Pałac w Czerninie

Pałac w Czerninie
Schloss Ober Tschirnau
 Zabytek: nr rej. 493 z 23.02.1959
Ilustracja
Pałac od strony zachodniej (2004)
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Miejscowość

Czernina

Adres

ul. Zamkowa, 56-200 Góra

Typ budynku

zamek

Rozpoczęcie budowy

przełom XIV i XV wieku

Zniszczono

lata 50 XX wieku

Pierwszy właściciel

Jan z Czerniny herbu Wierzbna

Położenie na mapie gminy Góra
Mapa konturowa gminy Góra, po prawej nieco u góry znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Pałac w Czerninie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Pałac w Czerninie”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, u góry znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Pałac w Czerninie”
Położenie na mapie powiatu górowskiego
Mapa konturowa powiatu górowskiego, u góry nieco na prawo znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Pałac w Czerninie”
Ziemia51°43′12″N 16°37′07″E/51,720000 16,618611

Pałac w Czerminiepałac z XVII w. w Czerninie, w powiecie górowskim[1] wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa dolnośląskiego[2].

Zamek

Wieś Schyrnino wymieniana jest w dokumentach z 1308 r. Wchodziła wtedy w skład dóbr kościelnych. Budowę zamku rycerskiego rozpoczął na przełomie XIV i XV w. kasztelan międzyrzecki Jan z Czerniny herbu Wierzbno. Po jego śmierci w 1423 r. zamkiem zajął się jego syn Jocusch von der Czyrne, ale już siedem lat później sprzedał majątek niejakiemu Magnusowi von Label. Około 1492 r. zamek wraz z otaczającymi go dobrami trafia w ręce rodziny von Dohna. Ich starania doprowadziły do nadania przywileju lokacyjnego dla miasta przez Władysława Jagiellończyka. W 1538 r. Henryk VII von Dohna sprzedaje majątek i miasto braciom von Stosch z Mojęcic, których potomkowie rozbudowali i ufortyfikowali miasto. W XVII w. miasto było kilkakrotnie świadkiem zmagań wojsk duńskich, szwedzkich i pruskich. Panowała tu także ospa.

Pałac

Pod koniec XVII w. zamek zostaje przebudowany na rezydencję w stylu barokowym przez Abrahama von Stosch auf Groß-Tschirna (1644-1705) syna Alexandra, żonatego z Urszulą von Stosch auf Klein-Wirsewitz[3]. Umarł on bezpotomnie pozostawiając rezydencje najstarszej siostrze Jadwidze Helenie. Po jej śmierci w 1703 r. miasto i pałac przeszły w ręce rodziny von Lestwitz. Zmieniało jeszcze kilkakrotnie właścicieli, byli to m.in. Adam Melchior, Jerzy Abraham i Karol Rudolf. Karol Rudolf umarł 9 sierpnia 1803 r. nie pozostawiwszy potomka. Swój majątek zapisał Stowarzyszeniu Dziewic Ewangelickich, którego głównym zadaniem było nauczanie młodych dziewcząt prowadzenia domu. Organizacja przyczyniła się do rozwoju szkolnictwa w okolicznych wsiach. Przetrwała do końca II wojny światowej. Wojnę obiekt przetrwał nienaruszony, po wojnie został upaństwowiony. Przez pewien czas zamieszkiwany był przez pracowników Państwowego Gospodarstwa Rolnego. W latach pięćdziesiątych XX wieku został opuszczony, a jego wyposażenie rozkradzione. Zaniedbany w następnych kilkudziesięciu latach popadł w ruinę[4].

Opis

Dwupiętrowy, zabytkowy pałac ze ścianą frontową zwieńczoną frontonem. Po bokach owalne alkierze. Na ścianie frontowej centralnie nad oknami pierwszego piętra umieszczony jest kartusz z herbami rodzin: von Lestwitz (l) i von Stosch (p). Pierwotny zamek otaczała fosa wypełniona wodą[5].


Galeria

Zobacz

Przypisy

  1. W gminie Góra
  2. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025.
  3. Abraham von Stosch. [dostęp 2025-02-16].
  4. Zamek szlachecki w Czerninie [online], www.zamkipolskie.com [dostęp 2024-11-03].
  5. Czernina. [dostęp 2025-02-16].

Linki zewnętrzne