bokach owalne alkierze. Na ścianie frontowej centralnie nad oknami pierwszego piętra umieszczony jest kartusz z herbami rodzin: von Lestwitz (l) i von Stosch (p). Pierwotny zamek otaczała fosa wypełniona wodą[5].
Galeria
- Pałac od południowego-zach.
- Pałac i fosa od południowego-wsch.
- Herby Lestwitz i Stosch. Front pałacu
Herb Abrahama von Stosch (1644-1705)
Herb von Lestwitz- Herby Stosch na stronie wschodniej

Zobacz
Przypisy
- ↑ W gminie Góra
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025.
- ↑ Abraham von Stosch. [dostęp 2025-02-16].
- ↑ Zamek szlachecki w Czerninie [online], www.zamkipolskie.com [dostęp 2024-11-03].
- ↑ Czernina. [dostęp 2025-02-16].
Linki zewnętrzne
- Galeria zdjęć archiwalnych i aktualnych
- Pałac Czernina (ruina), ul. Zamkowa, Czernina - zdjęcia [online], polska-org.pl [dostęp 2024-11-03].

_location_map.png)


